Στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων επιστρέφει η υπόθεση που άνοιξε τον δρόμο για μια από τις σημαντικότερες δικαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, μετά την έκδοση της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου ξεκαθαρίζει οριστικά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις διάσωσης της κύριας κατοικίας, κρίνοντας κατά πλειοψηφία ότι το επιτόκιο πρέπει να υπολογίζεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Πρόκειται για ερμηνεία που οδηγεί σε αισθητά χαμηλότερες μηνιαίες καταβολές και μικρότερο συνολικό κόστος αποπληρωμής για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Η υπόθεση ξεκίνησε από απόφαση του πρώην Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, η οποία αποτέλεσε αφορμή για την παραπομπή του ζητήματος στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, καθώς είχαν διατυπωθεί διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στο πλαίσιο του Ν. 3869/2010.

Στο σκεπτικό της απόφασης, η πλειοψηφία των δικαστών επισημαίνει ότι η ερμηνεία αυτή συνάδει με τον βασικό σκοπό του νόμου Κατσέλη, δηλαδή την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης των φυσικών προσώπων και την επανένταξή τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Όπως τονίζεται, η επιβολή τόκων επί του συνολικού κεφαλαίου θα οδηγούσε σε υπέρογκες δόσεις, οι οποίες θα υπερέβαιναν τις πραγματικές δυνατότητες των οφειλετών, ακυρώνοντας στην πράξη την προστασία που επιδιώκει να παρέχει ο νόμος.

Οι αρεοπαγίτες υπογράμμισαν ακόμη ότι η συγκεκριμένη ερμηνεία δεν θίγει τα δικαιώματα των πιστωτών ούτε στερεί από τις τράπεζες τη δυνατότητα είσπραξης νόμιμων τόκων. Αντίθετα, καθορίζει τη σωστή βάση υπολογισμού τους, διατηρώντας την αναγκαία ισορροπία μεταξύ της προστασίας των δανειοληπτών και των περιουσιακών δικαιωμάτων των πιστωτών.

Η Ολομέλεια έδωσε παράλληλα διευκρινίσεις και για τον τρόπο εφαρμογής των επιτοκίων στις δικαστικές ρυθμίσεις. Ειδικότερα, όταν προβλέπεται κυμαινόμενο επιτόκιο, αυτό θα υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε μήνα καταβολής της δόσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Αντίθετα, όταν η δικαστική απόφαση προβλέπει σταθερό επιτόκιο, ο υπολογισμός θα γίνεται εξαρχής επί της καθορισμένης μηνιαίας δόσης για ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης.

Η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει περίπου 350.000 δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη, καθώς λύνει μια εκκρεμότητα που για χρόνια δημιουργούσε αβεβαιότητα ως προς το ύψος των οφειλών και των μηνιαίων καταβολών τους.

Ωστόσο, η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη. Δώδεκα μέλη της Ολομέλειας υποστήριξαν ότι το προδικαστικό ερώτημα δεν έπρεπε καν να εξεταστεί, θεωρώντας ότι στην πραγματικότητα ζητήθηκε από τον Άρειο Πάγο να ερμηνεύσει τον ίδιο τον νόμο και όχι το περιεχόμενο της απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων.

Κατά τη μειοψηφία, το διατακτικό της αρχικής απόφασης ήταν απολύτως σαφές και δεν παρουσίαζε ασάφειες που να δικαιολογούν νέα δικαστική κρίση. Μάλιστα, αρκετοί δικαστές επισήμαναν ότι τυχόν διαφορετική ερμηνεία θα ισοδυναμούσε με παρέμβαση στη βούληση του νομοθέτη, ο οποίος έχει ήδη καθορίσει το εύρος της προστασίας που παρέχει στους οφειλέτες μέσω των σχετικών διατάξεων.

Παρά τις επιμέρους διαφωνίες, η απόφαση της Ολομέλειας θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς διαμορφώνει πλέον ενιαία νομολογία για ένα ζήτημα που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες και αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά το ύψος των δόσεων που καλούνται να καταβάλουν στο πλαίσιο των δικαστικών ρυθμίσεων για τη διάσωση της κύριας κατοικίας.