Το άγχος δεν είναι μόνο μια εσωτερική ανησυχία. Είναι και μια σωματική εμπειρία. Και μερικές φορές, εμφανίζεται με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο: έναν ενοχλητικό κόμπο στον λαιμό που κάνει την κατάποση να μοιάζει δύσκολη.

Ο κόμπος στον λαιμό που συνδέεται με κρίση άγχους

Μια κρίση άγχους μπορεί να ξεκινήσει ξαφνικά. Στην κίνηση, πριν από μια σημαντική συνάντηση, σε μια ουρά στο ταμείο ή ακόμη και χωρίς εμφανή λόγο. Η καφεΐνη, ορισμένα φάρμακα ή ο επίμονος εσωτερικός διάλογος μπορούν να πυροδοτήσουν ταχυκαρδία, εφίδρωση και έντονη ανησυχία.

Σε αρκετούς ανθρώπους, το άγχος εκδηλώνεται στον λαιμό.

Όταν ενεργοποιείται το συμπαθητικό νευρικό σύστημα – ο μηχανισμός μάχης ή φυγής – οι μύες που συμμετέχουν στην κατάποση συσπώνται. Η σύσφιξη αυτή δημιουργεί την αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει στον λαιμό. Ο ιατρικός όρος είναι δυσφαγία, δηλαδή δυσκολία στην κατάποση.

Το πρόβλημα συχνά εντείνεται από την ίδια την ανησυχία. Όσο περισσότερο κάποιος εστιάζει στην αίσθηση, τόσο πιο έντονη γίνεται. Δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: άγχος, σύσπαση, περισσότερη ανησυχία, μεγαλύτερη δυσκολία.

Αν όμως η δυσκολία στην κατάποση επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Δεν είναι όλα ψυχολογικά.

Η σύνδεση άγχους και γαστρεντερικού συστήματος

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστημονικές μελέτες αναδεικνύουν τον ρόλο του άξονα εντέρου – εγκεφάλου. Πρόκειται για ένα σύστημα αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ γαστρεντερικού και κεντρικού νευρικού συστήματος.

Το πνευμονογαστρικό νεύρο μεταφέρει σήματα ανάμεσα στο έντερο και τον εγκέφαλο, ενώ το μικροβίωμα – οι μικροοργανισμοί που ζουν στο έντερο – παράγει ουσίες που επηρεάζουν τη διάθεση. Σεροτονίνη, GABA, ορμόνες του στρες. Όλα συνδέονται.

Μελέτη του 2023 εδειξε ότι άτομα με λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση παρουσίαζαν εντονότερα σωματικά συμπτώματα άγχους. Μάλιστα, η ένταση των σωματικών συμπτωμάτων σχετιζόταν με τη σοβαρότητα της παλινδρόμησης.

Το στρες μπορεί να επηρεάσει το έντερο. Και το έντερο, με τη σειρά του, μπορεί να επηρεάσει το πώς βιώνουμε το άγχος.

Πότε χρειάζεται έλεγχος και πώς να ανακουφιστείτε

Η δυσφαγία δεν οφείλεται πάντα στο άγχος. Μπορεί να σχετίζεται με νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος Πάρκινσον, η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS) ή η σκλήρυνση κατά πλάκας. Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD) μπορεί επίσης να ερεθίσει τον οισοφάγο και να προκαλέσει πόνο ή δυσκολία στην κατάποση.

Αν τα συμπτώματα είναι συχνά ή επιδεινώνονται, η ιατρική εκτίμηση είναι απαραίτητη.

freepik

Όταν όμως η αιτία είναι το άγχος, υπάρχουν απλές τεχνικές που βοηθούν. Ο περισπασμός μπορεί να μετατοπίσει την προσοχή από τον λαιμό. Η αργή μουσική χαλαρώνει. Το τραγούδι ενεργοποιεί διαφορετικά τους μύες και συχνά μειώνει τη σύσφιξη.

Χρήσιμη είναι και η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση. Αργές, βαθιές αναπνοές. Ήρεμη εκπνοή. Εστίαση στην ένταση του αυχένα ή της γνάθου χωρίς αντίσταση.

Μικρές παρεμβάσεις. Σταθερή αναπνοή. Και υπενθύμιση ότι το σώμα συχνά «μιλά» όταν το μυαλό πιέζεται – αλλά μπορεί και να ηρεμήσει, όταν του δώσουμε τον χρόνο και τον χώρο.