Το 2022 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για τους εργαζόμενους σε εταιρείες τεχνολογίας. Όπως αναφέρει το Tech Layoff Tracker, πάνω από 240.000 άνθρωποι έχασαν τις δουλειές τους μέσα στο 2022, ενώ το 2023 άνοιξε με ρεκόρ απολύσεων, αφήνοντας χωρίς δουλειά 75 χιλιάδες εργαζόμενους. Αυτό ξεπέρασε κατά πολύ το ρεκόρ των 50.000 και πλέον απολύσεων που σημειώθηκε τον περασμένο Νοέμβριο.

Μέσα στον Ιανουάριο, η Amazon ανακοίνωσε ότι θα απολύσει 18.000 υπαλλήλους της, η Microsoft 10.000 και η μητρική εταιρεία της Google, Alphabet, ανακοίνωσε 12.000 απολύσεις την περασμένη Παρασκευή. Τι έχει όμως συμβεί και οι εταιρείες τεχνολογίας απολύουν μαζικά τους υπαλλήλους τους;

Ο λόγος φυσικά είναι οικονομικός, με τις εταιρείες να ήταν «υπερβολικά αισιόδοξες» για ανάπτυξη το 2022 και το 2023, που απέτυχαν να δουν την πιθανότητα μιας ύφεσης στην παγκόσμια οικονομία, όπως ανέφερε ο CEO της Stripe, Patrick Collison στο προσωπικό της εταιρείας.

Η εταιρεία ανάλυσης αγορών, Finbold, τον περασμένο Νοέμβριο ανέφερε πως η σωρευτική κεφαλαιοποίηση των 5 κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας είχε εκροές της τάξης των 3,41 τρισεκατομμυρίων, δηλαδή μια πτώση 33,8%. Όπου «5 κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας» βάλτε τις Apple, Microsoft, Alphabet, Tesla και Amazon. Οι μετοχές των εν λόγω εταιρειών είχαν τεράστια πτώση μέσα στο 2022, όπως για παράδειγμα της Amazon που έπεσε κατά 40% και της Apple που επίσης έπεσε κατά 25%.

Η υπερβολική αισιοδοξία για ανάπτυξη, έδωσε τη θέση της στον φόβο για μεγάλη ύφεση μέσα στο 2023, στα αυξανόμενα επιτόκια από τις μεγάλες τράπεζες, στη μειωμένη καταναλωτική ζήτηση λόγω των αυξήσεων των τιμών, στις γεωπολιτικές συγκρούσεις και στην ενεργειακή κρίση, την ίδια ώρα που οι επενδυτές πιέζουν τις εταιρείες να αυξήσουν τα κέρδη και να μειώσουν τις ζημιές.

Στην Alphabet, οι προσλήψεις αυξάνονταν κατά 20% τον χρόνο από το 2017. Γι’ αυτό, η πρόταση που έπεσε στο τραπέζι για τη μείωση του κόστους ήταν οι απολύσεις. Αν και αναλυτές και ακαδημαϊκοί δεν είναι σίγουροι ότι οι απολύσεις βοηθούν εν τέλει τις εταιρείες να επιτύχουν αυτή τη μείωση. Όπως αναφέρει ο Jeffrey Pfeffer, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Stanford, αυτές οι απολύσεις είναι μια συμπεριφορά αντιγραφής, γιατί «όταν μερικές εταιρείες απολύουν προσωπικό, πιθανότατα θα ακολουθήσουν και άλλες».

Βέβαια όπως λέει χαρακτηριστικά, το πρόβλημα με αυτό είναι ότι οι απολύσεις αυξάνουν τις πιθανότητες αυτοκτονίας στο διπλάσιο ή και περισσότερο. Και η αλήθεια είναι ότι ο τρόπος που γίνονται πολλές φορές οι απολύσεις είναι έως και απάνθρωπος. Η Goldman Sachs έδωσε 30 λεπτά σε πάνω από 3.000 υπαλλήλους να αδειάσουν τα γραφεία τους. Σε άλλες περιπτώσεις, οι απολύσεις έγιναν μέσω e-mail, που κάποιες φορές εστάλησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, οι εταιρείες απλά διέκοψαν την πρόσβαση των υπαλλήλων στους υπολογιστές και στο δίκτυο.

Το τελευταίο συμβαίνει γιατί οι εταιρείες θέλουν να είναι σίγουρες ότι οι υπάλληλοι δεν θα πάρουν οποιαδήποτε δεδομένα μαζί τους, κάτι που έρευνες έδειξαν πως είναι πιο πιθανό να συμβεί λίγο πριν οι υπάλληλοι αποχωρήσουν. Ωστόσο, δεν είναι όλα μυστικά της εταιρείας, και κάποιοι υπάλληλοι θεωρούν πως δικαιούνται πράγματα που είναι προϊόν της εργασίας τους, όπως οι λίστες με e-mail.

Με χιλιάδες κόσμου να χάνει τις δουλειές του μιλάμε για ένα νέο κοινωνικό φαινόμενο, πού όμως βασίζεται σε μια παλιά τακτική. Οι αποζημιώσεις που έχουν τάξει οι εταιρείες στους υπαλλήλους τους δεν είναι και λίγες και αν κοιτάξει κανείς τον αριθμό των απολύσεων, επαναφέρει το ερώτημα για το αν όντως οι απολύσεις θα βοηθήσουν ώστε να καταγράψουν κέρδη.

Ίσως όλα να συνοψίζονται σε αυτό που είπε μέσα σε λίγες λέξεις ο CEO της Alphabet, Sundar Pichai, με e-mail προς τους υπαλλήλους της εταιρείας. «Τα τελευταία δυο χρόνια, βιώσαμε περιόδους δραματικής ανάπτυξης. Για να ανταποκριθούμε αλλά και να τροφοδοτήσουμε αυτή την ανάπτυξη, κάναμε προσλήψεις για μια όμως διαφορετική οικονομική πραγματικότητα από αυτή που αντιμετωπίζουμε τώρα». Μήπως διορθώνουν ένα λάθος με ένα άλλο; Οψόμεθα.