Η Ιαπωνία έγινε η πρώτη χώρα που προχώρησε στη δημιουργία μιας ειδικής κλινικής για την αντιμετώπιση της λεγόμενης «ψηφιακής άνοιας», μιας κατάστασης που συνδέεται με την υπερβολική χρήση smartphones και την υπερφόρτωση του εγκεφάλου με πληροφορίες.

Το φαινόμενο, σύμφωνα με ειδικούς σε διεθνές επίπεδο, εξελίσσεται πλέον σε ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς πλήττει ολοένα και μικρότερες ηλικίες.

Παρά τις συνεχείς προειδοποιήσεις για τον περιορισμό της έκθεσης σε οθόνες, οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες παραμένουν οι πιο ευάλωτες ομάδες. Σε αρκετές περιπτώσεις, σημάδια εξάρτησης εντοπίζονται ακόμη και σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, γεγονός που ανησυχεί σοβαρά τους επιστήμονες.

Τα τελευταία στοιχεία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, τα οποία δημοσίευσε η Japan Today, δείχνουν ότι το 2024 υπήρχαν ήδη 4,25 δισ. μοναδικοί χρήστες smartphones παγκοσμίως. Ο αριθμός αυτός προβλέπεται να αγγίξει τα 5,1 δισ. μέσα στο 2026, τη στιγμή που κυκλοφορούν συνολικά πάνω από 7,3 δισ. συσκευές. Κίνα, Ινδία και ΗΠΑ παραμένουν οι χώρες με τη μεγαλύτερη διείσδυση.

Το φαινόμενο συνοδεύεται και από αύξηση του χρόνου ενασχόλησης με τις οθόνες. Σε κράτη όπως οι Φιλιππίνες, οι χρήστες ξοδεύουν πάνω από πέντε ώρες την ημέρα στο κινητό τους. Η τάση αυτή έχει συσχετιστεί με προβλήματα όρασης, διαταραχές ύπνου και μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης.

freepik

Τι συμβαίνει στην Ιαπωνία

Στην ιαπωνική καθημερινότητα, η μέση εβδομαδιαία χρήση φτάνει τις 20 ώρες. Παρότι χαμηλότερη από άλλες χώρες της Ασίας, οι συνέπειες θεωρούνται πιο εμφανείς: όσο πιο συχνά χρησιμοποιούν οι νέοι το κινητό τους, τόσο αυξάνεται η αίσθηση κοινωνικής απομόνωσης. Πολλοί εκπρόσωποι της Gen Z παραδέχονται ότι χάνουν τον έλεγχο λόγω των ατελείωτων μικρών βίντεο, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται σημαντικά οι σχολικές και πανεπιστημιακές επιδόσεις. Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των μαθητών λυκείου και το 25% των φοιτητών παρουσιάζουν προβλήματα που σχετίζονται με την κατάχρηση των συσκευών.

Τα μέτρα των τοπικών Αρχών

Για να περιοριστεί το πρόβλημα, οι Δήμοι έχουν αρχίσει να υιοθετούν νέες πρακτικές. Στην πόλη Τογιοάκε παρουσιάστηκε ο πρώτος επίσημος δημοτικός οδηγός ορθής χρήσης smartphone. Προτείνει μέγιστη ημερήσια χρήση δύο ωρών και πλήρη απενεργοποίηση των συσκευών από τις 21:00 για τα παιδιά του δημοτικού και από τις 22:00 για εφήβους και ενήλικες. Παρότι δεν συνοδεύεται από κυρώσεις, στόχος του οδηγού είναι να ενισχύσει τη συζήτηση μέσα στην οικογένεια και να καλλιεργήσει υγιείς συνήθειες.

Έρευνες δείχνουν επίσης ότι οι Ιάπωνες ενήλικες περνούν πλέον 70% λιγότερο χρόνο με φίλους σε σχέση με πριν από 20 χρόνια, παρά την ψηφιακή «σύνδεση» που προσφέρουν οι συσκευές.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ιδρύθηκε και το πρώτο εξωτερικό ιατρείο ειδικά για περιστατικά «ψηφιακής άνοιας». Η κλινική Kanamachi Ekimae άνοιξε με στόχο να βοηθήσει ανθρώπους που παρουσιάζουν συμπτώματα όπως απώλεια μνήμης, δυσκολία συγκέντρωσης και γνωστική κόπωση, τα οποία δεν οφείλονται σε νευρολογικές παθήσεις, αλλά στη συνεχή καταπόνηση του εγκεφάλου από τις οθόνες.

Εκτιμάται ότι 10 έως 20 εκατομμύρια Ιάπωνες μπορεί να βρίσκονται σε κίνδυνο. Οι συνεδρίες γίνονται διαδικτυακά και περιλαμβάνουν ιστορικό, αξιολόγηση, οδηγίες για αλλαγές στον τρόπο ζωής και, όταν απαιτείται, ιατρικές εξετάσεις ή φαρμακευτική υποστήριξη.