Για περισσότερα από 60 χρόνια, η μέτρηση της χοληστερόλης θεωρούνταν το βασικό εργαλείο πρόληψης και εντοπισμού κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Μια νέα διεθνής μελέτη, όμως, από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Chalmers στη Σουηδία και το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, υποστηρίζει ότι δύο λιποπρωτεϊνικοί δείκτες παρέχουν πιο αξιόπιστη πρόβλεψη, σώζοντας ενδεχομένως ζωές.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο European Heart Journal, βασίστηκε σε δεδομένα πάνω από 200.000 ατόμων χωρίς ιστορικό καρδιοπάθειας, τα οποία παρακολουθήθηκαν για έως και 15 χρόνια. Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στους φορείς της χοληστερόλης, δηλαδή τις λιποπρωτεΐνες, που μεταφέρουν τα λιπίδια στο αίμα. Από τις τέσσερις βασικές κατηγορίες, οι τρεις περιέχουν την απολιποπρωτεΐνη Β (apoB) και σχετίζονται με την «κακή» χοληστερόλη, ενώ η τέταρτη βοηθά στην απομάκρυνσή της, γι’ αυτό και θεωρείται «καλή».

Ο επικεφαλής της μελέτης, δρ. Jakub Morze, εξηγεί: «Διαπιστώσαμε ότι η apoB είναι ο ισχυρότερος δείκτης κινδύνου για καρδιακή νόσο. Υποδεικνύει τον συνολικό αριθμό σωματιδίων κακής χοληστερόλης και δίνει ακριβέστερη εικόνα σε σχέση με τις τυπικές μετρήσεις». Τα στοιχεία έδειξαν ότι κάθε αύξηση στα επίπεδα apoB συνδέεται με 33% υψηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Μάλιστα, η παραδοσιακή μέτρηση LDL φαίνεται να υποεκτιμά τον πραγματικό κίνδυνο περίπου σε 1 στους 12 ασθενείς.

Η δεύτερη κρίσιμη παράμετρος είναι η λιποπρωτεΐνη(a), η οποία παρέχει ανεξάρτητες πληροφορίες για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ανεξάρτητα από τα επίπεδα apoB. Αν και σε πολλούς ανθρώπους κυκλοφορεί σε χαμηλές ποσότητες, σε ορισμένους μπορεί να είναι ιδιαίτερα αυξημένη, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης καρδιοπάθειας.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές, όπως φασματοσκοπία μαγνητικού συντονισμού και ειδικές ανοσοδοκιμασίες, για να μετρήσουν με ακρίβεια αυτούς τους δείκτες. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η μέτρηση της apoB σε συνδυασμό με τη λιποπρωτεΐνη(a) αποδίδει πιο ακριβή και πλήρη αξιολόγηση του κινδύνου σε σχέση με την κλασική χοληστερόλη.

«Η ευρεία υιοθέτηση αυτών των εξετάσεων μπορεί να φέρει επανάσταση στην πρόληψη», δηλώνει ο δρ. Clemens Wittenbecher από το Chalmers. «Αν αναλογιστούμε ότι το 20-40% των πρώτων επεισοδίων καρδιακής νόσου είναι θανατηφόρα, τότε η πιο αξιόπιστη πρόβλεψη είναι ζήτημα ζωής και θανάτου».

Η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για αλλαγές στην ιατρική πρακτική. Αντί για την αποκλειστική μέτρηση χοληστερόλης, οι γιατροί ενδέχεται στο μέλλον να ζητούν εξετάσεις apoB και λιποπρωτεΐνης(a), ώστε να εντοπίζουν εγκαίρως όσους βρίσκονται σε πραγματικό κίνδυνο. Έτσι, θα μπορούν να εφαρμόζονται πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, από αλλαγές στον τρόπο ζωής μέχρι έγκαιρη φαρμακευτική αγωγή, με στόχο όχι απλώς την καλύτερη υγεία αλλά και τη διάσωση περισσότερων ανθρώπινων ζωών.