Τα ταξίδια προς την Ευρώπη ενδέχεται να αλλάξουν σημαντικά τις επόμενες ημέρες και αυτό διότι το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES), το οποίο ξεκίνησε μια σταδιακή εφαρμογή στις 12 Οκτωβρίου του περασμένου έτους σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, θα καταστεί πλήρως λειτουργικό από τις 10 Απριλίου 2026.

Αυτό σημαίνει ότι οι σφραγίδες στα διαβατήρια θα αντικατασταθούν από ψηφιακά καταγεγραμμένες εισόδους και εξόδους, καθώς και από καταγραφή αρνήσεων εισόδου για ταξιδιώτες εκτός ΕΕ που πραγματοποιούν σύντομες διαμονές.

Σύμφωνα με το euronews, βιομετρικές πληροφορίες, όπως εικόνες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα, μαζί με προσωπικά δεδομένα από το ταξιδιωτικό έγγραφο που χρησιμοποιείται, θα καταγράφονται επίσης. Το νέο αυτό σύστημα έχει εφαρμοστεί για τον εκσυγχρονισμό της ασφάλειας των συνόρων και των μεταναστευτικών συστημάτων της ΕΕ, καθώς και για τη μείωση της εγκληματικότητας και της απάτης και τον εντοπισμό κινδύνων ασφάλειας.

Από την έναρξη της εφαρμογής, περισσότεροι από 24.000 άνθρωποι έχουν απορριφθεί στην είσοδο για λόγους όπως ληγμένα ή πλαστά έγγραφα ή αδυναμία πλήρους αιτιολόγησης του σκοπού της επίσκεψής τους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Περισσότερα από 600 άτομα έχουν επίσης ταυτοποιηθεί ως πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Ποιους αφορά το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου και ποιοι εξαιρούνται;

Το EES αφορά πολίτες εκτός ΕΕ/Σένγκεν που ταξιδεύουν σε χώρες της Σένγκεν ή της ΕΕ για σύντομες διαμονές έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών.

Αυτό περιλαμβάνει πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και ταξιδιώτες που δεν χρειάζονται βίζα, ανεξάρτητα από το αν ταξιδεύουν για τουρισμό ή επαγγελματικούς λόγους. Ισχύει επίσης για άτομα που διαθέτουν ακίνητη περιουσία στην ΕΕ αλλά δεν έχουν άδεια διαμονής.

Ωστόσο, η Ιρλανδία και η Κύπρος εξαιρούνται από την εφαρμογή του EES, πράγμα που σημαίνει ότι θα συνεχίσουν με χειροκίνητους ελέγχους διαβατηρίων.

Ορισμένες κατηγορίες ατόμων εξαιρούνται επίσης:

• Πολίτες κρατών μελών της ΕΕ και της Σένγκεν
• Άτομα με μακροχρόνιες βίζες ή άδειες διαμονής από αυτές τις χώρες (συμπεριλαμβανομένων μη πολιτών της ΕΕ)
• Μέλη οικογενειών πολιτών της ΕΕ που διαθέτουν άδεια διαμονής από χώρα της ΕΕ
• Τοπικοί κάτοικοι με έγκυρες άδειες τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας
• Πληρώματα τρένων και αεροπλάνων σε διεθνή δρομολόγια
• Στρατιωτικό προσωπικό και οι οικογένειές τους σε αποστολές ΝΑΤΟ ή Partnership for Peace
• Ενδέχεται επίσης να υπάρχουν εξαιρέσεις για ημερήσιες εκδρομές κρουαζιέρας που ξεκινούν και καταλήγουν εκτός της ζώνης Σένγκεν.

Υπήκοοι της Ανδόρας, του Αγίου Μαρίνου, του Βατικανού και του Μονακό δεν θα υπόκεινται στο EES.

Θα υπάρξουν καθυστερήσεις στα αεροδρόμια λόγω του EES;

Είναι πιθανό να υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις στα αεροδρόμια τους πρώτους μήνες πλήρους λειτουργίας, παρά τις διαβεβαιώσεις της ΕΕ για ευελιξία ώστε να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες ουρές του καλοκαιριού.

«Οι χρόνοι αναμονής φτάνουν πλέον συχνά έως και τις δύο ώρες σε περιόδους αιχμής, με ορισμένα αεροδρόμια να αναφέρουν ακόμη μεγαλύτερες καθυστερήσεις», ανέφεραν η ACI Europe και η Airlines for Europe (A4E) σε κοινή δήλωση.

Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι από τις 31 Μαρτίου όλοι οι ταξιδιώτες από τρίτες χώρες πρέπει να καταγράφονται μέσω του EES.

Προηγουμένως, οι αρχές ελέγχου συνόρων μπορούσαν να αναστέλλουν πλήρως ή μερικώς τη διαδικασία σε ώρες αιχμής — κάτι που δεν θα επιτρέπεται πλέον μετά τις 10 Απριλίου.

Αυτό σημαίνει ότι οι ταξιδιώτες πιθανότατα θα πρέπει να φτάνουν στο αεροδρόμιο περίπου 1,5 έως 2 ώρες νωρίτερα από το συνηθισμένο, ώστε να υπολογίσουν τις καθυστερήσεις που σχετίζονται με το EES.

Ωστόσο, οι καθυστερήσεις αναμένεται να μειωθούν μεσοπρόθεσμα, καθώς οι διαδικασίες θα γίνουν πιο ομαλές.

Στο μεταξύ, ενώσεις αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών συνεχίζουν να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει την προσωρινή αναστολή του EES όταν χρειάζεται, καθ’ όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου του 2026.

Χρειάζεστε βιομετρικό διαβατήριο για το EES;

Τα βιομετρικά διαβατήρια δεν είναι απολύτως απαραίτητα για το EES. Απαιτούνται μόνο για τη χρήση αυτόματων kiosks αυτοεξυπηρέτησης για ταχύτερη καταγραφή και είσοδο.

Οι κάτοχοι απλών διαβατηρίων πρέπει να χρησιμοποιούν επανδρωμένα γκισέ για την αρχική καταγραφή και να παρέχουν φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα. Τα δεδομένα αυτά θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια, επιταχύνοντας σημαντικά τους μελλοντικούς ελέγχους.

Οι ταξιδιώτες που αρνούνται να παράσχουν βιομετρικά δεδομένα θα απορρίπτονται αυτόματα.

Τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν χρειάζεται να δώσουν δακτυλικά αποτυπώματα, αλλά πρέπει να φωτογραφηθούν.

Πρέπει να εγγραφείτε εκ των προτέρων για το EES;

Δεν απαιτείται προεγγραφή, καθώς η καταγραφή γίνεται στα σύνορα κατά την άφιξη στην ΕΕ.

Η διαδικασία εξαρτάται από το αν διαθέτετε βιομετρικό ή απλό διαβατήριο, όπως περιγράφηκε παραπάνω.

Ωστόσο, υπάρχει μια επιπλέον επιλογή για ταχύτερη διαδικασία:

Η εφαρμογή Travel to Europe, μια επίσημη εφαρμογή της ΕΕ σχεδιασμένη ειδικά για το σύστημα EES, επιτρέπει στους ταξιδιώτες από τρίτες χώρες να προεγγράφουν τα βιομετρικά τους στοιχεία και τα δεδομένα διαβατηρίου έως και 72 ώρες πριν από την άφιξη, ώστε να επιταχυνθούν οι έλεγχοι στα σύνορα.

Ωστόσο, δεν αντικαθιστά τη συνέντευξη στον έλεγχο διαβατηρίων.

Προς το παρόν, είναι διαθέσιμη μόνο σε ορισμένες χώρες όπως η Πορτογαλία και η Σουηδία, με σχέδια επέκτασης σε όλη την ΕΕ.

Η εφαρμογή μπορεί να ληφθεί από το Google Play ή το Apple App Store και απαιτεί τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου εισόδου και τη λήψη selfie για επιβεβαίωση ταυτότητας.