Συνεχίζεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, ωστόσο οι προθέσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, αλλάζουν ημέρα με την ημέρα, σύμφωνα με τους Financial Times.

Από τότε που ξεκίνησε τον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περιγράψει διαφορετικούς στόχους: από την καταστροφή του βαλλιστικού οπλοστασίου και του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, μέχρι μια αλλαγή ηγεσίας τύπου Βενεζουέλας και την «άνευ όρων παράδοση».

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πει ότι πρόκειται για μια «μαζική» στρατιωτική επιχείρηση, με το χρονοδιάγραμμα να μεταβάλλεται από λίγες ημέρες σε αρκετές εβδομάδες ή «όσο χρειαστεί». Τη Δευτέρα, πάντως, δήλωσε ότι όλα θα τελειώσουν «πολύ σύντομα». Ωστόσο, η αδυναμία του να εξηγήσει πώς ακριβώς θα μετρηθεί η επιτυχία αυτών των στόχων σημαίνει ότι παραμένει θολό το πώς και το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος.

Ιράν: Θα σταματήσει ο Τραμπ τις επιχειρήσεις και θα κηρύξει νίκη;

Αμερικανοί πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να κηρύξει νίκη ανεξαρτήτως του πώς θα τελειώσει η σύγκρουση.

Μετά το άλμα στις τιμές του πετρελαίου τη Δευτέρα, ο Τραμπ είπε ότι ο πόλεμος ήταν «σχεδόν ολοκληρωμένος», αλλά πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ «θα μπορούσαν να προχωρήσουν περισσότερο». Έχει επίσης επιμείνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν επιδιώκουν συμβιβασμό».

Παρόλα αυτά, μπορεί σύντομα να αναγκαστεί να το κάνει. «Το Ιράν έχει μια πολύ συνεκτική στρατηγική», δήλωσε ο Μάικλ Ντόραν, ανώτερος συνεργάτης στο Hudson Institute και πρώην σύμβουλος για τη Μέση Ανατολή επί προεδρίας Τζορτζ Μπους του νεότερου.

Επιτιθέμενο σε συμμάχους των ΗΠΑ, υποβαθμίζοντας τις αμυντικές δυνατότητες της περιοχής και εκτοξεύοντας το παγκόσμιο ενεργειακό κόστος, το Ιράν ασκεί «μέγιστη πίεση στις ΗΠΑ», είπε ο Ντόραν.

Five ways the Iran war could unfold https://t.co/eAMzFWUBED

— Financial Times (@FT) March 10, 2026

Ιράν: Υπάρχει το σενάριο «Βενεζουέλας» στο τραπέζι;

Ο Στιβ Γουίτκοφ, ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ και διαπραγματευτής για το Ιράν, δήλωσε το Σάββατο σε δημοσιογράφους ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για συμφωνία, αλλά «θα εξαρτηθεί από τον πρόεδρο» αν θα προχωρήσει.

Ο Τραμπ θα βρεθεί επίσης αντιμέτωπος με αυξανόμενη εσωτερική πίεση όσο διαρκεί η σύγκρουση, αλλά θα είναι επιφυλακτικός απέναντι σε ένα τέλος που θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τεχεράνη να ισχυριστεί ότι νίκησε. «Δέχεται πραγματική πίεση να τη λήξει», σημείωσε ο Ντόραν.

Ο Τραμπ υπαινίχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι θα ήθελε να έχει ρόλο στην επιλογή του επόμενου ηγέτη του Ιράν, όπως, όπως είπε, είχε συμβεί στη Βενεζουέλα μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας για την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο.

Όμως ο πόλεμος με το Ιράν δεν συγκρίνεται με εκείνη την επιχείρηση. Η στρατιωτική δράση στο Καράκας διήρκεσε μόνο λίγες ώρες, δεν υπήρξαν αμερικανικές απώλειες και ο Μαδούρο αντικαταστάθηκε από την αντιπρόεδρό του, Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία συνεργάζεται με την Ουάσινγκτον, ενώ το καθεστώς παρέμεινε ανέπαφο.

Αντίθετα, ο πόλεμος με το Ιράν έχει μπει στη δεύτερη εβδομάδα του, έχουν σκοτωθεί επτά Αμερικανοί, τα ιρανικά αντίποινα έχουν προκαλέσει χάος σε μετακινήσεις και εμπόριο σε ολόκληρο τον πετρελαιοπαραγωγό Κόλπο και έχουν εκτοξεύσει τις διεθνείς τιμές ενέργειας.

Θα κάνει το Ιράν συμφωνία;

Το ισλαμικό καθεστώς φαίνεται επίσης να συσπειρώνεται, επιλέγοντας τον γιο του Αλί Χαμενεΐ, τον Μοτζτάμπα, ως διάδοχο του νεκρού αγιατολάχ στην ανώτατη ηγεσία.

«Η επιλογή του Μοτζτάμπα ουσιαστικά λέει ότι όλη αυτή η πίεση που άσκησαν οι ΗΠΑ στο Ιράν δεν άλλαξε τίποτα», δήλωσε ο Αλί Βαέζ, ειδικός για το Ιράν στο think tank Crisis Group.

Οι ΗΠΑ ή το Ισραήλ μπορεί να επιχειρήσουν να δολοφονήσουν τον Μοτζτάμπα, αλλά ακόμη κι αν σκοτωθεί όπως ο πατέρας του, δεν αναμένεται ότι ο Τραμπ θα βρει έναν Ιρανό «Ντέλσι». Η επιλογή του Μοτζτάμπα αποτελεί σήμα ότι «περισσότεροι στο Ιράν προτιμούν να είναι Μαδούρο παρά Ροντρίγκες», είπε ο Βαέζ.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν θα δεχθεί κατάπαυση του πυρός όσο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν τις επιθέσεις τους. Και μετά τις βόμβες ΗΠΑ και Ισραήλ που σκότωσαν τον πατέρα, τη μητέρα, τη σύζυγο, την αδελφή και την ανιψιά του Μοτζτάμπα, οι αναλυτές θεωρούν δύσκολο να υπάρξει διάθεση συμβιβασμού.

Οι απαιτήσεις του Τραμπ να διαλύσει πλήρως το Ιράν το πυρηνικό του πρόγραμμα, να δεχθεί αυστηρούς περιορισμούς στο πυραυλικό του οπλοστάσιο και να τερματίσει τη στήριξη σε ένοπλες οργανώσεις της περιοχής θεωρούνταν πάντα κόκκινη γραμμή για το καθεστώς, το οποίο έβλεπε την αποδοχή αυτών των όρων ως μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωσή του από τον ίδιο τον πόλεμο.

Θα επιβιώσει το καθεστώς στο Ιράν;

Για την Ισλαμική Δημοκρατία, λένε οι αναλυτές, αρκεί να επιβιώσει της επίθεσης από την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου και να αποδείξει ότι μπορεί να συνεχίσει να απαντά, ώστε η Τεχεράνη να μπορέσει να μιλήσει για «νίκη».

Η απόφαση του Τραμπ να ξεκινήσει πόλεμο ενώ Ουάσινγκτον και Τεχεράνη βρίσκονταν εν μέσω διαπραγματεύσεων εκτιμάται ότι θα έχει ενισχύσει τους σκληροπυρηνικούς. Ακόμη κι όταν τελειώσει ο πόλεμος, το Ιράν θα είναι απρόθυμο να επιστρέψει σε νέες συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα και το βαλλιστικό του οπλοστάσιο, είπε ο Βαέζ.

Ωστόσο, ένας περιφερειακός αξιωματούχος δήλωσε ότι συμφωνία θα μπορούσε ακόμη να επιτευχθεί «αν οι συνθήκες είναι κατάλληλες».

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για ρήγματα στο κυβερνών σύστημα ή για αποστασίες.

Το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους και drones εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου έπειτα από ημέρες σφοδρών βομβαρδισμών, αν και Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο ρυθμός των ιρανικών επιθέσεων έχει μειωθεί από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Δεν υπάρχουν επίσης ενδείξεις κοινωνικής αναταραχής ή επανάληψης των μαζικών αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων που καταπνίγηκαν με βίαιη καταστολή τον Ιανουάριο, αφήνοντας χιλιάδες νεκρούς. Οι Ιρανοί «ανησυχούν περισσότερο για την επιβίωσή τους», δήλωσε ο Βάλι Νασρ, πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που σήμερα βρίσκεται στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών Johns Hopkins.

Θα συνεχίσει το Ισραήλ να πολεμά τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο;

Ο Βαέζ προβλέπει ότι όλες οι πλευρές παραμένουν εγκλωβισμένες σε έναν πόλεμο φθοράς, περιμένοντας η μία την άλλη να λυγίσει.

Ο Εμίλ Χοκαγέμ από το International Institute for Strategic Studies εκτιμά ότι ο πόλεμος πιθανότατα θα τελειώσει με το καθεστώς να επιβιώνει, αλλά σε πολύ ασθενέστερη μορφή, παρόμοια με το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν μετά τον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου.

«Δεν θα μπορεί πλέον να προβάλλει περιφερειακή ισχύ, αλλά θα εξακολουθεί να μπορεί να αποσταθεροποιεί, να χτυπά και να επιβάλλει κόστος», είπε ο Χοκαγέμ. «Και τότε η περιοχή θα περάσει στη συζήτηση και την εγκατάσταση ενός δαπανηρού, σύνθετου και ατελούς συστήματος ανάσχεσης για να περιορίσει ένα Ιράν πιο απομονωμένο από πριν».

Μια άλλη πιθανότητα είναι ο εμφύλιος πόλεμος, «όπου θα υπάρχει ένα υπολειμματικό κράτος που δεν θα ελέγχει όλη την επικράτειά του και εθνοτικές πολιτοφυλακές σε διαφορετικά μέρη της χώρας, με διαφορετικούς βαθμούς στήριξης και παρέμβασης από εξωτερικές δυνάμεις».

Αν ο Τραμπ αποφασίσει να τερματίσει τον αμερικανικό πόλεμο κατά του Ιράν, αναμένεται ότι και το Ισραήλ θα ακολουθήσει, δεδομένης της εξάρτησής του από την αμερικανική στήριξη.

Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για παρατεταμένη επίθεση στον Λίβανο κατά της Χεζμπολάχ, της σιιτικής ένοπλης οργάνωσης που στηρίζεται από το Ιράν. Το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση κατά της Χεζμπολάχ αφού εκείνη εκτόξευσε ρουκέτες και drones προς το εβραϊκό κράτος μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ από ΗΠΑ και Ισραήλ.