Η ιστορία του Shoji Morimoto μοιάζει με σενάριο ταινίας, αλλά είναι η απόλυτη απάντηση στην εξουθενωτική κουλτούρα της παραγωγικότητας που καταδυναστεύει τη σύγχρονη κοινωνία. Στο Τόκιο, μια πόλη που κινείται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, ο Morimoto προσφέρει μια υπηρεσία που αρχικά ακούγεται παράλογη: νοικιάζει τον εαυτό του ως έναν «άνθρωπο που δεν κάνει τίποτα».

Η δουλειά του είναι απλώς να υπάρχει. Χωρίς να προσφέρει συμβουλές, χωρίς να βοηθά στις δουλειές, χωρίς να συμμετέχει ενεργά στη ζωή του πελάτη. Απλώς συνοδεύει ανθρώπους σε γεύματα, σε ιατρικά ραντεβού ή στέκεται σιωπηλός δίπλα σε κάποιον που θέλει να γράψει ένα βιβλίο και χρειάζεται μια «παρουσία» για να συγκεντρωθεί.

Από την επικρίση στην επαγγελματική καταξίωση

Η ιδέα για το "Rental Person Who Does Nothing" γεννήθηκε το 2018, μετά από μια απογοητευτική πορεία στον εκδοτικό κλάδο. Ο Morimoto δεχόταν συχνά επικρίσεις από τους ανώτερούς του επειδή «δεν έκανε τίποτα» και δεν έδειχνε αρκετή πρωτοβουλία. Αντί να προσπαθήσει να αλλάξει τον χαρακτήρα του για να χωρέσει στο εταιρικό καλούπι, αποφάσισε να μετατρέψει αυτό που οι άλλοι θεωρούσαν μειονέκτημα σε προϊόν. Ξεκίνησε με μια ανάρτηση στο Twitter (νυν X), προσφέροντας τον εαυτό του δωρεάν (μόνο με την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης και διατροφής), και σύντομα η ζήτηση εκτοξεύθηκε, αποδεικνύοντας ότι η μοναξιά στις μεγαλουπόλεις είναι μια σιωπηλή πανδημία.

Η ψυχολογία πίσω από τη «σιωπηλή παρουσία»

Γιατί όμως κάποιος να πληρώσει έναν ξένο απλώς για να κάθεται απέναντί του; Οι χιλιάδες συνεδρίες που έχει ολοκληρώσει ο Morimoto δίνουν την απάντηση. Πολλοί πελάτες του αναζητούν μια παρουσία που δεν θα τους κρίνει. Σε μια κοινωνία όπου οι φίλοι και η οικογένεια έχουν προσδοκίες και προσφέρουν συχνά ανεπιθύμητες συμβουλές, η «ουδέτερη» παρουσία του Morimoto λειτουργεί λυτρωτικά. 

Έχει κληθεί να αποχαιρετήσει ανθρώπους που φεύγουν από την πόλη, να καθίσει απέναντι από κάποιον που τρώει μόνος του σε ένα ακριβό εστιατόριο, ή ακόμα και να περιμένει στη γραμμή τερματισμού ενός μαραθωνίου για έναν δρομέα που δεν είχε κανέναν δικό του άνθρωπο στις κερκίδες.

Τα όρια, τα κέρδη και η διεθνής αναγνώριση

Παρά τον τίτλο της «δουλειάς» του, ο Morimoto διατηρεί πολύ αυστηρά όρια. Αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε πρόταση περιλαμβάνει χειρωνακτική εργασία (όπως το να κουβαλήσει έπιπλα), σεξουαλικό περιεχόμενο ή παράνομες πράξεις. Στόχος του είναι να παραμένει ένας παθητικός παρατηρητής.

Αν και ο ίδιος αποφεύγει να δημοσιοποιεί τα ακριβή έσοδά του, εκτιμήσεις αναφέρουν ότι σε καλές χρονιές τα κέρδη του αγγίζουν τα 80.000 δολάρια, ποσό εντυπωσιακό αν σκεφτεί κανείς ότι η μόνη του επένδυση είναι ο χρόνος του. Η ιστορία του έχει γίνει θέμα σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, έχει εμπνεύσει μια τηλεοπτική σειρά και οδήγησε στη συγγραφή των απομνημονευμάτων του.

Ένα μάθημα για την αξία της ύπαρξης

Στην καρδιά του φαινομένου Shoji Morimoto κρύβεται ένα βαθύ κοινωνικό σχόλιο. Σε μια εποχή που η αξία του ανθρώπου μετριέται με βάση το τι «παράγει», ο Morimoto αποδεικνύει ότι η απλή ανθρώπινη παρουσία έχει αξία από μόνη της. Μας υπενθυμίζει ότι μερικές φορές το μόνο που χρειαζόμαστε δεν είναι κάποιος να μας λύσει τα προβλήματα, αλλά κάποιος να μαρτυρήσει ότι υπάρχουμε, χωρίς να ζητά τίποτα σε αντάλλαγμα. Η επιτυχία του δεν οφείλεται στην τεμπελιά, αλλά στην ικανότητά του να προσφέρει κάτι που σπανίζει: την αδιατάρακτη, μη επικριτική προσοχή.