Μέχρι σήμερα ξέραμε ότι η διάθεσή μας αλλάζει με τον καιρό. Φαίνεται όμως ότι και η βιολογία του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος έχει το δικό της «εποχικό ημερολόγιο».
Σύμφωνα με μια τεράστια διεθνή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Reproductive Biology and Endocrinology, η ποιότητα του σπέρματος δεν είναι στατική: τα σπερματοζωάρια φαίνεται να ανεβάζουν ταχύτητα την άνοιξη και να «φρενάρουν» τον χειμώνα.
Η έρευνα ανέλυσε πάνω από 15.000 δείγματα από τη Δανία μέχρι τη Φλόριντα, καταλήγοντας σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: Η προοδευτική κινητικότητα –δηλαδή η ικανότητα των σπερματοζωαρίων να κολυμπούν αποτελεσματικά προς τον στόχο– πιάνει το peak της από την άνοιξη έως τις αρχές του καλοκαιριού.
Το παράδοξο της ταχύτητας: Περισσότερο δεν σημαίνει και πιο γρήγορο
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης είναι ότι η εποχικότητα δεν επηρεάζει την «ποσότητα», αλλά την «ποιότητα» της κίνησης. Ενώ ο όγκος του σπέρματος και η συνολική συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων παραμένουν ουσιαστικά σταθερά όλο τον χρόνο, τα «ταχέως προοδευτικά» σπερματοζωάρια (οι πρωταθλητές της ταχύτητας) αυξάνονται κατακόρυφα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.
Αντιθέτως, τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, τα σπερματοζωάρια μοιάζουν να επηρεάζονται από το γενικότερο κλίμα αδράνειας του χειμώνα, παρουσιάζοντας τις χαμηλότερες τιμές κινητικότητας. Με απλά λόγια: Η παραγωγή παραμένει ίδια, αλλά οι «κολυμβητές» είναι πολύ πιο ζωηροί κάτω από τον ανοιξιάτικο ήλιο.
Είναι μόνο θέμα θερμοκρασίας;
Θα περίμενε κανείς ότι η ζέστη είναι ο μοναδικός ένοχος, αφού η σπερματογένεση είναι γνωστό ότι «μισεί» τις υψηλές θερμοκρασίες. Κι όμως, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη. Οι ερευνητές παρατήρησαν το ίδιο μοτίβο τόσο στο εύκρατο κλίμα της Δανίας όσο και στο υποτροπικό κλίμα της Φλόριντα.
Αυτό υποδηλώνει ότι η θερμοκρασία μπορεί να μην είναι η άμεση αιτία, αλλά ένας κρίκος σε μια μεγαλύτερη αλυσίδα. Ίσως φταίνε οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, η φυσική δραστηριότητα που αυξάνεται όσο ανοίγει ο καιρός, οι διατροφικές συνήθειες ή ακόμα και η έκθεση στο φως της ημέρας. Η επιστήμη προς το παρόν κρατά αποστάσεις από το να μιλήσει για καθαρή αιτιότητα, υπογραμμίζοντας ότι η εποχικότητα είναι μια «υπογραφή» που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.
Τι σημαίνει αυτό για ένα σπερμοδιάγραμμα;
Αν ετοιμάζεστε για εξετάσεις γονιμότητας, αυτή η μελέτη δίνει ένα πολύτιμο context. Ένα σπερμοδιάγραμμα που γίνεται το καλοκαίρι μπορεί να φαίνεται «πιο δυνατό» από ένα χειμερινό, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι η γονιμότητα του άνδρα άλλαξε ριζικά.
Το συμπέρασμα είναι ότι οι γιατροί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την εποχή όταν ερμηνεύουν αποτελέσματα που βρίσκονται «στα όρια». Η γονιμότητα δεν χάνεται τον χειμώνα, ούτε εγγυάται το καλοκαίρι, αλλά η γνώση αυτών των βιολογικών «κυμάτων» βοηθά στην πιο προσεκτική και ψύχραιμη ανάγνωση της ανδρικής υγείας.
