Ανησυχία προκαλείται σε ψαράδες και κατοίκους από τις ακτές της Κρήτης και των νησιών του νοτίου Αιγαίου μέχρι την Πελοπόννησο, εξαιτίας των θανάτων ψαριών.

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στις ακτές της Ιταλίας και της Ισπανίας, με μεγάλου μεγέθους ψάρια, όπως ροφούς, στήρες και σφυρίδες, να επηρεάζονται περισσότερο, κυρίως όσα ζυγίζουν πάνω από 15-20 κιλά. 

Ο Παντελής Καθάριος, ερευνητής στο ΕΛΚΕΘΕ, αναφέρει πως το φαινόμενο δεν είναι νέο, αλλά φέτος τα περιστατικά είναι περισσότερα από το συνηθισμένο. Ο θάνατος των ψαριών οφείλεται σε έναν ιό, πιθανότατα στη ιογενή εγκεφαλοπάθεια.

«Ο ιός είναι μεταδοτικός σε θερμοκρασίες άνω των 20°C, αλλά είναι πρόωρο να τον συνδέσουμε με την κλιματική αλλαγή», εξηγεί ο κ. Καθάριος. Παρόμοια περιστατικά είχαν καταγραφεί τη δεκαετία του 1970, και το φαινόμενο φαίνεται να εμφανίζεται περιοδικά.

Τονίζει ότι τα νεκρά ψάρια δεν βρέθηκαν κοντά σε ιχθυοκαλλιέργειες, άρα δεν υπάρχει λόγος μεγάλης ανησυχίας. «Δεν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, καθώς ο ιός δεν μεταδίδεται στους ανθρώπους». Ωστόσο, συμβουλεύει να αποφεύγεται η κατανάλωση αλλοιωμένων ή άρρωστων ψαριών που ξεβράζονται.

Οι επιστήμονες καταγράφουν τα περιστατικά, συλλέγουν δείγματα και πραγματοποιούν έρευνες, συνεργαζόμενοι με ειδικούς από άλλες χώρες.

Ο ιός, που μεταδίδεται από ψάρι σε ψάρι, έχει σοβαρές συνέπειες για την αλιεία, καθώς χιλιάδες τόνοι ψαριών χάνονται. Αν και δεν φαίνεται να συνδέεται άμεσα με τα λιβάδια της Ποσειδωνίας ή με τις αλλαγές θερμοκρασίας στα ρηχά νερά, ο ιός φαίνεται να επηρεάζει συγκεκριμένα είδη ψαριών, πιθανώς λόγω του τρόπου αναπαραγωγής τους, με εξωτερική γονιμοποίηση.

Είναι λοιπόν μια σοβαρή και θανατηφόρα ιογενής νόσος που προσβάλλει ψάρια, ιδιαίτερα θαλασσινά είδη. Η ασθένεια προκαλείται από ιούς που ανήκουν στην οικογένεια Nodaviridae, με συχνότερη εκδήλωση σε θερμοκρασίες νερού άνω των 20°C.

Η ασθένεια προσβάλλει κυρίως τον εγκέφαλο και τα νεύρα των ψαριών, προκαλώντας νευρολογικά συμπτώματα όπως αποπροσανατολισμό, ασυνήθιστη κολύμβηση (π.χ. κυκλικές κινήσεις ή απώλεια ισορροπίας), και αλλαγές στη συμπεριφορά. Τα ψάρια που έχουν προσβληθεί μπορεί να εμφανίσουν και προβλήματα στον αμφιβληστροειδή, που επηρεάζουν την όραση.

Η νόσος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα ιχθυοαποθέματα, καθώς προκαλεί υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, ειδικά σε ψάρια που εκτρέφονται σε ιχθυοκαλλιέργειες. Παρόλο που ο ιός είναι μολυσματικός μεταξύ των ψαριών, δεν αποτελεί απειλή για την ανθρώπινη υγεία, και τα μολυσμένα ψάρια δεν είναι επικίνδυνα για κατανάλωση, αν και η κατανάλωσή τους αποθαρρύνεται.