Η δυναμική του Ήλιου δεν παύει να εκπλήσσει την επιστημονική κοινότητα: ένα τεράστιο «φαράγγι» εμφανίστηκε απότομα στην ατμόσφαιρά του, δημιουργώντας μια δίοδο από την οποία φορτισμένα σωματίδια διαφεύγουν με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες στο Διάστημα.

Η γιγάντια αυτή «ρωγμή», γνωστή ως στεμματική οπή (coronal hole), εκτοξεύει ένα συνεχές ρεύμα ηλιακού υλικού απευθείας προς τη Γη. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η επίδρασή του θα γίνει αισθητή στις 22 Ιουλίου, με πιθανή εκδήλωση γεωμαγνητικής καταιγίδας κατηγορίας G1, της χαμηλότερης στην πενταβάθμια κλίμακα έντασης.

Τι είναι η στεμματική οπή

Η στεμματική οπή είναι μια προσωρινή περιοχή στο στέμμα του Ήλιου — δηλαδή στο εξωτερικότερο στρώμα της ατμόσφαιράς του — όπου το πλάσμα εμφανίζεται πιο ψυχρό και σκοτεινό σε σχέση με τις γύρω περιοχές, οι οποίες φτάνουν σε θερμοκρασίες που ξεπερνούν το 1 εκατομμύριο βαθμούς Κελσίου.

Σε αυτές τις περιοχές, οι γραμμές του ηλιακού μαγνητικού πεδίου δεν σχηματίζουν κλειστούς βρόχους, όπως συμβαίνει κανονικά, αλλά παραμένουν ανοικτές και εκτείνονται προς το Διάστημα. Έτσι δημιουργείται ένα φυσικό «άνοιγμα» που επιτρέπει στο ηλιακό υλικό να διαφεύγει ανεμπόδιστα από τη βαρύτητα του άστρου.

Ο ηλιακός άνεμος κατευθύνεται προς τη Γη

Το υλικό που διαφεύγει από τις στεμματικές οπές σχηματίζει τον λεγόμενο ηλιακό άνεμο, μια συνεχή ροή φορτισμένων σωματιδίων — κυρίως πρωτονίων και ηλεκτρονίων — που εξαπλώνεται προς όλες τις κατευθύνσεις στο Ηλιακό Σύστημα.

Όταν μια στεμματική οπή βρίσκεται στραμμένη προς τη Γη, ο ηλιακός άνεμος κατευθύνεται απευθείας προς τον πλανήτη μας. Σε αντίθεση με το φως, που χρειάζεται μόλις οκτώ λεπτά για να διανύσει τα περίπου 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα, τα φορτισμένα σωματίδια χρειάζονται αρκετές ημέρες μέχρι να φτάσουν στη Γη.

Τι σημαίνει η γεωμαγνητική καταιγίδα

Μόλις ο ηλιακός άνεμος συγκρουστεί με το μαγνητικό πεδίο της Γης, μπορεί να προκαλέσει γεωμαγνητική καταιγίδα. Το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη λειτουργεί ως φυσική ασπίδα, εκτρέποντας το μεγαλύτερο μέρος των φορτισμένων σωματιδίων προς τους μαγνητικούς πόλους.

Στην περίπτωση της 22ας Ιουλίου, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για γεωμαγνητική καταιγίδα κατηγορίας G1, δηλαδή ασθενούς έντασης. Φαινόμενα αυτού του επιπέδου σπάνια προκαλούν προβλήματα σε δορυφόρους, δίκτυα ηλεκτροδότησης ή τηλεπικοινωνίες. Ωστόσο, μπορούν να ενισχύσουν τη δραστηριότητα του σέλαος, αυξάνοντας τις πιθανότητες εμφάνισης εντυπωσιακών πολικών λάμψεων σε περιοχές με υψηλά γεωγραφικά πλάτη.