Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που αποτυπώνεται η σεισμική επικινδυνότητα στην Ελλάδα φέρνει η νέα πρόταση σεισμικού χάρτη που εκπόνησε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), εισάγοντας αυστηρότερα κριτήρια και περισσότερες ζώνες επικινδυνότητας.

Πέντε ζώνες αντί για τρεις

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, η χώρα πλέον χωρίζεται σε πέντε σεισμικές ζώνες, αντί για τρεις που ισχύουν μέχρι σήμερα. Η αλλαγή αυτή επιτρέπει πιο ακριβή αποτύπωση του σεισμικού κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα γεωλογικά δεδομένα όσο και την πυκνότητα του πληθυσμού.

Οι νέες προδιαγραφές βασίζονται στον αναθεωρημένο Ευρωκώδικα 8, ο οποίος θέτει πιο αυστηρούς κανόνες για τον σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων, με βασικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Ποιες περιοχές θεωρούνται υψηλού κινδύνου

Η υψηλότερη ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας περιλαμβάνει πλέον περιοχές που στο παρελθόν δεν κατατάσσονταν τόσο ψηλά. Συγκεκριμένα, η Δυτική Πελοπόννησος και η περιοχή γύρω από τον Κορινθιακό Κόλπο εντάσσονται πλέον στην ανώτερη κατηγορία, μαζί με τα Ιόνια νησιά.

Την ίδια ώρα, η Θεσσαλονίκη ενοποιείται με τη Χαλκιδική και κατατάσσεται σε ζώνη μέσης προς υψηλής επικινδυνότητας, ενώ διαφοροποιήσεις καταγράφονται και σε περιοχές όπως η Αλεξανδρούπολη.

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η Αττική, η οποία, λόγω γεωγραφικών και γεωλογικών ιδιαιτεροτήτων, χωρίζεται σε τρεις διαφορετικές ζώνες.

Τι αλλάζει στον αντισεισμικό σχεδιασμό

Ο νέος χάρτης δεν περιορίζεται μόνο στον καθορισμό ζωνών, αλλά φέρνει αλλαγές και στον τρόπο υπολογισμού των σεισμικών φορτίων.

Καταργείται η αποκλειστική χρήση της μέγιστης εδαφικής επιτάχυνσης ως μοναδικού κριτηρίου και εισάγονται νέες παράμετροι που αποτυπώνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη συμπεριφορά των κατασκευών κατά τη διάρκεια ενός σεισμού.

Λαμβάνεται υπόψη ο τύπος του εδάφους, καθώς και η ένταση του αναμενόμενου σεισμού, ώστε ο σχεδιασμός να είναι πιο ρεαλιστικός και ασφαλής.

Τι σημαίνει για τα κτίρια

Η νέα προσέγγιση αφορά τόσο τα νέα όσο και τα παλαιά κτίρια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υφιστάμενες κατασκευές, μεγάλο ποσοστό των οποίων έχει ανεγερθεί με παλαιότερους ή και ανύπαρκτους κανονισμούς.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παλαιότερα κτίρια παρουσιάζουν σαφώς χαμηλότερο επίπεδο αντισεισμικής προστασίας σε σύγκριση με τα σύγχρονα, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον έλεγχο και, όπου απαιτείται, την ενίσχυσή τους.

Το κόστος και τα οφέλη

Η εφαρμογή του νέου σεισμικού χάρτη εκτιμάται ότι θα αυξήσει το συνολικό κόστος επισκευών σε περίπτωση σεισμού, φτάνοντας περίπου τα 108 δισεκατομμύρια ευρώ σε εθνικό επίπεδο.

Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η αύξηση αυτή οφείλεται στην πιο ακριβή αποτύπωση του κινδύνου και συνοδεύεται από σημαντικά οφέλη σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των πολιτών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το 80% των κατοικιών θα παρουσιάσει μικρές ή καθόλου ζημιές σε έναν σεισμό βάσει των νέων προδιαγραφών, ενώ ένα μικρό ποσοστό θα υποστεί σοβαρές βλάβες.

Η επιστημονική βάση της μελέτης

Ο νέος χάρτης βασίζεται στο ευρωπαϊκό μοντέλο εκτίμησης σεισμικής επικινδυνότητας ESHM20, το οποίο ενσωματώνει δεδομένα από περισσότερους από 55.000 σεισμούς.

Η χρήση του συγκεκριμένου μοντέλου διασφαλίζει ενιαία επιστημονική προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποφεύγοντας ασυνέχειες μεταξύ γειτονικών χωρών.

Στόχος η μεγαλύτερη ασφάλεια
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες του ΑΠΘ, ο βασικός στόχος δεν είναι η αποφυγή κάθε ζημιάς - κάτι που θεωρείται πρακτικά ανέφικτο - αλλά η αποτροπή καταρρεύσεων και η προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Ο νέος σεισμικός χάρτης θεωρείται ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των κατασκευών και την ετοιμότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικά σεισμικά φαινόμενα.