Η ανθρωπότητα, παρόλο που υπάρχει εδώ και περίπου 350.000 χρόνια, άρχισε να οργανώνεται σε αυτό που σήμερα αποκαλούμε πολιτισμούς μόλις πριν από 10.000 χρόνια.

Αυτή η περίοδος, που σηματοδοτεί τη μετάβαση από την προϊστορική εποχή στις πρώιμες μορφές κοινωνικής οργάνωσης, συνδέεται με την ανάπτυξη της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και, τελικά, της γραφής. Ανάμεσα σε αυτούς τους πρώιμους πολιτισμούς, μερικοί υπήρξαν τόσο σημαντικοί που έθεσαν τα θεμέλια για την εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας όπως την γνωρίζουμε σήμερα.

Αν και οι περισσότεροι από αυτούς τους αρχαίους πολιτισμούς έχουν εξαφανιστεί ή έχουν αφομοιωθεί, ορισμένοι συνέχισαν να επιβιώνουν για αρκετούς αιώνες, προσφέροντας στον κόσμο τις πρώτες μορφές κυβέρνησης, θρησκείας και τεχνολογίας, όπως ο τροχός και η γραφή. Ακολουθούν μερικοί από τους αρχαιότερους πολιτισμούς του κόσμου:

1. Πολιτισμός Çatalhöyük

Το Çatalhöyük, στην περιοχή της Νότιας Ανατολίας, είναι μία από τις πρώτες γνωστές πολιτείες στον κόσμο. Ιδρύθηκε γύρω στο 7500 π.Χ. και άνθησε μέχρι το 5700 π.Χ. Αυτή η νεολιθική πόλη ξεχώριζε για τις πολυάριθμες κατοικίες της, οι οποίες συνδέονταν μέσω σκαλών και ταράτσων. Ο πολιτισμός αυτός είναι γνωστός για την οργάνωση της κοινωνίας του, καθώς και για την αρχιτεκτονική του. Σήμερα, το Çatalhöyük είναι προστατευόμενος χώρος και ανήκει στην παγκόσμια κληρονομιά της UNESCO.

• Περιοχή: Νότια Ανατολία
• Σύγχρονη περιοχή: Κεντρική Τουρκία
• Περίοδος: 7500-5700 π.Χ.

2. Πολιτισμός ‘Ain Ghazal

Ο πολιτισμός ‘Ain Ghazal, που βρίσκεται στη σημερινή Ιορδανία, είναι ένα από τα παλαιότερα νεολιθικά χωριά της περιοχής. Εκτιμάται ότι υπήρχαν περίπου 3.000 κάτοικοι και η πόλη αναπτύχθηκε γύρω στο 7000 π.Χ. Το ‘Ain Ghazal είναι γνωστό για τα κεραμικά του και τις ταφικές του πρακτικές. Παρόλο που δεν γνωρίζουμε πολλά για τους κατοίκους του, η περιοχή θεωρείται σημαντική για την κατανόηση της πρώιμης κοινωνικής οργάνωσης.

• Περιοχή: Βόρεια Ιορδανία
• Σύγχρονη περιοχή: Αμμάν, Ιορδανία
• Περίοδος: 7000-6500 π.Χ.

3. Πολιτισμός Norte Chico

Ο πολιτισμός Norte Chico, γνωστός και ως πολιτισμός Caral, είναι ο αρχαιότερος γνωστός πολιτισμός της Αμερικής. Ανθούσε μεταξύ 4000 και 1800 π.Χ. στη βόρεια κεντρική ακτή του Περού. Οι πόλεις του, όπως η Huaricanga, θεωρούνται οι πρώτες αστικές περιοχές στην Αμερική και αναπτύχθηκαν χωρίς την ύπαρξη γραφής, αλλά με πολύπλοκες κοινωνικές δομές.

• Περιοχή: Βόρεια κεντρική ακτή του Περού
• Σύγχρονη περιοχή: Περού
• Περίοδος: 4000-1800 π.Χ.

4. Πολιτισμός Μεσοποταμίας

Η Μεσοποταμία, που βρίσκεται ανάμεσα στους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη, είναι ευρέως γνωστή ως η «κούνια του πολιτισμού». Από το 3500 π.Χ., διάφοροι πολιτισμοί, όπως οι Σουμέριοι, οι Ακκαδίτες, οι Ασσύριοι και οι Βαβυλώνιοι, αναπτύχθηκαν στην περιοχή. Αυτοί οι πολιτισμοί ανέπτυξαν τη γραφή, τις πρώτες μορφές κυβέρνησης και την επιστήμη, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην παγκόσμια ιστορία.

• Περιοχή: Μεσοποταμία
• Σύγχρονη περιοχή: Ιράκ, Συρία, Τουρκία
• Περίοδος: 3500-500 π.Χ.

5. Πολιτισμός Χαράππα (Ινδός Κοιλάδας)

Ο πολιτισμός Χαράππα, ή Ινδός Κοιλάδας, ήταν ένας από τους πρώτους πολιτισμούς της Νότιας Ασίας. Υπήρξε από το 3300 π.Χ. μέχρι το 1900 π.Χ. και ήταν γνωστός για τη προηγμένη αστική του οργάνωση, τις αποχετευτικές εγκαταστάσεις και τη γραφή του, που δεν έχει ακόμα αποκρυπτογραφηθεί. Ο πολιτισμός αυτός έλαβε τέλος πιθανώς λόγω κλιματικών αλλαγών που επηρέασαν τη γεωργία.

• Περιοχή: Κοιλάδα του ποταμού Ινδού
• Σύγχρονη περιοχή: Πακιστάν, Βόρεια Ινδία, Αφγανιστάν
• Περίοδος: 3300-1900 π.Χ.

6. Αρχαίος Αιγυπτιακός Πολιτισμός

Ο αρχαίος αιγυπτιακός πολιτισμός αναπτύχθηκε γύρω στο 3100 π.Χ. μετά την ενοποίηση της Άνω και Κάτω Αιγύπτου. Οι Αιγύπτιοι δημιούργησαν έναν από τους πιο μακροχρόνιους πολιτισμούς στην ιστορία, με επιτεύγματα στην αρχιτεκτονική, τη θρησκεία και την τέχνη. Η κατασκευή των πυραμίδων είναι ένα από τα πιο διάσημα επιτεύγματα τους, που ακόμη και σήμερα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα της αρχιτεκτονικής.

• Περιοχή: Βόρεια όχθη του ποταμού Νείλου
• Σύγχρονη περιοχή: Αίγυπτος
• Περίοδος: 3100-2686 π.Χ.