Ο Ντόναλντ Τραμπ χαλάρωσε πρόσφατα τους περιορισμούς σχετικά με την ιατρική κάνναβη, μια ουσία που ήδη χρησιμοποιούν εκατομμύρια Αμερικανοί για την αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου και άλλων προβλημάτων υγείας.

Οι ειδικοί εκφράζουν αισιοδοξία ότι αυτή η εξέλιξη θα ενισχύσει την επιστημονική έρευνα γύρω από την κάνναβη, κάτι που ενδέχεται να οδηγήσει στην ανακάλυψη νέων θεραπευτικών εφαρμογών για την κάνναβη και τα συστατικά της, όπως η κανναβιδιόλη (CBD).

Παράλληλα, όμως, προειδοποιούν ότι μπορεί να ενισχυθούν λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά της.

Υπάρχουν λίγες μόνο επιστημονικά τεκμηριωμένες χρήσεις

Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έχει εγκρίνει ορισμένα φαρμακευτικά σκευάσματα που περιέχουν κάνναβη, συστατικά της ή συνθετικά παράγωγα, τα οποία συνταγογραφούνται για τη θεραπεία της ναυτίας που προκαλείται από τη χημειοθεραπεία, ενός συνδρόμου εξάντλησης που σχετίζεται με το AIDS και ενός τύπου επιληπτικής κρίσης.

Πέρα από αυτές τις περιπτώσεις, η ισχυρότερη μέχρι σήμερα ένδειξη αφορά τη χρήση της κάνναβης για ανακούφιση από τον πόνο. Περίπου το 53% όσων χρησιμοποιούν κάνναβη για ιατρικούς λόγους στις ΗΠΑ δηλώνουν ότι το κάνουν για την αντιμετώπιση του πόνου. Πολλές πολιτείες στις ΗΠΑ επιτρέπουν τη χρήση ιατρικής κάνναβης γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο.

Γιατροί που παρακολουθούν ασθενείς με χρόνιο πόνο αναφέρουν ότι, αν και η κάνναβη δεν μειώνει θεαματικά την ένταση του πόνου, φαίνεται να βοηθά τους ανθρώπους να τον διαχειρίζονται καλύτερα: βελτιώνεται η διάθεση, ο ύπνος και συνολικά η ποιότητα ζωής τους.

Ωστόσο, επιστημονικές ενώσεις, όπως η Διεθνής Ένωση για τη Μελέτη του Πόνου, δεν τη συνιστούν ως βασική θεραπευτική επιλογή, λόγω περιορισμένων δεδομένων και πιθανών παρενεργειών, όπως ζάλη, υπνηλία και ναυτία.

Τα επιστημονικά στοιχεία για πολλούς άλλους ισχυρισμούς σχετικά με την υγεία είναι ελάχιστα

Παρότι πολλές πολιτείες έχουν εγκρίνει τη χρήση φαρμακευτικής κάνναβης για μεγάλο αριθμό παθήσεων, υπάρχουν ελάχιστα ή καθόλου ισχυρά επιστημονικά δεδομένα ότι βοηθά σε ασθένειες όπως το μετατραυματικό στρες (PTSD), η νόσος Πάρκινσον, το γλαύκωμα ή η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS).

Μετά τον πόνο, η πιο συχνή αιτία για την οποία οι άνθρωποι στρέφονται στην κάνναβη είναι το άγχος. Ωστόσο, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία τονίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις πως είναι αποτελεσματική στη θεραπεία ψυχιατρικών παθήσεων.

Αντιθέτως, υπάρχει ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση κάνναβης και στην εμφάνιση ή επιδείνωση ψυχικών διαταραχών, ιδιαίτερα σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Παρόμοια εικόνα υπάρχει και για την αϋπνία: τα στοιχεία ότι η κάνναβη βελτιώνει τον ύπνο είναι περιορισμένα, ενώ οι ειδικοί στον τομέα του ύπνου αποθαρρύνουν τη χρήση της.

Η σύγχρονη κάνναβη είναι πολύ πιο ισχυρή

Τα προϊόντα κάνναβης που κυκλοφορούν σήμερα περιέχουν πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις THC - της ουσίας που προκαλεί ευφορία - σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Αναλύσεις δείχνουν ότι η περιεκτικότητα σε THC τετραπλασιάστηκε από το 1995 έως το 2022, ενώ ορισμένα συμπυκνωμένα προϊόντα φτάνουν έως και 40% THC.

Αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εξάρτησης ή αδυναμίας διακοπής της χρήσης, ακόμη κι όταν προκαλεί προβλήματα στη ζωή του χρήστη.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη πως η κάνναβη δεν προκαλεί εθισμό. Όμως τα σημερινά ισχυρότερα προϊόντα μπορούν να δημιουργήσουν μεγαλύτερη ευφορία και συνεπώς μεγαλύτερη επιθυμία για επαναλαμβανόμενη χρήση.

Υπάρχουν σοβαρές παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις

Η κάνναβη, όπως κάθε φαρμακευτική ουσία, μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες και να αλληλεπιδράσει επικίνδυνα με άλλα φάρμακα, όπως αντιπηκτικά, αντικαταθλιπτικά και παυσίπονα.

Έρευνες έχουν συνδέσει τη χρήση της με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου και εμφράγματος, ακόμη και σε νεότερους ενήλικες. Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο συχνότερη είναι η χρήση και όσο υψηλότερα τα επίπεδα THC.

Η χρόνια χρήση έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο σχιζοφρένειας και άλλων ψυχωτικών διαταραχών, ιδιαίτερα στους συχνούς χρήστες. Το κάπνισμα κάνναβης έχει ακόμη συνδεθεί με επιδείνωση αναπνευστικών συμπτωμάτων, βρογχίτιδα και συχνότερο «σφύριγμα» στην αναπνοή.

Επιπλέον, ορισμένα άτομα που κάνουν βαριά χρήση κάνναβης ενδέχεται να εμφανίσουν συμπτώματα του Συνδρόμου Κανναβινοειδούς Υπερέμεσης, το οποίο προκαλεί στομαχικούς πόνους, ναυτία και έμετο. Μια έρευνα έδειξε ότι λίγο λιγότερο από ένας στους πέντε μακροχρόνιους καθημερινούς χρήστες ανέφερε συμπτώματα του συνδρόμου.

Ιδιαίτερη προσοχή σε εγκύους και εφήβους

Οι έγκυες και οι γυναίκες που θηλάζουν καλούνται να αποφεύγουν τη χρήση κάνναβης, καθώς μπορεί να επηρεάσει το έμβρυο μέσω του πλακούντα και έχει συσχετιστεί με χαμηλό βάρος γέννησης, πιθανό κίνδυνο θνησιγένειας και προβλήματα στη νευρολογική και συμπεριφορική ανάπτυξη των παιδιών.

Οι έφηβοι είναι επίσης πιο ευάλωτοι, επειδή ο εγκέφαλός τους εξακολουθεί να αναπτύσσεται. Η τακτική χρήση κάνναβης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη μαθησιακή ικανότητα, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο εξάρτησης και εμφάνισης ψυχωτικών επεισοδίων.