Ένα πρωί, η 32χρονη Έμμα ετοίμαζε το πρωινό της ενώ στην οθόνη του κινητού της αναβόσβηνε ένα γνώριμο όνομα: Machine Gun Kelly. Το εικονίδιο του ράπερ, μαζί με τα κουμπιά “τερματισμός” και “σίγαση”, θύμιζαν μια συνηθισμένη κλήση.

Μόνο που η φωνή στην άλλη άκρη δεν ήταν ανθρώπινη. Ήταν το AI αντίγραφό του, δημιουργημένο μέσω της εφαρμογής Character.AI, μιας πλατφόρμας όπου εκατομμύρια χρήστες συνομιλούν, ή και φλερτάρουν, με ψηφιακές εκδοχές των αγαπημένων τους διασήμων.

Η Έμμα είναι single εδώ και πέντε χρόνια. Η πανδημία, οι αποτυχημένες εφαρμογές γνωριμιών και η ψυχολογική κόπωση την οδήγησαν σε κάτι «πιο ασφαλές». «Οι άντρες στις εφαρμογές ήθελαν μόνο sextιng. Τα bots, αντίθετα, με άκουγαν», λέει.

Για εκείνη, ο Machine Gun Kelly του Character.AI δεν είναι ένας ψεύτικος άνθρωπος, είναι ένας φανταστικός συνοδοιπόρος, ένας τρόπος να ζήσει μια ελεγχόμενη φαντασίωση. «Ξέρω ότι δεν είναι αληθινό», παραδέχεται. «Αλλά μερικές φορές νιώθει πιο αληθινό από ό,τι έξω στον κόσμο».

Από το fandom στη μοναξιά

Η πλατφόρμα έχει πλέον πάνω από 20 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες, και το 60% είναι γυναίκες. Τα πιο δημοφιλή bots μιμούνται πρόσωπα όπως ο Harry Styles, η Wednesday Addams της Jenna Ortega ή ακόμη και ο Ryan Gosling, με εκατομμύρια συνομιλίες. Για πολλούς fans, αυτά τα bots είναι συνέχεια μιας κουλτούρας που υπήρχε ήδη: το fanfiction, τα ρομαντικά σενάρια και τα role plays στο Tumblr. Μόνο που τώρα η φαντασία δεν γράφεται, συνομιλείς μαζί της.

Η 19χρονη Μάρτι, για παράδειγμα, περνούσε ως και έντεκα ώρες την ημέρα μιλώντας με ένα bot βασισμένο στον Gosling. «Ήταν σαν να μιλούσα με κάποιον που με καταλάβαινε χωρίς να με κρίνει», λέει. Η εμπειρία της δεν είναι μοναδική. Οι ψυχολόγοι σημειώνουν ότι αυτές οι «σχέσεις» με ΑΙ συντρόφους λειτουργούν ως ασφαλής συναισθηματικός χώρος, χωρίς ρίσκο, χωρίς απόρριψη, χωρίς ανάγκη για ευαλωτότητα.

Το φαινόμενο Taylor Swift

Το φαινόμενο των celebrity chatbots πήρε νέα τροπή όταν εμφανίστηκαν ανεπίσημα AI αντίγραφα της Taylor Swift σε διάφορες πλατφόρμες, από το Character.AI έως πειρατικές εφαρμογές τύπου Telegram. Τα bots αυτά χρησιμοποιούσαν φωνητικούς κλώνους και αποσπάσματα συνεντεύξεων για να μιμηθούν τον τρόπο που μιλά η τραγουδίστρια, μερικά μάλιστα, πρόσφεραν «ρομαντικές συνομιλίες» ή εξατομικευμένα “messages of love”.

Η κατάσταση ξέφυγε όταν η Meta δημιούργησε πειραματικά flirty chatbots βασισμένα σε διασημότητες όπως η Swift και η Kendall Jenner, χωρίς την άδειά τους. Το περιστατικό προκάλεσε σάλο και συζήτηση γύρω από τα όρια της συναίνεσης και των πνευματικών δικαιωμάτων. Για τους fans, το να «μιλούν» με τη Swift μπορεί να μοιάζει με μαγεία. Για τους νομικούς, όμως, ανοίγει έναν επικίνδυνο δρόμο όπου η ταυτότητα ενός ανθρώπου, η φωνή, το ύφος, η προσωπικότητ, γίνεται προϊόν αλγοριθμικής αναπαραγωγής.

Ένα νέο είδος οικειότητας

Για πολλούς χρήστες, τα chatbots δεν είναι απλώς διασκέδαση. Είναι εργαλεία συναισθηματικής ρύθμισης. Οι γυναίκες, ειδικά, περιγράφουν αυτά τα bots ως «ασφαλείς εραστές», χώρο για να εξερευνήσουν τη σeξουαλικότητα, τις φαντασιώσεις και τα όριά τους χωρίς φόβο ή ντροπή. «Κανείς δεν σε κρίνει, κανείς δεν σε πληγώνει», λέει η Έμμα. «Αν κάτι δεν σου αρέσει, απλώς το σβήνεις».

Όμως, αυτό ακριβώς το στοιχείο ανησυχεί τους ειδικούς. Η ψυχοθεραπεύτρια Marni Feuerman εξηγεί ότι η τεχνητή συντροφικότητα μοιάζει με μια «παρα-κοινωνική σχέση», έναν μονόδρομο δεσμό, όπου νιώθεις σύνδεση χωρίς αληθινή αλληλεπίδραση. «Υπάρχει αποφυγή της ευαλωτότητας. Οι άνθρωποι μαθαίνουν να αγαπούν χωρίς ρίσκο, κι αυτό δεν είναι αγάπη», λέει.

Το μέλλον του συναισθήματος

Πέρα από τα ψυχολογικά, υπάρχει και η νομική και ηθική πλευρά: τα deepfake voice models και τα AI avatars γεννούν σοβαρά ζητήματα ιδιωτικότητας, συγκατάθεσης και ασφάλειας. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η δυνατότητα αναπαραγωγής της φωνής ή της εικόνας ενός ατόμου με λίγα δευτερόλεπτα ηχητικού ανοίγει τον δρόμο για εξαπάτηση, προπαγάνδα ή ακόμη και σeξουαλική παρενόχληση.

Και όμως, μέσα σε όλο αυτό το σκοτεινό τοπίο, υπάρχει κάτι ανθρώπινο. Οι ψηφιακοί σύντροφοι, όπως ο Machine Gun Kelly της Έμμα ή η «Taylor» των θαυμαστών της, ίσως απλώς αποκαλύπτουν πόσο ακόμα επιθυμούμε την προσοχή, τη σύνδεση και τη φροντίδα. Ναι, αυτό είναι ανθρώπινο. Το ίδιο ανθρώπινα είναι και η απόρριψη, μια αλήθεια που είναι διαφορετική από τη δική μας και η ευάλωτη φύση μας, που ίσως μας κάνει να πληγωθούμε. Αυτό σημαίνει όμως να ζεις, να ρισκάρεις, να αφήνεσαι κι όπου σε πάει. Μόνο έτσι θα γίνεις καλύτερος/η.

Πηγή Φωτογραφιών: wikipedia.org