Τα αποτελέσματα μιας πρόσφατης μελέτης ερευνητών της Microsoft και του Carnegie Mellon University σχετικά με τον τρόπο που η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει την ανθρώπινη κρίση δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας ήταν ότι όσοι βασίζονται υπερβολικά στην τεχνητή νοημοσύνη τείνουν να χάνουν τη δυνατότητα κριτικής σκέψης.

Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα επικεντρώθηκε στους λεγόμενους "knowledge workers", δηλαδή σε άτομα που ασχολούνται με τη διαχείριση πληροφοριών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι όσο περισσότερο εξαρτώνται από την τεχνητή νοημοσύνη, τόσο περισσότερο μειώνεται η ικανότητά τους να επιλύουν προβλήματα αυτόνομα. Καθώς τα εργαλεία AI χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο στο εργασιακό περιβάλλον, η έρευνα διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι προτιμούν να λαμβάνουν έτοιμες απαντήσεις από την AI, αντί να χρησιμοποιούν τη δική τους κριτική σκέψη για την επίλυση προβλημάτων.

Η μελέτη περιέλαβε 319 συμμετέχοντες, οι οποίοι κατέγραψαν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τα generative AI εργαλεία. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τον τύπο των εργασιών που διεκπεραίωναν, το επίπεδο εμπιστοσύνης τους στις απαντήσεις της AI, την ικανότητά τους να αξιολογούν την ακρίβεια των αποτελεσμάτων, καθώς και το πόσο σίγουροι ένιωθαν για την εκτέλεση των ίδιων εργασιών χωρίς τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης ήταν ότι οι συμμετέχοντες που δεν εμπιστεύονταν απόλυτα τα εργαλεία AI έκαναν πολύ μεγαλύτερη χρήση της κριτικής τους σκέψης και ήταν σε θέση να αξιολογούν καλύτερα και να βελτιώνουν τις απαντήσεις της AI. Αντίθετα, όσοι βασίζονταν υπερβολικά στην τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούσαν σε πολύ μικρότερο βαθμό τις κριτικές τους δεξιότητες, ειδικά σε περιπτώσεις όπου οι εργασίες είχαν χαμηλό ρίσκο και ο έλεγχος των απαντήσεων ήταν περιορισμένος.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι όσοι εμπιστεύονταν περισσότερο την AI παρήγαγαν απαντήσεις που ήταν σχεδόν πανομοιότυπες, χωρίς ιδιαίτερες διαφοροποιήσεις, σε αντίθεση με εκείνους που επέλεγαν να επιλύσουν τα προβλήματα χωρίς καμία βοήθεια. Αυτό το στοιχείο υποδηλώνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μην ευνοεί ιδιαίτερα την ανθρώπινη καινοτομία και δημιουργικότητα.

Αν και η μελέτη αναγνωρίζει ότι η AI μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητα στην εργασία, παράλληλα εγείρει ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο η υπερβολική εξάρτηση από αυτά τα εργαλεία να υποβαθμίσει την ικανότητα ανεξάρτητης και κριτικής σκέψης. Για το λόγο αυτό είναι δόκιμο η χρήση της AI να γίνεται με μέτρο και σε βαθμό που δεν προκαλεί εξάρτηση, ώστε να διατηρείται η ανθρώπινη ικανότητα ανάλυσης και επεξεργασίας πληροφοριών.