Ο αριθμός των ενεργών δορυφόρων στην τροχιά της Γης αυξήθηκε από περίπου 1.000 το 2009, όταν συνέβη η συντριβή Cosmos-Iridium, σε σχεδόν 7.000, χάρη στους δορυφορικούς «αστερισμούς».

Περίπου 4.000 από τους δορυφόρους που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε τροχιά βρίσκονται σε αστερισμούς που διευθύνονται από το Starlink, τη δορυφορική υπηρεσία Διαδικτύου που ανήκει στο SpaceX του Έλον Μασκ. 

Όταν βρίσκεστε στην επιφάνεια της Γης, αποκομίζετε τα οφέλη της δορυφορικής υποδομής χωρίς να σκέφτεστε πολύ τι συμβαίνει από πάνω σας. Αλλά αν αυτή η υποδομή ή μέρη της σταματούσαν να λειτουργούν, θα το σκεφτόσασταν - πολύ.

Φανταστείτε να έπεφτε το GPS. Αν και οι δορυφόροι GPS δεν κάθονται στις πιο πολυσύχναστες τροχιές όπου βρίσκονται οι μεγάλοι αστερισμοί, το μέρος του διαστήματος έχει ωστόσο το δικό του μερίδιο κινδύνου σύγκρουσης και μια σειρά γεγονότων θα μπορούσε να προκαλέσει δυσλειτουργία τους.  

Oι δορυφόροι μας βοηθούν να μιλάμε μεταξύ μας και να παραμένουμε συνδεδεμένοι. Παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τον πλανήτη μας παρακολουθώντας τον καιρό και την κλιματική αλλαγή, και μας βοηθούν να ταξιδεύουμε με ασφάλεια με τα αυτοκίνητα, τα πλοία και τα αεροπλάνα μας. Συχνά επηρεάζουν τη ζωή μας χωρίς να το καταλάβουμε: μας κάνουν πιο ασφαλείς, παρέχουν σύγχρονες ανέσεις και μεταδίδουν ψυχαγωγία.

Χωρίς ένα σύστημα ζωντανής πλοήγησης, τα αεροσκάφη δεν θα μπορούσαν να πάνε από μέρος σε μέρος. Τα οπλικά συστήματα δεν θα μπορούσαν να στοχεύουν. Τα drones δεν ήξεραν πού ήταν ή πού να πάνε!

Δεν μπορούσατε να βρείτε το δρόμο για το παντοπωλείο σε διαφορετική γειτονιά ή... να χρησιμοποιήσετε το Tinder σε οποιαδήποτε γειτονιά.

Οι δορυφόροι GPS λειτουργούν επίσης ως εξαιρετικά ακριβή ρολόγια, στέλνοντας σήματα χρονισμού στα οποία βασίζονται οι βιομηχανίες σε όλο τον κόσμο. Χωρίς αυτές τις χρονικές σημάνσεις, το ηλεκτρικό δίκτυο θα μπορούσε να παγώσει, οι οικονομικές συναλλαγές δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν και τα πακέτα δεδομένων που ρέουν μέσω του Διαδικτύου και των δικτύων κινητής τηλεφωνίας δεν θα λειτουργούσαν σωστά.

Οι δορυφόροι επικοινωνιών θα προκαλούσαν ακόμη περισσότερα προβλήματα στη Γη αν σταματούσαν να κάνουν τη δουλειά τους. Στρατιώτες, πλοία και αεροσκάφη θα έχαναν την πρόσβαση σε ασφαλή κανάλια επικοινωνίας. Οι πιλότοι δεν θα μπορούσαν να μιλήσουν στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. Τα φορτηγά πλοία δεν θα μπορούσαν να μιλήσουν με εκείνους στην ξηρά.

Οι άνθρωποι σε ζώνες συγκρούσεων θα είχαν δυσκολία να λάβουν πληροφορίες από ή να παράσχουν πληροφορίες προς το εξωτερικό.

Εκτός από τις διακοπές σε υπηρεσίες που βασίζονται σε δορυφόρους επικοινωνιών, οι άνθρωποι θα έχαναν την πρόσβαση σε βασικά δεδομένα πρόγνωσης καιρού, αφήνοντάς μας ανίδεους μπροστά σε σημάδια επερχόμενων φυσικών καταστροφών.

Πολλές πληροφορίες συγκεντρώνονται επίσης από ψηλά: Χωρίς δορυφόρους, τα έθνη θα έχαναν τις γνώσεις για το τι συμβαίνει στο έδαφος σε περιόδους πολέμου - οι δορυφόροι προσφέρουν βασικές πληροφορίες για πράγματα όπως η συγκέντρωση στρατευμάτων ή η μετακίνηση. Οι εταιρείες γεωσκόπησης βοηθούν στην απόκτηση μερικών από αυτές τις πληροφορίες και επίσης συλλέγουν εικόνες και δεδομένα που βοηθούν στην παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής, στη γεωργία, στα ορυχεία, στην πειρατεία, στην παράνομη αλιεία, στην αποψίλωση των δασών και στην βοήθεια για καταστροφές. Αλλά μπορούν να το κάνουν μόνο εάν οι δορυφόροι τους λειτουργούν σωστά.

Έχει κίνηση, θα αργήσω

Παρά τον αυξανόμενο τροχιακό πληθυσμό, ωστόσο, υπάρχει μόνο ένα συνονθύλευμα ρύθμισης και διακυβέρνησης για τη «διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας». Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών διέπει τη χρήση του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, ρυθμίζοντας τις συχνότητες στις οποίες επικοινωνούν οι δορυφόροι και τη χρήση της τροχιάς της Γης ως πόρου.

Αλλά δεν έχει καμία εξουσία επιβολής. Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τις Χρήσεις του Εξωτερικού Διαστήματος εξετάζει επίσης ζητήματα διαστημικής κυκλοφορίας και προσπαθεί να ενισχύσει αυτό το έργο. Ενώ υπάρχει το σύστημα προειδοποίησης των ΗΠΑ, δεν είναι εξοπλισμένο για να είναι ο διαχειριστής διαστημικής κυκλοφορίας για ολόκληρο τον κόσμο.

Mια τρελή ιστορία

Το 2019, η SpaceX είχε μόλις 60 δορυφόρους Starlink σε τροχιά. Οι προβλέψεις έδειξαν ότι ένας από αυτούς τους 60 είχε σχετικά μεγάλη πιθανότητα σύγκρουσης με έναν δορυφόρο της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας που ονομάζεται Αίολος. Η διαστημική υπηρεσία το είδε να έρχεται – έχοντας προβάλει τα προβλέψιμα μονοπάτια των διαστημικών σκαφών στο μέλλον – και επικοινώνησε με τη SpaceX περίπου μια εβδομάδα νωρίτερα, ρωτώντας αν η εταιρεία σκόπευε να το αλλάξει θέση και να το στείλει σε ασφαλέστερο σημείο. Η SpaceX είπε ότι δεν είχε τέτοια σχέδια: Η πιθανότητα συντριβής ήταν, εκείνη την εποχή, περίπου 1 στις 50.000.

Αλλά καθώς περνούσαν οι μέρες, αυτή η πιθανότητα αυξανόταν, φτάνοντας περίπου το 1 στις 1.000, ακόμα δεν ήταν πολύ πιθανό, αλλά όχι και απίθανο!

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος προσπάθησε επανειλημμένα να φτάσει ξανά στο SpaceX καθώς εξελισσόταν η κατάσταση.  Έστειλαν 29 ειδοποιήσεις στο SpaceX. Ωστόσο, δεν υπήρξε απάντηση.

Καθώς η ημέρα της πιθανής σύγκρουσης πλησίαζε, χωρίς καμία λέξη από το SpaceX, η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία αποφάσισε να αλλάξει την τροχιά του αντικειμένου της. Η SpaceX, αποδεικνύεται, είχε ένα σφάλμα στο σύστημα ειδοποιήσεών της και η εταιρεία βρισκόταν διακοπές! Κανείς δεν έλεγχε το email του.

Η SpaceX δε χρειάζεται κάποιον από τους δορυφόρους Starlink της για να συνεχίσει να παρέχει Διαδίκτυο: Έχει χιλιάδες δορυφόρους εν μέρει για να κάνει τους μεμονωμένους δορυφόρους αναλώσιμους και περιττούς. Αλλά αν είχε επηρεάσει τον Αίολο, ή οποιονδήποτε δορυφόρο που δεν έχει τέτοιο πλεονασμό, η συντριβή θα μπορούσε να μειώσει τις δυνατότητες - και τα συντρίμμια από τη σύγκρουση θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο πολλά περισσότερα διαστημόπλοια...