Με τον πόλεμο να μπαίνει ήδη στην τρίτη εβδομάδα, φαίνεται ότι η «ευέλικτη» λίστα των στόχων του Ντόναλντ Τραμπ, έχει περιοριστεί από την ανατροπή του καθεστώτος, το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, σε έναν μόνο στόχο: τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν σταματήσει οι βομβαρδισμοί κατά εκατοντάδων στόχων από Αμερική και Ισραήλ στο Ιράν, αλλά η εξέλιξη στα Στενά είναι καθοριστικής σημασίας για τον πόλεμο, αλλά και για τον ίδιο τον Αμερικανό Πρόεδρο.

Το Ιράν έχει κλείσει ντε φάκτο τα Στενά, στα οποία έχει το πάνω χέρι και όπως επιβεβαιώνουν οι εξελίξεις, είχε συγκροτήσει εδώ και χρόνια μία στρατηγική την οποία βλέπουμε σήμερα. Έχει μπλοκάρει σχεδόν το 15% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου καθώς και τις εξαγωγές φυσικού αερίου από το Κατάρ, που είναι o μεγαλύτερος παραγωγός LNG παγκοσμίως.

«Ασφαλή, ανοικτά και ελεύθερα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο»

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου, η κυβέρνηση Τραμπ δεν περίμενε και δεν υπολόγισε ότι τα Στενά θα κλείσουν και παλεύει σήμερα να βρει μία διέξοδο ακόμη και απαιτώντας από τους απρόθυμους συμμάχους στο ΝΑΤΟ στρατιωτική συνδρομή.

«Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα καταφέρουμε να κάνουμε τα Στενά του Ορμούζ ασφαλή, ανοιχτά και ελεύθερα» έγραψε ο πρόεδρος Τραμπ στις 14 Μαρτίου. Η απάντηση από το νέο ανώτατο ηγέτη δεν άργησε να έρθει, έστω και γραπτώς, και ήταν απολύτως αδιάλλακτη και αρνητική.

Η μάχη του Ορμούζ, όμως, μπορεί να σπρώξει και τις δύο πλευρές σε μία επικίνδυνη κλιμάκωση.

Με πλάτος μόλις 54 χιλιομέτρων στο στενότερο σημείο του, πλαισιωμένο από βουνά και στις δύο πλευρές, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους Αμερικανούς να το ανοίξουν. Το Ιράν δε χρειάζεται να χτυπήσει κάθε πλοίο που διέρχεται από εκεί για να πείσει τους ιδιοκτήτες ότι το ρίσκο είναι υψηλό.

Η αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων για την ασφάλεια της ακτογραμμής είανι μη ρεαλιστική δεδομένου του μεγέθους της απαιτούμενης δύναμης και για αυτό ο Τραμπ έφτασε στο σημείο να ζητά τη βοήθεια των ευρωπαϊκών χωρών ή ακόμη και της Κίνας.

Όμως καμία χώρα δεν είναι πρόθυμη να στείλει πολεμικά για έναν πόλεμο που δεν επέλεξε, δεν ρωτήθηκε καν ενώ γνωρίζει πολύ καλά ότι τα πλοία αυτά θα είναι σίγουροι στόχοι.

Η άλλη επιλογή

Η άλλη επιλογή που έχει στη διάθεσή του ο Τραμπ, είναι να κλιμακώσει την κατάσταση αλλού, όπως για παράδειγμα στο νησί Χαργκ, μία νησίδα στον Περσικό Κόλπο που φιλοξενεί τον κύριο τερματικό σταθμό εξαγωγής του ιρανικού πετρελαίου.

Είχε αναφερθεί σε αυτό, ήδη από το 1988, όταν η προεδρία των ΗΠΑ δε φαινόταν καν στον ορίζοντα ως προοπτική για εκείνον. Στις 13 Μαρτίου είχε την ευκαιρία του. Βομβάρδισε το νησί, αφήνοντας, όμως, ανέγγιχτο τον τερματικό σταθμό. Πολλοί αναλυτές λένε ότι ίσως προσπαθήσει να καταλάβει το νησί, με απρόβλεπτες όμως συνέπειες για την επόμενη μέρα.

Θα ήταν ίσως, ένας μοχλός πίεσης απέναντι στο καθεστώς για να σύρει τη νέα ηγεσία σε μία διαπραγμάτευση και συμφωνία αλλά μέχρι στιγμής το καθεστώς έχει δείξει πρωτοφανή αντοχή. Οι αγορές πετρελαίου θα κλονιστούν περισσότερο από ακόμη μία απώλεια στον εφοδιασμό και την προοπτική μίας εντεινόμενης χερσαίας πια συμπλοκής.

Οι δύο αγωγοί

Το κλείσιμο των Στενών έχει ήδη εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αλλά τα πράγματα θα ήταν πολύ χειρότερα αν δεν υπήρχαν οι δύο αγωγοί πετρελαίου που παρακάμπτουν το Στενό. Ο ένας που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία, μπορεί να μεταφέρει έως και 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας. Ο άλλος, στα ΗΑΕ, μπορεί να μεταφέρει το μισό των 3,4 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως στο λιμάνι Φουτζέιρα το οποίο βρίσκεται έξω από το Στενό.

Οι αγωγοί αποτελούν μία κρίσιμη παράκαμψη για τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, αλλά δε βοηθούν καθόλου το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, που δεν μπορούν να μεταφέρουν τίποτα. Παρόλα αυτά, στη μεγάλη εικόνα μπορεί να διατηρηθεί η ροή ενός σημαντικού μέρους του πετρελαίου του Κόλπου.

Οι στοχευμένες ιρανικές επιθέσεις

Για αυτό και το Ιράν επιχειρεί να διαταράξει αυτές τις ροές. Τις προηγούμενες ημέρες εκτόξευσε περισσότερα από 50 drones σε εγκαταστάσεις πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, επενδύοντας στη στρατηγική του οικονομικού χάους.

Πριν από τρεις μέρες επιχείρησε να χτυπήσει και τη Φουτζέιρα. Το drone αναχαιτίστηκε, αλλά τα συντρίμμια προκάλεσαν φωτιά με αποτέλεσμα να σταματήσουν προσωρινά οι εξαγωγές πετρελαίου. Το Ιράν, είναι βέβαιο, ότι θα επιχειρήσει και άλλες τέτοιες επιθέσεις, ενδεχομένως κατά των ίδιων των αγωγών.

Με αυτή τη στρατηγική, όμως, το Ιράν θα μπορούσε να σύρει τα κράτη του Κόλπου στον πόλεμο. Οι Σαουδάραβες έχουν προειδοποιήσει ότι μία ζημιά στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις τους είναι η κόκκινη γραμμή τους.

Με τον πόλεμο να μπαίνει κυριολεκτικά σε αχαρτογράφητα νερά, φαίνεται ότι όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά με τις δύο πλευρές να βρίσκονται μπροστά σε πολύ δύσκολες επιλογές και αδιέξοδα. Γιατί μπορεί ο Τραμπ να δοκιμάζεται στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία δεν είναι καθόλου εύκολο να ανοίξει, από την άλλη πλευρά, και η Τεχεράνη δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα αναγκάσει τον Τραμπ να σταματήσει τον πόλεμο απλώς κρατώντας τα κλειστά.