Υπάρχουν αυτοί που λένε ότι οι καλύτεροι καλλιτέχνες δεν αντιγράφουν, κλέβουν. Είναι μια ιδέα που φαίνεται προβληματική στην επιφάνεια, αλλά ίσως λιγότερο όταν σκεφτόμαστε πως στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση!

Εδώ, ρίχνουμε μια ματιά στις διάσημες αναφορές μεγάλων σκηνοθετών στον κόσμο της τέχνης που βοήθησαν να γίνουν μερικές από τις πιο εμβληματικές και αναγνωρίσιμες σκηνές της καριέρας τους.

Ο Λαβύρινθος του Παν, σε σκηνοθεσία Γκιγιέρμο ντελ Τόρο
Αναφορά στο: Saturn Devouring His Son, από τον Francisco Goya

Ο Λαβύρινθος του Παν βοήθησε τον Γκιγιέρμο ντελ Τόρο να αποκτήσει διεθνή φήμη. Η σκοτεινή ταινία φαντασίας αφηγείται την ιστορία της Οφέλια—μιας νεαρής Ισπανίδας που μετακομίζει με τη μητέρα της στο σπίτι του βίαιου νέου πατριού της στη Φρανκική Ισπανία.

Η ταινία συνδυάζει τον πραγματικό κόσμο με έναν μαγικό κόσμο που επικεντρώνεται γύρω από έναν παλιό λαβύρινθο στον οποίο η Οφέλια έχει να αντιμετωπίσει κάθε είδους δοκιμασία, μία από τις οποίες είναι ο Χλωμός Άντρας, του οποίου τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά όπως η λευκή του επιδερμίδα και τα μάτια του, η παλάμη των χεριών του δεν ξεχνιούνται εύκολα. Πολλοί άνθρωποι ερμηνεύουν τον χαρακτήρα - ιδιαίτερα μια σκηνή στην οποία δαγκώνει τα κεφάλια από νεράιδες - ως άμεση αναφορά στον Κρόνο που καταβροχθίζει τον γιο του, του Ισπανού καλλιτέχνη Francisco Goya.

Metropolis, σε σκηνοθεσία Φριτς Λανγκ
Αναφορά στο: Ο Πύργος της Βαβέλ, του Pieter Bruegel του Πρεσβύτερου

Το Metropolis του Αυστροαμερικανού σκηνοθέτη Fritz Lang είναι ίσως το σπουδαιότερο έργο του γερμανικού εξπρεσιονιστικού κινηματογράφου (και του κινηματογράφου γενικότερα). Διαδραματιζόμενο σε ένα δυστοπικό μέλλον, το Metropolis αφηγείται μια ιστορία ταξικής πάλης στην οποία ο κόσμος χωρίζεται σε δύο κοινωνικές τάξεις: τους στοχαστές, που ζουν στην πόλη και τους εργάτες που ζουν και εργάζονται στα υπόγεια. 

Το Metropolis αναφέρεται στον Πύργο της Βαβέλ του Pieter Bruegel.
Η πόλη είναι ένας περίπλοκος ιστός από ευρείες λεωφόρους και μνημειακά κτίρια, συμπεριλαμβανομένου ενός ουρανοξύστη που θυμίζει τον Πύργο της Βαβέλ του Ολλανδού καλλιτέχνη Pieter Bruegel του δέκατου έκτου αιώνα.

Scream, σε σκηνοθεσία Wes Craven
Αναφορά στο: The Scream, του Edvard Munch

Σε σκηνοθεσία του Γουές Κρέιβεν, το Scream είναι μια από τις πιο εμβληματικές ταινίες τρόμου όλων των εποχών, με την εξίσου διάσημη μάσκα Ghostface που εμφανίζεται παντού. Η ταινία αφηγείται την ιστορία της Sidney Prescott, μιας νεαρής γυναίκας που καταδιώκεται από έναν μυστηριώδη δολοφόνο. 

Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του Scream είναι ο τρόπος με τον οποίο προκαλεί το κοινό του. Ένα αυτοσυνείδητο franchise slasher, προκαλεί τους θεατές να κάνουν ερωτήσεις σχετικά με τον αντίκτυπο του τρόμου, δημιουργώντας ένα νέο σατιρικό είδος τρόμου.

Η μάσκα Ghostface της ταινίας αναφέρεται επίσης με επιτυχία σε ένα από τα πιο εμβληματικά έργα στην ιστορία της τέχνης: το The Scream του Νορβηγού ζωγράφου Edvard Munch. 

Shutter Island, σε σκηνοθεσία Μάρτιν Σκορσέζε
Αναφορά στο: The Kiss, του Gustav Klimt

Το neo-noir ψυχολογικό θρίλερ του Σκορσέζε, Shutter Island, αφηγείται την ιστορία ενός Αμερικανού Στρατάρχη με μαύρο παρελθόν που στάλθηκε για να ερευνήσει ένα ψυχιατρείο όπου οι ασθενείς χάθηκαν υπό περίεργες συνθήκες. 

Μια από τις πιο αξιομνημόνευτες σκηνές του δείχνει τον Ντι Κάπριο να αγκαλιάζει τη γυναίκα του στο σπίτι της οικογένειας. Η απόγνωση και η μελαγχολία του θυμίζουν ένα από τα πιο διάσημα ζευγάρια της ιστορίας της τέχνης: τους πρωταγωνιστές του φιλιού, του Αυστριακού συμβολιστή ζωγράφου Gustav Klimt.

A Clockwork Orange, σε σκηνοθεσία Stanley Kubrick
Αναφορά στο: Prisoners Exerciing, του Vincent Van Gogh

Βασισμένο στο ομώνυμο δυστοπικό μυθιστόρημα του Βρετανού συγγραφέα Anthony Burgess, το A Clockwork Orange μεταφέρθηκε στην οθόνη από τον σκηνοθέτη Stanley Kubrick. Αυτή που θα γινόταν μια από τις διάσημες ταινίες του σκηνοθέτη, πραγματεύεται τις ενέργειες του σαδιστή νεαρού εγκληματία Άλεξ Ντελάρτζ και της συμμορίας των «droogs» του. 

Εξερευνώντας την προέλευση του κακού, τη βίαιη συμπεριφορά και τους τρόπους με τους οποίους η επιστήμη προσεγγίζει την αποκατάσταση, η αμφιλεγόμενη ταινία έγινε τελικά μια καλτ κλασική.

Μετά την καταδίκη του Άλεξ σε φυλάκιση, υπάρχει μια σκηνή στην οποία οι κρατούμενοι κάνουν κύκλους στη μέση ενός μικρού χώρου ως μέρος της καθημερινής ρουτίνας - μια άμεση αναφορά σε έναν πίνακα του Ολλανδού ζωγράφου Βίνσεντ Βαν Γκογκ.