Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ επιχειρεί να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις για το πώς εξαπλώνεται ο ιός και τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατευτούμε.

Τη στιγμή που μια νέα παραλλαγή της γρίπης εξαπλώνεται με ταχύτητα, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Pathogens φωτίζει κρίσιμες πτυχές της μετάδοσης του ιού στον αέρα.

Πρόκειται για την πρώτη κλινική δοκιμή σε ελεγχόμενο περιβάλλον που εξετάζει πώς η γρίπη περνά από φυσικά μολυσμένους ανθρώπους –όχι από άτομα που μολύνθηκαν σκόπιμα σε εργαστήριο– σε υγιείς.

Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι ο έλεγχος της γρίπης είναι ζήτημα παγκόσμιας δημόσιας υγείας, αφού κάθε χρόνο έως και ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι νοσούν από εποχική γρίπη.

Στο πείραμα συμμετείχαν πέντε φοιτητές που είχαν ήδη γρίπη και έντεκα υγιείς ενήλικες μέσης ηλικίας, εκ των οποίων οι δύο ήταν εμβολιασμένοι. Όλοι βρέθηκαν μαζί σε δωμάτιο ξενοδοχείου στη Βαλτιμόρη, χωρισμένοι σε δύο κύκλους τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2024.

Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα; Κανείς από τους υγιείς εθελοντές δεν κόλλησε.

Για δύο εβδομάδες, οι συμμετέχοντες έζησαν σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου και ακολούθησαν καθημερινές δραστηριότητες που μιμούνταν πραγματικές κοινωνικές επαφές: συζητήσεις, γιόγκα, διατάσεις, χορό. Οι κοινές δράσεις διαρκούσαν από 111 έως 250 λεπτά. Παράλληλα, οι ασθενείς άγγιζαν αντικείμενα όπως στυλό, τάμπλετ και μικρόφωνα, τα οποία στη συνέχεια μοιράζονταν με όλους.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης, οι ερευνητές παρακολουθούσαν συμπτώματα, έπαιρναν καθημερινά ρινικά και σιελικά δείγματα και πραγματοποιούσαν αιματολογικούς ελέγχους για αντισώματα. Μετρούσαν επίσης την ποσότητα ιού στον αέρα, τόσο γύρω από τους συμμετέχοντες όσο και στο σύνολο της αίθουσας.

Σύμφωνα με τη Δρ. Τζιάνγιου Λάι, επικεφαλής της ανάλυσης, δύο είναι οι βασικοί παράγοντες που αυξάνουν τη μετάδοση:
ο βήχας και ο αερισμός.

Παρότι οι φοιτητές είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη μύτη τους, σχεδόν δεν έβηχαν. Έτσι, πολύ μικρές ποσότητες ιού απελευθερώνονταν στον αέρα.

Επιπλέον, ο χώρος αεριζόταν συνεχώς μέσω θερμαντικού σώματος και αφυγραντήρα, γεγονός που «αραίωνε» ακόμη περισσότερο τον ιό.

Ένας ακόμη λόγος που δεν σημειώθηκε μετάδοση είναι ότι οι υγιείς εθελοντές ήταν μέσης ηλικίας, άρα πιθανότατα διέθεταν μεγαλύτερη ανοσία από παλαιότερους εμβολιασμούς ή λοιμώξεις.

Τα συμπεράσματα της μελέτης είναι ξεκάθαρα: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται στην κοντινή, πρόσωπο με πρόσωπο επαφή σε εσωτερικούς χώρους με κακό αερισμό. Εκεί όπου ο αέρας «στέκεται».

Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι φορητοί καθαριστές αέρα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο. Όμως, όταν κάποιος βρίσκεται πολύ κοντά σου και βήχει, η πιο ασφαλής επιλογή παραμένει η μάσκα – ιδανικά τύπου N95.