Με περισσότερους ελέγχους και αυστηρότερα κατά περίπτωση πρόστιμα για τους ασυνεπείς ιδιοκτήτες σκοπεύει η κυβέρνηση να συνεχίσει από φέτος την υποχρέωση καθαρισμού των οικοπέδων.

Στόχος, άλλωστε, είναι η μείωση του κινδύνου της φωτιάς σε κατοικίες κατά την αντιπυρική περίοδο, δεδομένου ότι με την έλλειψη καύσιμης ύλης υπάρχουν καλύτερες πιθανότητες αυτή να μην ξεφύγει.

Η ψηφιακή πλατφόρμα (https://akatharista.apps.gov.gr/) για τη δήλωση καθαρισμού οικοπέδων έχει ανοίξει από την 1η Απριλίου και, όπως κάθε χρόνο, οι ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων οφείλουν να προβούν στον καθαρισμό τους και να υποβάλουν τη σχετική δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει στην διάθεσή του ο «Ελεύθερος Τύπος», το 2025 επιβλήθηκαν 1.410 πρόστιμα ύψους 1.000 ευρώ για μη δήλωση των οικοπέδων. Από αυτά, έχει εισπραχθεί το ⅓, ενώ για τα υπόλοιπα -λόγω μη καταβολής- περάστηκαν ως οφειλή στο Δημόσιο.

Με τις αλλαγές που ψηφίστηκαν πρόσφατα από τη ρύθμιση του υπουργείου

Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, προκύπτει ότι το πρόστιμο για όσους δεν προβούν στον καθαρισμό του οικοπέδου διπλασιάζεται και γίνεται 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, από 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο που ίσχυε, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες έχουν χρονικό περιθώριο έως και τις 15 Ιουνίου να δηλώσουν στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται από τους δήμους πρόστιμο 500 ευρώ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού και πρόστιμο 100 ευρώ επιβάλλεται από το Πυροσβεστικό Σώμα -κατόπιν καταγγελιών- για τη μη τήρηση των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας. Και στις δύο περιπτώσεις το πρόστιμο ήταν στα 1.000 ευρώ.

Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο θα τιμωρείται πλέον με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών, από φυλάκιση 2 ετών και χρηματική ποινή έως και 54.000 ευρώ που ίσχυε.

Οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι από τους δήμους διενεργούνται από την 1η Ιουνίου έως την 31η Οκτωβρίου, πράγμα που σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες έως τότε οφείλουν να τα διατηρούν καθαρά και συντηρημένα.

Να σημειωθεί ότι κατά του προστίμου ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα ημερών, ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου. Ειδικά για πρόστιμα που επιβάλλονται από το Πυροσβεστικό Σώμα η ένσταση μπορεί να υποβάλλεται και μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας για την υποβολή ενστάσεων επί πράξεων βεβαίωσης παράβασης αρμοδιότητας του Π.Σ. Το πρόστιμο που επιβάλλεται από τον οικείο δήμο καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελεί έσοδο του δήμου και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.

Αν η ένσταση δεν γίνει δεκτή, ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό εντός πέντε ημερών. Ειδικά στους περιφραγμένους ή επαρκώς περιτοιχισμένους χώρους, ο δήμος, πριν από τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό, αιτείται από την κατά τόπον αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία τη διενέργεια αυτοψίας για τη διαπίστωση συνδρομής υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς. Σε περίπτωση που ο κίνδυνος αυτός διαπιστωθεί, ο δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των χώρων. Το πρόστιμο και η δαπάνη σε περίπτωση καθαρισμού και απομάκρυνσης των υλικών από τον δήμο λόγω μη συμμόρφωσης καταλογίζονται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο, αποτελούν έσοδα του δήμου και εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.

Οι εργασίες

– Υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα.

– Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους, όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.

– Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δένδρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.

– Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους.

– Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.

– Ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.

Το κόστος

Το κόστος καθαρισμού κυμαίνεται:

-Για μικρά οικόπεδα έως 300 τ.μ.: από 200 έως 350 ευρώ.

-Για μεσαία οικόπεδα 300–600 τ.μ.: από 350 έως 600 ευρώ.

-Για μεγαλύτερα οικόπεδα άνω των 1.000 τ.μ.: από 600 έως 1.200 ευρώ ή και περισσότερο, ανάλογα με τη δυσκολία.

Ποιους αφορά

Υποχρέωση καθαρισμού έχουν οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε:

α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,

β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,

γ) εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περ (α) και (β) εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και

δ) εκτός σχεδίου οικόπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής.

Διευκρινίζεται ότι υπόχρεοι είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και οι φορείς του δημόσιου τομέα.

Με φυσική παρουσία

Για πρώτη φορά φέτος προβλέπεται και εναλλακτικός τρόπος υποβολής δήλωσης και αφορά στην πραγματικότητα όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία ή αδυνατούν αντικειμενικά να χρησιμοποιήσουν τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες (ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία ή λόγω ανωτέρας βίας). Στις περιπτώσεις αυτές, η δήλωση υποβάλλεται με φυσικό τρόπο και αποστέλλεται στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Πυροσβεστικού Σώματος.