Την ώρα που δορυφόροι, drones και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης επιστρατεύονται για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, στην Καταλονία εφαρμόζεται μια πολύ πιο απλή και παλιά λύση. Ένα κοπάδι από διασωθέντα γαϊδουράκια περιφέρεται στις πλαγιές, τρώγοντας τα ξερά χόρτα που μπορούν να μετατρέψουν μια μικρή εστία φωτιάς σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά.

Η μη κερδοσκοπική οργάνωση Tivissa Donkey Firefighters ιδρύθηκε από τον Joan Cedó Sans, ο οποίος άρχισε το 2020 να περιθάλπει εγκαταλελειμμένα ή κακοποιημένα ζώα. Σήμερα το κοπάδι αριθμεί 62 γαϊδουράκια, τα οποία μετακινούνται σε δημόσιες και ιδιωτικές εκτάσεις, δημιουργώντας φυσικές αντιπυρικές ζώνες.

Τα γαϊδουράκια προτιμούν τα χόρτα που ξεραίνονται το καλοκαίρι και αποτελούν το πιο εύφλεκτο υλικό της υπαίθρου. Παράλληλα, λόγω του βάρους τους πατούν και διασπούν το συνεχόμενο στρώμα από ξερά φύλλα και φυτά, δυσκολεύοντας τη γρήγορη εξάπλωση της φωτιάς. Τα μονοπάτια που ανοίγουν μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν από τους πυροσβέστες για τη μεταφορά σωλήνων.

Το πρόγραμμα προσφέρει ταυτόχρονα μια δεύτερη ευκαιρία στα ζώα. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Roberto, ένα πρώην αγωνιστικό γαϊδουράκι που οδηγήθηκε στο σφαγείο όταν σταμάτησε να κερδίζει, αλλά και η Paloma, η οποία αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας λόγω ακατάλληλης διατροφής.

Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι η βόσκηση δεν μπορεί να αποτρέψει κάθε πυρκαγιά. Μπορεί, όμως, να μειώσει την ένταση της φωτιάς και να διευκολύνει σημαντικά την κατάσβεσή της. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες με κατσίκες, πρόβατα και άγρια άλογα αναπτύσσονται πλέον σε διάφορες περιοχές της Ισπανίας.

Πρόκειται ουσιαστικά για την επιστροφή σε μια παραδοσιακή πρακτική: πριν εγκαταλειφθεί η ύπαιθρος, τα κοπάδια κρατούσαν φυσικά καθαρή τη γη από την εύφλεκτη βλάστηση.