Έχεις δει ποτέ καράβια να πετάνε πάνω από τη θάλασσα; Πόλεις να ξεπροβάλλουν στον ορίζοντα σαν οπτασίες; Όχι, δεν χρειάζεσαι γυαλιά. Μάλλον μόλις είδες… μια Φάτα Μοργκάνα.

Κι όχι, δεν μιλάμε για τη μάγισσα της Disney – μιλάμε για ένα πραγματικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο που μοιάζει βγαλμένο από σενάριο του Netflix.

Ποια ήταν η Φάτα Μοργκάνα;

Σύμφωνα με τους μύθους, η Φάτα Μοργκάνα ήταν η ετεροθαλής αδερφή του βασιλιά Αρθούρου. Μια μάγισσα με έδρα κάτι σαν το… Airbnb της Ατλαντίδας, αφού ζούσε σε κρυστάλλινα παλάτια κάτω από τη θάλασσα και ειδικευόταν στις οφθαλμαπάτες.

Με τις μαγικές της δυνάμεις, έφτιαχνε κάστρα και πόλεις στον αέρα, που παρέσυραν τους ναυτικούς σε καταστροφικά ναυάγια. Fast forward στο σήμερα, και το όνομά της δόθηκε σε ένα φαινόμενο που συνεχίζει να μαγεύει – χωρίς να χρειάζεται ούτε μια σταγόνα φίλτρο.

Τι είναι λοιπόν η Φάτα Μοργκάνα;

Πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο αντικατοπτρισμού, που παρατηρείται όταν ο αέρας κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας είναι πολύ πιο κρύος από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Το αποτέλεσμα; Το φως… μπερδεύεται!

Οι ακτίνες του φωτός διαθλώνται, και έτσι αντικείμενα που βρίσκονται πολύ μακριά – ακόμα και εκατοντάδες χιλιόμετρα – προβάλλονται αλλοιωμένα, υπερυψωμένα ή ανεστραμμένα, πάνω από τον ορίζοντα.

Έτσι, βλέπεις πλοία να… αιωρούνται, οροσειρές να στέκονται πάνω από τη θάλασσα, ακόμα και πόλεις να εμφανίζονται εκεί που κανονικά δεν υπάρχει τίποτα. Και το πιο spooky; Η εικόνα αλλάζει συνεχώς, μέχρι που… εξαφανίζεται όπως ήρθε. 

Στην πραγματικότητα, η Φάτα Μοργκάνα είναι τόσο κινηματογραφική, που έχει συνδεθεί με προμηνύματα καταστροφής – καθώς συχνά εμφανίζεται λίγο πριν από δυνατές θαλασσινές καταιγίδες. Οι ναυτικοί του παρελθόντος την έτρεμαν. Και όχι άδικα.

Και στην Ελλάδα όμως;

Αν νομίζεις ότι αυτά συμβαίνουν μόνο σε καράβια στη Βαλτική ή στη Σκανδιναβία… κάνεις λάθος!

Το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί στον βόρειο Ευβοϊκό κόλπο, κοντά στη Λάρυμνα. Εκεί, θαλάσσιες καιρικές συνθήκες δημιουργούν το κατάλληλο σκηνικό για τέτοιες παραπλανητικές προβολές.

Αλλά δεν τελειώσαμε εδώ…

Κάποιοι θεωρούν ότι ακόμα και οι θρυλικοί Δροσουλίτες, οι "φαντασμαγορικές" φιγούρες πολεμιστών που εμφανίζονται κάθε Ιούνιο στο Φραγκοκάστελο της Κρήτης, ίσως να είναι αποτέλεσμα του ίδιου φαινομένου.

Θρύλος ή όχι, κάποιοι τολμούν να πουν ότι οι φιγούρες αυτές είναι αντικατοπτρισμοί στρατιωτών που κάνουν ασκήσεις... στη Βόρεια Αφρική! Κι όμως, η γεωμετρία και η διάθλαση του φωτός το επιτρέπουν – υπό ιδανικές (και σπάνιες) συνθήκες.