Έχεις νιώσει ποτέ, μετά από μια ολόκληρη μέρα μπροστά σε μια οθόνη, μια ανεξήγητη πνευματική θολότητα, εκνευρισμό ή μια βαθιά εξάντληση που δεν διορθώνεται με τον ύπνο; Αν ναι, τότε ίσως πάσχεις από αυτό που ο συγγραφέας Richard Louv ονόμασε «Διαταραχή Έλλειψης Φύσης».

Αν και δεν αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση, ο όρος περιγράφει το τεράστιο ψυχολογικό και σωματικό κόστος που πληρώνουμε καθώς απομακρυνόμαστε από το φυσικό μας περιβάλλον.

Ο εγκέφαλος σε κατάσταση «μόνιμης εγρήγορσης»

Η ζωή στην πόλη απαιτεί αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «κατευθυνόμενη προσοχή». Πρέπει να προσέχουμε τα φανάρια, τις ειδοποιήσεις στο κινητό, τους θορύβους και τις προθεσμίες. Αυτό κουράζει το προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου.

Αντίθετα, στη φύση ενεργοποιείται η «ακούσια προσοχή» (Soft Fascination). Το να κοιτάς ένα δέντρο που κουνιέται ή το τρεχούμενο νερό επιτρέπει στον εγκέφαλο να ξεκουραστεί και να κάνει «restart».

Η «Βιταμίνη Ν» και το ανοσοποιητικό

Η επαφή με τη φύση δεν είναι μόνο θέμα ψυχολογίας· είναι θέμα χημείας. Τα δέντρα εκκρίνουν ουσίες που ονομάζονται φυτοκτόνα (phytoncides) για να προστατεύονται από τα έντομα. Όταν εμείς εισπνέουμε αυτές τις ουσίες κατά τη διάρκεια μιας βόλτας στο δάσος, το σώμα μας αυξάνει την παραγωγή των κυττάρων "Natural Killer" (NK), τα οποία είναι υπεύθυνα για την καταπολέμηση ιών και καρκινικών κυττάρων.

Η έλλειψη επαφής με το φυσικό φως και το χώμα διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό μας (το εσωτερικό μας ρολόι) και μειώνει τα επίπεδα σεροτονίνης. Μελέτες δείχνουν ότι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές με περισσότερο πράσινο έχουν χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης (της ορμόνης του στρες) και παρουσιάζουν λιγότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.

Πώς να κάνεις «δόση» φύσης μέσα στην εβδομάδα

Δεν χρειάζεται να μετακομίσεις στο βουνό για να νιώσεις καλύτερα. Η επιστήμη προτείνει τον κανόνα 3-30-300:

• Να μπορείς να δεις τουλάχιστον 3 δέντρα από το παράθυρό σου.
• Να υπάρχει 30% κάλυψη από δέντρα στη γειτονιά σου.
• Να απέχεις το πολύ 300 μέτρα από το κοντινότερο πάρκο.

Ακόμα και 20 λεπτά σε ένα πάρκο χωρίς το κινητό σου («Nature Pill») είναι αρκετά για να μειώσουν δραματικά το στρες της Δευτέρας.

Η φύση ως το απόλυτο «φάρμακο»

Σε χώρες όπως η Ιαπωνία, το Shinrin-yoku (δασολουσία) συνταγογραφείται επίσημα από τους γιατρούς. Στον σύγχρονο κόσμο, η επιστροφή στη φύση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βιολογική ανάγκη. Την επόμενη φορά που θα νιώσεις «μπουκωμένος», μην πάρεις άλλον έναν καφέ· βγες έξω και βρες λίγο πράσινο. Ο εγκέφαλός σου θα σε ευχαριστεί.