Αμαζόνιος: Χαμένος πολιτισμός 3 εκατ. ανθρώπων αποκαλύπτεται κάτω από το τροπικό δάσος

Εκατοντάδες άγνωστοι αρχαιολογικοί χώροι στον Αμαζόνιο αποκαλύφθηκαν με τη μέθοδο LiDAR, φέρνοντας στο φως έναν χαμένο πολιτισμό που έφτασε τα 3 εκατομμύρια κατοίκους πριν από 2.500 χρόνια.

Αρχαία χωματουργικά έργα κρυμμένα κάτω από το τροπικό δάσος του Αμαζονίου αποκαλύπτουν την ύπαρξη ενός εκτεταμένου χαμένου πολιτισμού που άνθισε στην περιοχή πριν από περίπου 2.500 χρόνια. Μια νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature χρησιμοποίησε αερομεταφερόμενη σάρωση λέιζερ με τη μέθοδο LiDAR για να διαπεράσει το πυκνό φύλλωμα του δάσους, αποκαλύπτοντας ίχνη αρχαίων οικισμών που παρέμεναν αόρατα για αιώνες.

Οι ερευνητές πέταξαν πάνω από 4.400 χιλιόμετρα πάνω από τον Αμαζόνιο και χαρτογράφησαν περίπου 4.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, εντοπίζοντας συνολικά 396 μεγάλα γεωμετρικά χωματουργικά έργα με βαθιές τάφρους και υπερυψωμένα αναχώματα. Οι ανακαλύψεις αύξησαν δραματικά τον γνωστό αριθμό αρχαιολογικών τοποθεσιών: οι αρχαιολόγοι έχουν πλέον καταγράψει περίπου 1.700 γεωγλυφικά σε ολόκληρο τον νοτιοδυτικό Αμαζόνιο, ενώ εκτιμούν ότι περισσότερα από 20.000 χωματουργικά έργα ενδέχεται να παραμένουν κρυμμένα κάτω από το δάσος.

Ποιος ήταν ο πολιτισμός Aquiry του Αμαζονίου;

Ο πολιτισμός των Aquiry ξεκίνησε γύρω στο 500 π.Χ. και διήρκεσε μέχρι περίπου το 850 μ.Χ. Η ονομασία εισήχθη για πρώτη φορά το 2021, μετά από χρόνια αρχαιολογικής εργασίας στην πολιτεία Άκρε της Βραζιλίας, και προέρχεται από τον ομώνυμο ποταμό της περιοχής. Τα γεωμετρικά χωματουργικά έργα που άφησε πίσω του αποτελούσαν τόπους τελετών και δημόσιων συγκεντρώσεων, όχι μόνιμες κατοικίες.

Οι άνθρωποι του πολιτισμού αυτού ζούσαν σε κοντινά μακρόστενα σπίτια που φιλοξενούσαν πολλές οικογένειες, καλλιεργούσαν φυτά όπως καλαμπόκι και κολοκύθα, και συναντιόντουσαν σε αυτά τα κέντρα για τελετές, πολιτικές συγκεντρώσεις και κοινωνικές εκδηλώσεις. Προφορικές παραδόσεις αυτοχθόνων ομάδων υποδηλώνουν ότι οι τόποι αυτοί συνέβαλαν στη δημιουργία δεσμών μεταξύ γειτονικών κοινοτήτων και είχαν ταυτόχρονα βαθιά πνευματική σημασία.

Πόσοι άνθρωποι ζούσαν στον αρχαίο Αμαζόνιο;

Χρησιμοποιώντας τον αριθμό των χωματουργικών έργων και εκτιμήσεις για το εργατικό δυναμικό που απαιτούνταν για την κατασκευή και συντήρησή τους, η ερευνητική ομάδα υπολόγισε ότι ο πολιτισμός Aquiry έφτασε στο αποκορύφωμά του μεταξύ 100 και 300 μ.Χ., με πληθυσμό που κυμαινόταν μεταξύ 1,25 και 3 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι προηγούμενες εκτιμήσεις ήταν πολύ λιγότερο βέβαιες, καθώς οι περισσότερες γνωστές τοποθεσίες προέρχονταν από εκχερσωμένες εκτάσεις όπου τα χωματουργικά έργα ήταν ευκολότερο να εντοπιστούν.

Τα ευρήματα ανατρέπουν τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τον αρχαίο Αμαζόνιο, που απεικόνιζαν μικρά και διάσπαρτα χωριά μέσα στο τροπικό δάσος. Τα νέα δεδομένα υποδεικνύουν ότι υπήρχαν μεγάλοι πληθυσμοί ζώντας σε συνδεδεμένες κοινότητες, με οργανωμένα τοπία και μεγάλα οικοδομικά έργα που εκτείνονταν σε ευρείες περιοχές. Μάλιστα, μόνο η πολιτιστική περιοχή του Aquiry φαίνεται να περιλαμβάνει τόσα χωματουργικά έργα όσα οι προηγούμενες εκτιμήσεις απέδιδαν σε ολόκληρη τη λεκάνη του Αμαζονίου.

Γιατί εξαφανίστηκε ο πολιτισμός Aquiry;

Οι αρχαιολόγοι εξακολουθούν να αγνοούν την αιτία της κατάρρευσης του πολιτισμού. Τα χωματουργικά έργα φαίνεται να εγκαταλείφθηκαν μεταξύ του 850 και του 950 μ.Χ., κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ταχείας παρακμής. Η χρονική αυτή στιγμή συμπίπτει με την κατάρρευση αρκετών άλλων μεγάλων κοινωνιών στην Αμερική, συμπεριλαμβανομένων των Μάγια στην Κεντρική Αμερική και των πολιτισμών Tiwanaku και Wari στις Άνδεις.

Τα ευρήματα αναμένεται να επηρεάσουν και άλλους επιστημονικούς κλάδους: οι ερευνητές πιστεύουν ότι τέτοια αποτελέσματα ενδέχεται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο μελετώνται τα δάση, τα εδάφη και η βιοποικιλότητα της περιοχής, καθώς και η μακροπρόθεσμη ανθρώπινη επίδραση στο τοπίο του Αμαζονίου.