Καρκίνος στομάχου και παχέος εντέρου: Πώς να προστατεύσουμε το πεπτικό μας σύστημα

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένας από τους πιο συχνούς και επικίνδυνους καρκίνους του πεπτικού συστήματος, ενώ στην Ευρώπη είναι η δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου από καρκίνο. Ένα άτομο μέσου κινδύνου έχει περίπου 5% πιθανότητες να νοσήσει κάποια στιγμή στη ζωή του.

Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότεροι νέοι άνθρωποι εμφανίζουν καρκίνο στο παχύ έντερο. Γι' αυτό, σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η σύσταση για προληπτικό έλεγχο έχει κατέβει στα 45 έτη. Παράγοντες όπως η κακή διατροφή και ο καθιστικός τρόπος ζωής παίζουν ρόλο στην αύξηση των περιστατικών.

Αν υπάρχει στην οικογένεια συγγενής πρώτου βαθμού (γονιός, αδερφός, παιδί) με καρκίνο του εντέρου, ιδιαίτερα σε νεαρή ηλικία, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά. Το ίδιο ισχύει αν υπάρχουν ιστορικά άλλων συγγενών καρκίνων, όπως του στομάχου, της μήτρας, των ωοθηκών ή των νεφρών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο τακτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση είναι απαραίτητος.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;

Ο τρόπος ζωής έχει τεράστια σημασία. Παχυσαρκία, πολύ κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, κάπνισμα, υπερβολικό αλκοόλ — όλα αυτά αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου. Αντίθετα, η σωστή διατροφή, η άσκηση και ο προληπτικός έλεγχος σώζουν ζωές.

Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσουμε
Προσοχή σε αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου, επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα, αίμα στα κόπρανα, πόνο στην κοιλιά και ανεξήγητη απώλεια βάρους. Αν εμφανίσετε κάποιο από αυτά, συμβουλευτείτε άμεσα γιατρό.

pexels

Πώς γίνεται η πρόληψη

Ο καρκίνος συνήθως ξεκινά από πολύποδες, μικρές καλοήθεις βλάβες που με τον καιρό μπορούν να εξελιχθούν. Χρειάζονται περίπου 7-12 χρόνια για να γίνουν καρκίνος, οπότε υπάρχει χρόνος να τους προλάβουμε με κολονοσκόπηση.

Τα άτομα 50-75 ετών καλό είναι να κάνουν έλεγχο είτε με κολονοσκόπηση είτε με τεστ κοπράνων που εντοπίζει αίμα. Αν βρεθούν μικροί πολύποδες, η επανάληψη του ελέγχου γίνεται κάθε 10 χρόνια. Αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, τότε ο έλεγχος επαναλαμβάνεται συχνότερα.

Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»

Από το 2024, το Υπουργείο Υγείας εφαρμόζει το πρόγραμμα πρόληψης καρκίνου παχέος εντέρου για άτομα 50-69 ετών. Οι δικαιούχοι ενημερώνονται μέσω SMS και μπορούν να πάρουν δωρεάν self-test από φαρμακεία. Αν το αποτέλεσμα είναι θετικό, ακολουθεί κολονοσκόπηση.

Καρκίνος στομάχου: Λιγότερο συχνός, αλλά εξίσου σοβαρός

Ο καρκίνος του στομάχου είναι ο πέμπτος πιο συχνός παγκοσμίως. Στην Ελλάδα ο κίνδυνος είναι μικρότερος, γύρω στο 1-2%. Στην Ασία, όμως, φτάνει έως και 10%.

Παράγοντες κινδύνου είναι το οικογενειακό ιστορικό, η μόλυνση από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (πολύ συχνό στη χώρα μας), η διατροφή με αλμυρά ή καπνιστά φαγητά, το κάπνισμα και η παχυσαρκία.

Το πρόβλημα με τον καρκίνο του στομάχου είναι ότι στα αρχικά στάδια μπορεί να μην έχει έντονα συμπτώματα. Αν παρατηρήσετε ανορεξία, πόνο ψηλά στην κοιλιά, απώλεια βάρους, έμετο ή αναιμία, μην το αμελήσετε.

Πότε χρειάζεται γαστροσκόπηση;

Στην Ελλάδα, δεν γίνεται μαζικός προληπτικός έλεγχος για καρκίνο στομάχου. Συνιστάται όμως γαστροσκόπηση σε άτομα με ιστορικό συγκεκριμένων παθήσεων ή οικογενειακό κίνδυνο. Η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου βοηθά στην πρόληψη, ειδικά για άτομα υψηλού κινδύνου.

Η πρόληψη σώζει. Ενημερωθείτε, κάντε τακτικά προληπτικούς ελέγχους, και αν δείτε συμπτώματα, μην τα αγνοήσετε. Το πεπτικό σύστημα είναι ζωτικής σημασίας για τη γενική υγεία και αξίζει τη φροντίδα μας.