Ο σύγχρονος πόλεμος αλλάζει γρήγορα μορφή και τα drones βρίσκονται πλέον στο κέντρο αυτής της αλλαγής. Μέχρι πριν μερικά χρόνια, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έμοιαζαν περισσότερο με τεχνολογία επιστημονικής φαντασίας.

Σήμερα όμως αποτελούν βασικό εργαλείο στα πεδία των μαχών, επηρεάζοντας στρατηγικές, τακτικές και ισορροπίες ισχύος.

Ο λόγος είναι απλός: είναι σχετικά φθηνά, μπορούν να παραχθούν γρήγορα και αντικαθίστανται εύκολα. Την ίδια στιγμή, καταφέρνουν να προκαλούν τεράστια προβλήματα ακόμα και σε πανάκριβα αμυντικά συστήματα, δημιουργώντας έναν εντελώς νέο τρόπο διεξαγωγής πολέμου.

Η τεχνολογία των drones δεν είναι τόσο νέα όσο νομίζουμε

Παρότι τα drones πρωταγωνιστούν σήμερα στις πολεμικές συγκρούσεις, η ιδέα τους δεν είναι καινούρια. Το πρώτο μη επανδρωμένο αερόχημα εμφανίστηκε ήδη από το 1917, όταν η Βασιλική Αεροπορία της Βρετανίας πειραματιζόταν με αεροσκάφη που θα μπορούσαν να ελέγχονται από απόσταση κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αυτό που άλλαξε τα τελευταία χρόνια είναι η εξέλιξη της τεχνολογίας. Τα drones έγιναν μικρότερα, πιο ευέλικτα, πιο ακριβή και σημαντικά φθηνότερα. Έτσι, απέκτησαν τεράστια αξία όχι μόνο λόγω κόστους αλλά και λόγω στρατηγικής αποτελεσματικότητας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν πρόσφατη άσκηση του NATO στην Εσθονία, όπου Ουκρανοί χειριστές drones κατάφεραν να εξουδετερώσουν περίπου 20 τεθωρακισμένα οχήματα, δείχνοντας πόσο καθοριστικό ρόλο μπορούν να παίξουν τέτοια συστήματα στο σύγχρονο πεδίο μάχης.

magnific

Ουκρανία και Ιράν άλλαξαν τα δεδομένα

Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή έφεραν στο προσκήνιο τη δύναμη των drones με τρόπο που δύσκολα μπορούσε να αγνοηθεί. Ιδιαίτερα τα ιρανικά Shahed-136 έγιναν σύμβολο ενός νέου τύπου πολέμου χαμηλού κόστους αλλά υψηλής αποτελεσματικότητας.

Το εντυπωσιακό στοιχείο βρίσκεται στην οικονομική αναλογία. Ένα drone τύπου Shahed κοστίζει περίπου 40 έως 50 χιλιάδες δολάρια για να κατασκευαστεί. Από την άλλη, η αναχαίτισή του με σύστημα Patriot μπορεί να κοστίσει μέχρι και 4 εκατομμύρια δολάρια ανά βολή. Ακόμα και τα φθηνότερα αμυντικά συστήματα απαιτούν υπερβολικά μεγαλύτερα ποσά σε σχέση με το κόστος παραγωγής των drones.

Το αποτέλεσμα είναι πως ακόμα και στρατιωτικές υπερδυνάμεις δυσκολεύονται να ανταποκριθούν αποτελεσματικά απέναντι σε μαζικές επιθέσεις από φθηνά drones.

Ένας νέος τύπος πολέμου

Το σημαντικότερο συμπέρασμα από τις πρόσφατες συγκρούσεις είναι ότι χώρες χωρίς τεράστιους οικονομικούς πόρους μπορούν πλέον να αμφισβητήσουν ισχυρότερους αντιπάλους χρησιμοποιώντας φθηνή αλλά έξυπνη τεχνολογία.

Ο σύγχρονος πόλεμος φαίνεται να βασίζεται όλο και λιγότερο μόνο στη βαριά βιομηχανία και όλο και περισσότερο στην καινοτομία, την ταχύτητα και την ευελιξία. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα της εποχής των drones: ότι μερικές φορές τα μικρά και φθηνά «κουνούπια» μπορούν να προκαλέσουν τεράστια προβλήματα στους «ελέφαντες» της παγκόσμιας στρατιωτικής ισχύος.