Το Ωκεανογραφικό Ίδρυμα Woods Hole των ΗΠΑ δοκίμασε για πρώτη φορά σε ανοιχτά νερά τη χρήση υδροξειδίου του νατρίου για την καταπολέμηση της οξίνισης των ωκεανών — και τα αποτελέσματα μετά από ένα χρόνο είναι ενθαρρυντικά.

Οι ωκεανοί απορροφούν έως και το ένα τέταρτο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που εκλύονται στην ατμόσφαιρα, λειτουργώντας ως φυσική ασπίδα απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Όμως αυτή η διαδικασία έχει ένα βαρύ τίμημα: η αυξανόμενη οξύτητα των θαλάσσιων υδάτων απειλεί τα οικοσυστήματα που στηρίζουν ολόκληρη την τροφική αλυσίδα του πλανήτη.

Για να αντιμετωπίσουν αυτή την πρόκληση, επιστήμονες του Ωκεανογραφικού Ιδρύματος Woods Hole των Ηνωμένων Πολιτειών σχεδίασαν ένα καινοτόμο πείραμα, το οποίο εφαρμόστηκε για πρώτη φορά σε ανοιχτά θαλάσσια ύδατα — με αποτελέσματα που ανοίγουν νέους δρόμους στην επιστήμη του κλίματος.

Η απειλή της οξίνισης για τα θαλάσσια οικοσυστήματα

Καθώς ο ωκεανός απορροφά CO2, τα επίπεδα οξύτητάς του αυξάνονται σταδιακά, με άμεσες επιπτώσεις σε οργανισμούς όπως τα στρείδια, οι αχιβάδες, τα κοράλλια και το πλαγκτόν. Αυτοί οι οργανισμοί βασίζονται στο ανθρακικό ασβέστιο για να κατασκευάζουν τα κελύφη τους — μια διαδικασία που δυσκολεύει σημαντικά σε πιο όξινα νερά.

Το πλαγκτόν, ειδικότερα, αποτελεί τη βάση της συντριπτικής πλειονότητας των θαλάσσιων τροφικών αλυσίδων. Η κατάρρευσή του θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες σε ολόκληρο τον πλανήτη, επηρεάζοντας από τα ψάρια έως και τις ανθρώπινες κοινότητες που εξαρτώνται από τη θάλασσα.

Το πείραμα: 60.000 λίτρα καυστικής σόδας και ροζ χρωστική

Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στα νερά του Κόλπου του Μέιν και περιελάμβανε την απελευθέρωση περισσότερων από 60.000 λίτρων υδροξειδίου του νατρίου — γνωστού και ως καυστική σόδα. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε μια λαμπερή ροζ χρωστική ουσία για την παρακολούθηση της διασποράς του διαλύματος στα ύδατα.

Πριν από την εφαρμογή του, οι ερευνητές εξασφάλισαν την έγκριση των αρχών και του τοπικού πληθυσμού, ενώ έλαβαν αυστηρά μέτρα ασφαλείας για την προστασία των θαλάσσιων θηλαστικών της περιοχής. Η επιστημονική αρχή πίσω από το πείραμα είναι σχετικά απλή: το υδροξείδιο του νατρίου, όταν συνδυάζεται με το CO2 των ωκεανών, δημιουργεί ιόντα διανθρακικών — την πιο σταθερή μορφή άνθρακα στον ωκεανό — αυξάνοντας έτσι την αλκαλικότητά του.

Ένα χρόνο μετά: Ενθαρρυντικά αποτελέσματα

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν έναν χρόνο μετά τη διεξαγωγή του πειράματος έδειξαν αύξηση της αλκαλικότητας του νερού στην περιοχή παρέμβασης. Αυτό θεωρείται από τους επιστήμονες σαφές σημάδι επιτυχούς αντίδρασης μεταξύ της καυστικής σόδας και του διοξειδίου του άνθρακα.

Το εύρημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό διότι η συγκεκριμένη μέθοδος είχε αποδειχθεί μόνο θεωρητικά έως σήμερα — ποτέ σε πραγματικές συνθήκες ανοιχτής θάλασσας. Εφόσον επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα εργαλεία στην παγκόσμια προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.