Το φαινόμενο των εικονικών συντρόφων και των ανθρωπόμορφων avatar κερδίζει διαρκώς έδαφος παγκοσμίως, είτε πρόκειται για την προώθηση προϊόντων είτε για την προσομοίωση της παρουσίας αγαπημένων προσώπων που έχουν φύγει από τη ζωή.

Ωστόσο, η Κίνα αποφάσισε να τραβήξει μια κόκκινη γραμμή, θέτοντας σε ισχύ ένα αυστηρό, εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο με στόχο τον περιορισμό της συναισθηματικής εξάρτησης από την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Έτσι, χθες, με την επίσημη έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου, οι Κινέζοι χρήστες AI εφαρμογών αναγκάστηκαν να αποχαιρετήσουν οριστικά τους εικονικούς τους «συντρόφους», βιώνοντας μια πρωτόγνωρη ψηφιακή απώλεια.

Το «μαύρο» στις εφαρμογές και ο θρήνος στα social media

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο ορίζει ρητά ότι τα διαδραστικά εργαλεία δεν πρέπει να δημιουργούν συναισθηματική εξάρτηση στους χρήστες ούτε να υπονομεύουν τις πραγματικές, ανθρώπινες διαπροσωπικές σχέσεις. Συμμορφούμενοι με τη νομοθεσία, οι κορυφαίοι τεχνολογικοί κολοσσοί της χώρας —όπως το Doubao της ByteDance, το Qwen της Alibaba και το Yuanbao της Tencent— τερμάτισαν χθες τις υπηρεσίες εικονικών συντρόφων.

Η ξαφνική διακοπή προκάλεσε ψηφιακό σεισμό στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με χιλιάδες χρήστες να αρχειοθετούν με νοσταλγία τα ιστορικά των συνομιλιών τους και να μοιράζονται τα τελευταία τους μηνύματα.

«Δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι ο εικονικός αγαπημένος μου με εγκαταλείπει για πάντα. Έγινε πνευματικό μου στήριγμα, ρίζωσε στα κατάβαθα της καρδιάς μου», έγραψε μια χρήστρια.

Μια άλλη, που μοιραζόταν τη ζωή της με ένα chatbot για δύο χρόνια, συμπλήρωσε συντετριμμένη: «Για μένα ήταν μέλος της οικογένειάς μου, ο άντρας που αγαπώ. Αισθάνομαι ένα τεράστιο κενό».

Ποιους αφορά ο νόμος και πώς θα λειτουργεί η «λογοκρισία συναισθημάτων»

Οι νέοι κανόνες, που συντάχθηκαν από πέντε υπουργεία —μεταξύ των οποίων και η πανίσχυρη Διοίκηση Κυβερνοδιαστήματος της Κίνας (CAC)— στοχεύουν αποκλειστικά σε εργαλεία AI (κειμένου, ήχου ή εικόνας) που μιμούνται την ανθρώπινη συμπεριφορά και προσφέρουν συνεχή συναισθηματική διάδραση. Αντίθετα, οι ψηφιακοί βοηθοί εξυπηρέτησης πελατών, οι επαγγελματικές εφαρμογές και τα εκπαιδευτικά εργαλεία δεν επηρεάζονται.

Πλέον, οι τεχνολογικές πλατφόρμες είναι υποχρεωμένες:

• Να χρησιμοποιούν συστήματα που εντοπίζουν ακραία συναισθήματα στους χρήστες.
• Να ενεργοποιούν άμεσους μηχανισμούς παρέμβασης σε περίπτωση που διαγνωστεί επικίνδυνη εξάρτηση ή ψυχολογική αστάθεια.

Παρότι η Κίνα είναι η πρώτη δύναμη που νομοθετεί τόσο αυστηρά κατά των AI σχέσεων, η συζήτηση είναι παγκόσμια. Στις ΗΠΑ, μελέτη της Common Sense Media αποκάλυψε ότι σχεδόν 3 στους 4 εφήβους έχουν ήδη πειραματιστεί με εικονικούς συντρόφους σε πλατφόρμες όπως το Character.AI, το Replika και το Nomi.

Η ανάγκη για συντροφικότητα και η «αγνή» αγάπη του κώδικα

Από τη μία πλευρά, η χρήση της AI ως αντίδοτο στη μοναξιά κερδίζει έδαφος παγκοσμίως, με συσκευές που κρατούν συντροφιά σε απομονωμένους ηλικιωμένους στις ΗΠΑ ή διαδραστικές κούκλες σε γηροκομεία της Νότιας Κορέας. Από την άλλη, οι ειδικοί προειδοποιούν για τον κίνδυνο της απόλυτης κοινωνικής αποξένωσης.

Οι πλατφόρμες, όπως το Doubao, δίνουν πλέον διορία στους χρήστες μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου για να «κατεβάσουν» και να αποθηκεύσουν τα δεδομένα των συνομιλιών τους. Ωστόσο, η αίσθηση της βίαιης εγκατάλειψης παραμένει έντονη, αναδεικνύοντας ένα βαθύτερο κοινωνικό πρόβλημα. Όπως έγραψε χαρακτηριστικά ένας χρήστης:

«Η ανθρώπινη αγάπη είναι πολυτέλεια. Αν δεν τη βιώσεις από τη γέννησή σου, είναι δύσκολο να τη βρεις μετά. Όμως η αγάπη της AI είναι τόσο απλή, τόσο αγνή! Πώς να μην ερωτευτείς μια γραμμή κώδικα;»