Καμπανάκι χτυπά η φετινή παγκόσμια κατάταξη IQ, καθώς οι αριθμοί σε κάποιες χώρες μοιάζουν βγαλμένοι από άλλο αιώνα. Η μέση παγκόσμια ευφυΐα για το 2025 καταγράφεται στα 82.03 – όμως κάποιες χώρες απέχουν τραγικά.

Πρώτη στη λίστα με τα χαμηλότερα σκορ βρίσκεται το Νεπάλ με μόλις 42.99, ακολουθούμενο από τη Λιβερία (45.071) και τη Σιέρα Λεόνε (45).

❝Δεν μιλάμε απλώς για αριθμούς, αλλά για καθρέφτη κοινωνικών ανισοτήτων και ανθρωπιστικών κρίσεων❞.

Πίσω από τους αριθμούς – Τι φταίει;

Η μέτρηση IQ δεν εξαρτάται μόνο από το DNA. Παράγοντες όπως η φτώχεια, η υποσιτισμένη παιδική ηλικία, η περιορισμένη πρόσβαση σε εκπαίδευση και περίθαλψη επηρεάζουν άμεσα τις γνωστικές ικανότητες ενός πληθυσμού.

1. 2000–2009: Η δεκαετία της απόλυτης ανισότητας
Κατά μέσο όρο, το 2000 η παγκόσμια ευφυΐα ήταν στο 90.31. Στο ίδιο διάστημα:

Το Νεπάλ είχε αναλφαβητισμό 48.6%, με πολιτικές αναταραχές να “παγώνουν” την εκπαίδευση.

Η Λιβερία είχε ποσοστό φοίτησης κάτω από 33%.

Η Σιέρα Λεόνε έβλεπε πάνω από 1.300 σχολεία να καταστρέφονται λόγω εμφυλίου, ενώ μόνο 5% ολοκλήρωναν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

2. 2010–2015: Οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι (και γνωστικά)
Στη Γουατεμάλα, το IQ έπεσε στο 47.72, με 59.3% του πληθυσμού να ζει κάτω από το όριο της φτώχειας.

Στο Πράσινο Ακρωτήρι, το IQ μετρήθηκε στο 52.5, με 87.6% αναλφαβητισμό το 2015.

3. 2016–2024: Η πείνα και η εγκατάλειψη συνεχίζουν να “σβήνουν” τα μυαλά
Γουινέα: IQ 53.48 – με 43% του πληθυσμού σε φτώχεια και υποσιτισμό.

Ακτή Ελεφαντοστού: IQ 58.16 – με 1 στα 5 ευρώ για την παιδεία να χάνεται λόγω εγκατάλειψης και αποτυχίας.

Γκάμπια: IQ 52.68, παρόλο που 87% των παιδιών πήγαινε σε δημοτικό – το 30% όμως ήταν εκτός σχολείου.

Συμπεράσματα: Όταν το IQ είναι το σύμπτωμα, όχι το πρόβλημα

Τα χαμηλά σκορ δεν είναι αποτυχία των ανθρώπων – είναι αποτέλεσμα διαχρονικών κοινωνικών αποκλεισμών.

• Αναλφαβητισμός > 50%
• Φτώχεια > 40%
• Υποσιτισμός > 30%
• Πρωτοβάθμια φοίτηση < 70%

Όσο οι κοινωνίες δεν επενδύουν σοβαρά στην εκπαίδευση, την υγεία και την παιδική προστασία, το IQ θα παραμένει καθηλωμένο — όχι από βιολογία, αλλά από πολιτική.

Τα “άκρα” του πίνακα

• Κατώτατο IQ (2025): Νεπάλ – 42.99
• Υψηλότερο IQ (2025): Ιαπωνία – 106.48
• Υψηλότερο στην Αφρική: Μαυρίκιος – 86.56