Μια νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι ο άνθρωπος θα μπορούσε θεωρητικά να ζήσει έως και 156 χρόνια, εάν εξαλείφονταν όλοι οι αναστρέψιμοι μηχανισμοί της γήρανσης. Ωστόσο, υπάρχει μία σημαντική εξαίρεση που θέτει το τελικό όριο: οι σωματικές μεταλλάξεις στο DNA μας.

Μια νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι ο άνθρωπος θα μπορούσε θεωρητικά να ζήσει έως και 156 χρόνια, εφόσον εξαλείφονταν όλοι οι αναστρέψιμοι μηχανισμοί της γήρανσης, με μία σημαντική εξαίρεση: τις σωματικές μεταλλάξεις.

Πρόκειται για τα μη αναστρέψιμα σφάλματα στο DNA που συσσωρεύονται στα κύτταρα με την πάροδο του χρόνου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη προσφέρει για πρώτη φορά ένα ποσοτικά υπολογισμένο ανώτατο όριο της ανθρώπινης μακροζωίας, το οποίο βασίζεται αποκλειστικά στη συσσώρευση αυτών των μεταλλάξεων.

Το όριο των μη αναστρέψιμων μεταλλάξεων

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό npj Aging, θα μπορούσαν να επηρεάσουν τόσο την επιστήμη της γήρανσης όσο και τον σχεδιασμό μελλοντικών θεραπειών. Όπως σημειώνεται στο Newsweek, υποδεικνύουν ότι ακόμη και οι πιο προηγμένες παρεμβάσεις κατά της γήρανσης ενδέχεται να προσκρούσουν σε ένα αυστηρό βιολογικό όριο, εάν δεν καταστεί δυνατό να ελεγχθεί η βλάβη του γονιδιώματος.

Σε αντίθεση με άλλα χαρακτηριστικά της γήρανσης, όπως η εξασθένηση των μιτοχονδρίων ή οι επιγενετικές μεταβολές, οι σωματικές μεταλλάξεις δεν μπορούν να αντιστραφούν με καμία από τις διαθέσιμες θεραπείες. Συσσωρεύονται αργά αλλά αδιάκοπα και στους ιστούς που δεν έχουν τη δυνατότητα να αντικαταστήσουν τα κύτταρά τους, η βλάβη γίνεται μόνιμη.

Οι επιστήμονες ξεκίνησαν τους υπολογισμούς τους χρησιμοποιώντας ως υπόθεση έναν «άνθρωπο που δεν γερνά», του οποίου ο κίνδυνος θανάτου δεν αυξάνεται ποτέ με την ηλικία. Όταν, όμως, οι σωματικές μεταλλάξεις προστέθηκαν ξανά στο μαθηματικό μοντέλο, η υπολογιζόμενη διάρκεια ζωής μειώθηκε δραματικά στα 156 χρόνια.

Εγκέφαλος και καρδιά τα «αδύναμα σημεία»

Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, οι ιστοί που δεν μπορούν να αναγεννηθούν, κυρίως ο εγκέφαλος και η καρδιά, είναι εκείνοι που τελικά καθορίζουν αυτό το όριο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ακόμη και εάν εξαλείφονταν όλες οι υπόλοιπες διεργασίες της γήρανσης, η διάμεση διάρκεια ζωής θα παρέμενε περιορισμένη. Τα κύτταρα που λειτουργούν ως βασικά «στενά σημεία» είναι οι νευρώνες του εγκεφάλου και τα καρδιομυοκύτταρα της καρδιάς.

«Οι νευρώνες και τα καρδιομυοκύτταρα, τα οποία δεν έχουν τη δυνατότητα να διαιρούνται, αποδείχθηκαν οι κυριότεροι περιοριστικοί παράγοντες», ανέφερε ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, ο Εβγκένι Εφίμοφ. Αντίθετα, το ήπαρ και άλλα όργανα που ανανεώνουν συνεχώς τα κύτταρά τους θα μπορούσαν θεωρητικά να αντέξουν χιλιάδες χρόνια συσσώρευσης μεταλλάξεων.

Αυτή η διαφορά εξηγεί γιατί παθήσεις όπως η άνοια και η καρδιακή ανεπάρκεια κυριαρχούν στα προβλήματα υγείας των ανθρώπων σε πολύ προχωρημένες ηλικίες, καθώς πλήττουν όργανα που δεν αναγεννώνται αποτελεσματικά.

Τι σημαίνει η έρευνα για το μέλλον

Η αξία της μελέτης, σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται στο γεγονός ότι ποσοτικοποιεί κάτι που οι επιστήμονες υποψιάζονταν εδώ και χρόνια: η βλάβη του DNA που συσσωρεύεται στα κύτταρα αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζήσουν επ’ αόριστον.

Οι συγγραφείς συμφωνούν ότι οι σωματικές μεταλλάξεις αποτελούν έναν από τους δυσκολότερους στόχους της επιστήμης. Είναι δύσκολο να προληφθούν και σχεδόν αδύνατο να αντιστραφούν. Επομένως, το βασικό συμπέρασμα δεν είναι ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν σύντομα να ζουν μέχρι τα 150. Είναι ότι οι επιστήμονες διαθέτουν πλέον έναν νέο τρόπο για να καθορίζουν ποιοι μηχανισμοί της γήρανσης πρέπει να αντιμετωπιστούν πρώτοι, με προτεραιότητα την προστασία του DNA των κυττάρων του εγκεφάλου και της καρδιάς.