Περίπου χίλιοι αστυνομικοί με drones και ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά αναπτύχθηκαν χθες Δευτέρα στο πλαίσιο ευρείας κλίμακας επιχείρησης της αστυνομίας εναντίον συμμορίας που διακινεί ναρκωτικά σε τρεις φαβέλες –φτωχογειτονιές– στο Ρίο ντε Ζανέιρο, το οποίο σαρώνει κύμα βίας.

Ο κυβερνήτης της πολιτείας Ρίο, ο Κλαούντιου Κάστρου, χαρακτήρισε σε δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε «επιτυχή» την πρώτη ημέρα αυτής της επιχείρησης, που ξεκίνησε χθες το πρωί στο συγκρότημα της Μαρέ, στη Βίλα Κρουζέιρου και στην Πόλη του Θεού.

Αυτές οι τρεις φαβέλες, στον βόρειο και στον δυτικό τομέα της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Βραζιλίας, θεωρούνται οχυρά της Comando Vermelho («Κόκκινης Διοίκησης»), της μεγαλύτερης συμμορίας στο Ρίο.

Worrisome visuals from Penha , Rio de Janeiro as 2 police helicopters were hit by narco-criminals. One of the helicopters had to make a forced landing.#helicopter pic.twitter.com/GISn9bt6Uo

— FL360aero (@fl360aero) October 10, 2023

«Θέλουμε να επιτεθούμε σε αυτή την εγκληματική οργάνωση, η οποία προσπαθεί να επεκτείνει τον εδαφικό έλεγχό της», γεγονός που «πυροδοτεί συγκρούσεις με άλλες εγκληματικές οργανώσεις», εξήγησε ο αρχηγός της αστυνομίας της πολιτείας, ο Χενάτου Τόρες, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε.

Ο κ. Κάστρου από την πλευρά του ανέφερε ότι κατά την πρώτη ημέρα της επιχείρησης «ήδη προκλήθηκε ζημία τουλάχιστον 12 εκατομμυρίων χεάις (2,2 εκατ. ευρώ) στις εγκληματικές οργανώσεις».

Μέχρι τώρα, δεν έχει αναφερθεί κανένας θάνατος ή τραυματισμός. Μόνο ένας αστυνομικός τραυματίστηκε ελαφρά όταν δυο ελικόπτερα που πέταγαν πάνω από τη Βίλα Κρουζέιρου έγιναν στόχος πυρών, σύμφωνα με την πολιτειακή κυβέρνηση.

Τριπλή δολοφονία

Στον πιο πρόσφατο απολογισμό της επιχείρησης, της πολλοστής στο πλαίσιο μακράς σειράς ανάλογων στις φαβέλες, η τοπική κυβέρνηση ανακοίνωσε τη σύλληψη εννέα ανθρώπων και πρόσθεσε πως κατασχέθηκαν «περίπου 100 κιλά πολτού κοκαΐνης, μισός τόνος κάνναβης και άλλων συνθετικών ναρκωτικών», 33 οχήματα, όπλα και κινητά τηλέφωνα.

Με τουφέκια εφόδου στα χέρια, αστυνομικοί περιπολούσαν στα στενά δρομάκια, που ήταν σχεδόν άδεια. Ορισμένοι είχαν καλυμμένα τα πρόσωπα, άλλοι είχαν στο πλάι τους ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά.

Οι δυνάμεις επιβολής της τάξης εξάλλου χρησιμοποίησαν drones εφοδιασμένα με τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου που μεταδίδουν εικόνες σε πραγματικό χρόνο σε κέντρο διοίκησης και ελέγχου στο Ρίο.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων το Ρίο έζησε πολλά επεισόδια αιματηρής βίας.

Τρεις βραζιλιάνοι γιατροί που είχαν πάει στη μητρόπολη για να συμμετάσχουν σε συνέδριο δολοφονήθηκαν τη νύχτα της Πέμπτης σε παραθαλάσσιο μπαρ στην εύπορη συνοικία Μπάχα ντα Τσιζούκα.

Η αστυνομία θεωρεί πως δολοφονήθηκαν κατά «λάθος», εν μέσω σύγκρουσης μεταξύ συμμοριών και πολιτοφυλακών για τον έλεγχο αυτού του δυτικού τομέα.

Έπειτα από την τριπλή δολοφονία, βρέθηκαν τέσσερα πτώματα, συμπεριλαμβανομένου αυτού υπόπτου για τον φόνο. Η αστυνομία κάνει την υπόθεση πως αυτοί που σκότωσαν κατά «λάθος» τους γιατρούς κατόπιν εκτελέστηκαν κατά διαταγή «δικαστηρίου» της συμμορίας.

Εξάλλου, πλάνα που μεταδόθηκαν πρόσφατα από το τηλεοπτικό δίκτυο Globo κατέγραφαν πως ανοικτός χώρος μετατράπηκε από συμμορία σε πεδίο εκπαίδευσης στις τακτικές αντάρτικου πόλης στο συγκρότημα του Μαρέ.

Βαρύ τίμημα

Αντιδρώντας στο κύμα βίας στις πολιτείες Ρίο και Μπαΐα (βορειοανατολικά) η κυβέρνηση του κεντροαριστερού προέδρου Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα ανακοίνωσε την αποστολή επιπλέον αστυνομικών πόρων, ιδίως ανθρώπινων.

Στο Ρίο, ιδιαίτερα τουριστική περιοχή, μαίνεται πόλεμος συμμοριών επί δεκαετίες.

Οι κάτοικοι στις φαβέλες, πάμφτωχες, πολύ πυκνοκατοικημένες περιοχές, βιώνουν καθημερινά τη βία, είτε πρόκειται για συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων συμμοριών ή για αιματηρές εφόδους των δυνάμεων επιβολής της τάξης.

Τον Αύγουστο, αστυνομική επιχείρηση είχε αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον εννέα άνθρωποι στο συγκρότημα Πένια, το οποίο συμπεριλαμβάνει μεταξύ άλλων τη φαβέλα Βίλα Κρουζέιρου, όπου άλλη έφοδος της αστυνομίας είχε αποτέλεσμα να σκοτωθούν 25 άνθρωποι πέρυσι.

Για ειδικούς σε ζητήματα ασφαλείας, οι σκληρές μέθοδοι της βραζιλιάνικης αστυνομίας έχουν αποτέλεσμα ο πληθυσμός να πληρώνει βαρύ τίμημα, χωρίς να οι αρχές να έχουν καταφέρει να περιορίσουν στ’ αλήθεια το οργανωμένο έγκλημα.

Ορισμένες λαϊκές συνοικίες στο Ρίο βρίσκονται εξάλλου υπό τον ζυγό πολιτοφυλακών, τις οποίες σχηματίζουν συχνά διεφθαρμένοι αστυνομικοί, εν ενεργεία ή συνταξιούχοι. Εκβιάζουν τον πληθυσμό και προσφέρουν παράνομα υπηρεσίες ασφάλειας, μεταφοράς, ακόμα και πρόσβασης στο διαδίκτυο.