Από τις 25 Οκτωβρίου, ένας νέος νόμος αλλάζει ριζικά το τοπίο των social media στην Κίνα: οι influencers δεν θα μπορούν πλέον να μιλούν δημόσια για θέματα υγείας, εκπαίδευσης, νομικών υποθέσεων ή οικονομίας, εκτός εάν διαθέτουν αναγνωρισμένο πτυχίο σχετικό με το αντικείμενο.

Μια απόφαση που ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ανοίγοντας τη συζήτηση για τα όρια της ελευθερίας του λόγου στην ψηφιακή εποχή.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μέτρο στοχεύει στον περιορισμό της παραπληροφόρησης, ένα φαινόμενο που έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια μέσα από livestreams, βίντεο και αναρτήσεις που παρουσιάζουν μη τεκμηριωμένες συμβουλές, "θαυματουργά" προϊόντα ή εμπειρίες που συχνά αποδεικνύονται παραπλανητικές.

Σύμφωνα με τον νέο κανονισμό, οποιοσδήποτε creator δημοσιεύει περιεχόμενο σε αυτούς τους τομείς χωρίς εξειδικευμένο τίτλο σπουδών κινδυνεύει με κυρώσεις, ενώ η προώθηση προϊόντων όπως φάρμακα, βιταμίνες ή θεραπείες χωρίς επιστημονική υπόσταση θεωρείται πλέον παράνομη.

Οι επικριτές, ωστόσο, βλέπουν πίσω από το μέτρο κάτι πιο ανησυχητικό. Υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση αποκτά υπερβολική δύναμη στον έλεγχο της δημόσιας συζήτησης, καθώς το ποιος λογίζεται «ειδικός» καθορίζεται τελικά από το κράτος. Φοβούνται ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε φίμωση φωνών, περιορισμό διαφορετικών απόψεων και ακόμη μεγαλύτερη κρατική επιρροή στο ψηφιακό οικοσύστημα.

Πολλοί θεωρούν υπερβολικό το να μην μπορεί κάποιος να μοιραστεί ούτε καν μια προσωπική εμπειρία με γιατρό ή ένα περιστατικό στην εκπαίδευση, εάν δεν διαθέτει σχετικό πτυχίο.

pexels

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και εκείνοι που χαιρετίζουν τον νόμο ως παγκόσμια πρωτοπορία.

Τονίζουν πως ο καταιγισμός από ανεπιβεβαίωτο περιεχόμενο στα social media δημιουργεί συχνά σοβαρές συνέπειες – από κακή ενημέρωση για ζητήματα υγείας μέχρι λανθασμένες οικονομικές αποφάσεις. Με την υποχρεωτική εξειδίκευση, λένε, το κοινό θα έχει πρόσβαση σε πιο αξιόπιστο, τεκμηριωμένο περιεχόμενο και όχι σε «influencer γιατρούς» που μοιράζουν συμβουλές χωρίς γνώση.

Το μέτρο σίγουρα αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το influencer marketing στην Κίνα, θέτοντας νέα όρια στο τι σημαίνει “γνώμη” και τι σημαίνει “δημόσιος λόγος”. Το αν πρόκειται για προστασία του κοινού ή για νέα μορφή περιορισμού στην ψηφιακή έκφραση, μένει να φανεί. Το βέβαιο είναι ότι ανοίγει μια συζήτηση που θα μας απασχολήσει πολύ και πέρα από τα σύνορα της Κίνας.