Οι millennials, η γενιά που μεγάλωσε με το Ίντερνετ, τα social media και τις διαρκείς κρίσεις, φαίνεται πως πληρώνει ακριβά το τίμημα του σύγχρονου τρόπου ζωής. Σύμφωνα με νέα δεδομένα, οι σημερινοί 30ρηδες και 40ρηδες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο σε σχέση με τους ίδιους τους γονείς τους.

Από το 1990 έως το 2019, τα περιστατικά καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 αυξήθηκαν κατά 79%, ενώ η θνησιμότητα ανέβηκε κατά 28% παγκοσμίως. Η καθηγήτρια Lydia Begoña Horndler Gil από το Πανεπιστήμιο San Jorge εξηγεί πως οι περισσότεροι καρκίνοι (περίπου 80%) δεν είναι κληρονομικοί, αλλά προκύπτουν από εξωτερικούς παράγοντες – δηλαδή τον τρόπο ζωής μας.

Διατροφή: Το fast food που αλλάζει το DNA Η παιδική παχυσαρκία έχει εκτοξευθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Το 2022, πάνω από 390 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ήταν υπέρβαροι, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Αυτή η «νέα κανονικότητα» οδηγεί σε αντίσταση στην ινσουλίνη, φλεγμονές και ορμονικές διαταραχές που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνους όπως του παχέος εντέρου, του μαστού και του ενδομητρίου. Και δεν είναι μόνο τα κιλά: η υπερκατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφών έχει αλλοιώσει το μικροβίωμα του εντέρου, αποδυναμώνοντας τη φυσική άμυνα του οργανισμού. 

Αλκοόλ: Ο “ύπουλος” εχθρός με προσωπείο διασκέδασης Κάποτε το ποτήρι κρασί θεωρούταν υγιεινό. Όχι πια. Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο το κατατάσσει στην ίδια κατηγορία με τον καπνό — ως καρκινογόνο ουσία. Οι millennials, αν και πίνουν λιγότερο συχνά από τους boomers, συχνά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες σε μία μόνο έξοδο, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρκίνο του ήπατος, των όρχεων και των νεφρών. Και σαν να μην έφτανε αυτό, έρευνες δείχνουν ότι πολλές μπύρες περιέχουν “αιώνια χημικά” (PFAS) που συνδέονται με καρκινογένεση.

Έλλειψη ύπνου: Ο ύπουλος δολοφόνος της μελατονίνης Οι millennials κοιμούνται 30-45 λεπτά λιγότερο κάθε βράδυ σε σχέση με τους γονείς τους. Οι οθόνες, το μπλε φως και η συνεχής ψηφιακή διέγερση έχουν μειώσει τη μελατονίνη, την ορμόνη που βοηθά στην επιδιόρθωση του DNA. Η χρόνια αϋπνία συνδέεται πλέον με αυξημένο ρίσκο για διάφορες μορφές καρκίνου, καθώς ο οργανισμός δεν προλαβαίνει να “διορθώσει” τα λάθη του κυτταρικού πολλαπλασιασμού.

Στρες: Ο αόρατος επιταχυντής Η «γενιά του burnout» ζει σε μόνιμο συναγερμό. Η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, βρίσκεται διαρκώς σε υψηλά επίπεδα, οδηγώντας σε χρόνια φλεγμονή, εξασθενημένο ανοσοποιητικό και αυξημένη πιθανότητα να ενεργοποιηθούν αδρανή καρκινικά κύτταρα. Έρευνες δείχνουν πως όσοι βιώνουν υψηλό στρες έχουν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σχέση με όσους μπορούν να το διαχειριστούν.

Φάρμακα χωρίς έλεγχο: Μια “σιωπηλή” απειλή Η αυτοθεραπεία έχει γίνει ρουτίνα. Παρακεταμόλη για κάθε πόνο, αντιόξινα για κάθε φούσκωμα, αντιβιοτικά “για καλό και για κακό”. Όμως, αυτή η συνήθεια επιβαρύνει το ήπαρ, το στομάχι και το μικροβίωμα. Η υπερβολική χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών ή αντιόξινων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού ή του πεπτικού, σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα.

Το μέλλον: μια σιωπηλή επιδημία; Οι προβλέψεις τρομάζουν: τα περιστατικά καρκίνου αναμένεται να αυξηθούν από 20 εκατομμύρια το 2022 σε 35 εκατομμύρια το 2050. Η μεγαλύτερη αύξηση θα αφορά τους καρκίνους του πεπτικού και τα γυναικολογικά όργανα, που πλήττουν κυρίως νέους ενήλικες.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Όπως λέει η καθηγήτρια Horndler Gil: «Είμαστε η γενιά της αμεσότητας, του άγχους και των χαπιών για γρήγορη θεραπεία. Όμως δεν είναι όλα χαμένα — μπορούμε να ελέγξουμε πολλούς από τους παράγοντες που μας αρρωσταίνουν, ξεκινώντας από σήμερα». Η αλλαγή ξεκινά με πιο υγιεινή διατροφή, περισσότερο ύπνο, διαχείριση στρες και λιγότερη εξάρτηση από φάρμακα. Ίσως να μην μπορούμε να αλλάξουμε το DNA μας, αλλά μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο που το προστατεύουμε.