Όταν οι προσεδαφίσεις Viking της NASA διεξήγαγαν βιολογικά πειράματα στον Άρη τη δεκαετία του 1970, φέρεται να βρήκαν θετικά στοιχεία ζωής - αλλά μπορεί να τα κατέστρεψαν κατά λάθος

Στη δεκαετία του 1970, η NASA έστειλε δύο προσεδάφια Viking στον Άρη για να ψάξουν τον πλανήτη για σημάδια ζωής. Τώρα, ο αστροβιολόγος Dirk Schulze-Makuch ισχυρίζεται ότι οι προσεδαφίσεις βρήκαν, πράγματι, στοιχεία μικροβιακών μορφών ζωής στον Άρη, αλλά μπορεί να τις κατέστρεψαν κατά λάθος στη διαδικασία.

«Ανέφερα κάτι που μερικοί άνθρωποι σίγουρα θα βρουν προκλητικό: ότι βρήκαμε ήδη ζωή στον Άρη πριν από σχεδόν 50 χρόνια - αλλά ότι τη σκοτώσαμε ακούσια», ο Schulze-Makuch, καθηγητής πλανητικής κατοικιμότητας και αστροβιολογίας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου στο Η Γερμανία και πρώην συνεργάτης στο Goddard Space Flight Center της NASA, γράφει για το Big Think.

Τα Viking, ένα ζευγάρι διαστημικών ανιχνευτών της NASA εξοπλισμένα με τεχνολογία απεικόνισης και όργανα για δοκιμή ζωής, έφτασαν στον Άρη το 1976. Εκεί, άρχισαν να διεξάγουν μια σειρά βιολογικών δοκιμών που μέχρι σήμερα παραμένουν τα μόνα πειράματα που πρέπει να δοκιμάσουν ζωή απευθείας σε άλλο πλανήτη.

Δυστυχώς, αυτές οι δοκιμές έδειξαν αντιφατικά αποτελέσματα που μπερδεύουν τους ερευνητές για δεκαετίες.

Για παράδειγμα, ένα από αυτά τα τεστ βρήκε ίχνη χλωριωμένων οργανικών ουσιών. Εκείνη την εποχή, αυτά τα οργανικά υλικά θεωρήθηκε ότι ήταν αποτέλεσμα μόλυνσης από τη Γη και απορρίφθηκαν ως, στην καλύτερη περίπτωση, αδιευκρίνιστα στοιχεία ζωής. 

Αλλά μετά από πολλές εξερευνήσεις, όπως αυτές του προσεδάφισης Phoenix και των ρόβερ Curiosity and Perseverance, οι επιστήμονες γνωρίζουν τώρα ότι αυτά τα χλωριωμένα οργανικά είναι όντως εγγενή στον Άρη. Ο Schulze-Makuch πιστεύει ότι οι ίδιες οι διαδικασίες που χρησιμοποιήθηκαν για τη διεξαγωγή των δοκιμών μπορεί να έχουν καταστρέψει οποιαδήποτε στοιχεία ύπαρξης ζωής, ίσως εξηγώντας έτσι και τα συγκεχυμένα αποτελέσματα των πειραμάτων.

Λέει ότι μία από τις δοκιμές περιελάμβανε την προσθήκη νερού σε δείγματα εδάφους του Άρη για να ελεγχθεί για ενδείξεις μεταβολισμού και φωτοσύνθεσης. Οι επιστήμονες λειτουργούσαν με την υπόθεση ότι η ζωή στον Άρη θα ήταν παρόμοια με τη ζωή στη Γη, η οποία χρειάζεται έκθεση στο νερό για να επιβιώσει. Αλλά ο Άρης είναι ένας απίστευτα άνυδρος πλανήτης! Ο Schulze-Makuch είπε ότι αν και το βρεγμένο έδαφος ήταν «θετικό για τη ζωή», η εισαγωγή στο νερό μπορεί τελικά να έπνιξε τα οργανικά μικρόβια, τα οποία πιθανότατα είχαν προσαρμοστεί στην ξηρότητα του οικοτόπου τους.

«Θα ήταν σαν να σε έβρισκε ένα εξωγήινο διαστημόπλοιο να περιπλανιέσαι μισοπεθαμένο στην έρημο και οι επίδοξοι σωτήρες σου αποφασίζουν: «Οι άνθρωποι χρειάζονται νερό. Ας βάλουμε τον άνθρωπο στη μέση του ωκεανού για να τον σώσουμε!» γράφει.

Πράγματι, σε αυτές τις δοκιμές, οι ενδείξεις ζωής ήταν ισχυρότερες στη δοκιμή ξηρού ελέγχου, κατά την οποία δεν προστέθηκε νερό σε δείγματα εδάφους.

Τώρα, ο Schulze-Makuch υποψιάζεται ότι ο Άρης μπορεί να είναι το σπίτι προσαρμοσμένων σε ξηρά μικροβιακών μορφών ζωής που περιέχουν υπεροξείδιο του υδρογόνου, το οποίο θα επέτρεπε στα κύτταρα να αντλούν νερό από την ατμόσφαιρα. 

Εάν τα κύτταρα του Άρη περιείχαν υπεροξείδιο του υδρογόνου, εξηγεί ο Schulze-Makuch, η θερμότητα όχι μόνο θα τα είχε σκοτώσει, αλλά θα προκαλούσε την αλληλεπίδραση του υπεροξειδίου του υδρογόνου με τις κοντινές οργανικές ενώσεις, παράγοντας διοξείδιο του άνθρακα - το οποίο είναι πιθανό αυτό που ανίχνευαν τα όργανα των Βίκινγκ.

Εν ολίγοις, ο Schulze-Makuch υποστηρίζει ότι οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τη δοκιμή δειγμάτων εδάφους για ζωή στον Άρη - και οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για να ισχυριστεί κανείς ότι δεν υπήρχαν στοιχεία για αυτό - μπορεί στην πραγματικότητα να ευθύνονται για την έλλειψη στοιχείων. Και δεν είναι ο μόνος που έχει κάνει αυτόν τον ισχυρισμό!