Ο πρωινός καφές που για πολλούς αποτελεί απαραίτητη ιεροτελεστία φαίνεται πως δεν λειτουργεί μόνο ως «ξυπνητήρι», αλλά ίσως προσφέρει και ουσιαστική προστασία στον εγκέφαλο με την πάροδο του χρόνου.

Σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, η μέτρια κατανάλωση καφέ και τσαγιού συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, αλλά και με πιο αργή γνωστική φθορά όσο μεγαλώνουμε.

Πιο συγκεκριμένα, μια μεγάλη και μακροχρόνια μελέτη έδειξε ότι όσοι καταναλώνουν καθημερινά καφέ με καφεΐνη ή τσάι έχουν περίπου 18% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με όσους δεν πίνουν αυτά τα ροφήματα. Παράλληλα, φαίνεται ότι διατηρούν καλύτερη μνήμη και γενικότερα πιο σταθερή γνωστική λειτουργία με τα χρόνια. 

Τα μεγαλύτερα οφέλη παρατηρήθηκαν σε άτομα που έπιναν 2 έως 3 φλιτζάνια καφέ την ημέρα ή 1 έως 2 φλιτζάνια τσάι. Και εδώ είναι το ενδιαφέρον: η θετική αυτή επίδραση δεν περιορίζεται μόνο σε άτομα χωρίς προδιάθεση, αλλά φαίνεται να ισχύει ακόμη και για εκείνους που έχουν γενετικό κίνδυνο για άνοια.

freepik

Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 130.000 ανθρώπους, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για διάστημα που έφτασε ακόμη και τα 43 χρόνια. Οι συμμετέχοντες έδιναν τακτικά πληροφορίες για τη διατροφή τους, την υγεία τους και τη γνωστική τους κατάσταση, ενώ υποβάλλονταν και σε τεστ μνήμης και σκέψης. Αυτό δίνει ιδιαίτερο βάρος στα συμπεράσματα, καθώς πρόκειται για μία από τις πιο εκτεταμένες μελέτες στο είδος της.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το σύνολο των συμμετεχόντων, πάνω από 11.000 εμφάνισαν άνοια κατά τη διάρκεια της μελέτης. Ωστόσο, όσοι κατανάλωναν καφέ με καφεΐνη είχαν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά γνωστικής φθοράς και καλύτερες επιδόσεις στα τεστ σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν.

Τι είναι όμως αυτό που κάνει τον καφέ και το τσάι τόσο ωφέλιμα;

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν η καφεΐνη και οι πολυφαινόλες - ουσίες που έχουν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Με απλά λόγια, βοηθούν στην προστασία των εγκεφαλικών κυττάρων και περιορίζουν τις βλάβες που σχετίζονται με τη γήρανση.

Παρόλα αυτά, δεν είναι όλα τα είδη καφέ ίδια. Ο καφές χωρίς καφεΐνη δεν φάνηκε να προσφέρει τα ίδια οφέλη, κάτι που ενισχύει την άποψη ότι η καφεΐνη παίζει καθοριστικό ρόλο.

Από την άλλη, η υπερβολική κατανάλωση δεν φαίνεται να προσφέρει επιπλέον πλεονεκτήματα. Τα οφέλη παραμένουν περίπου τα ίδια με αυτά της μέτριας κατανάλωσης, χωρίς όμως να προκύπτουν σαφείς ενδείξεις για επιβλαβείς συνέπειες από μεγαλύτερες ποσότητες.

Συνολικά, τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά οι ειδικοί τονίζουν ότι ο καφές δεν αποτελεί «μαγική λύση». Η προστασία του εγκεφάλου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η διατροφή, η άσκηση και ο τρόπος ζωής. Ο καφές και το τσάι μπορεί απλώς να είναι ένα ακόμη κομμάτι αυτού του παζλ.