Ύστερα από έξι μήνες πολέμου στην Ουκρανία, οι μάχες γύρω από τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, διατηρούν τους φόβους για μια πυρηνική καταστροφή. Ο σταθμός κατασκευάστηκε το 1985 κοντά στον ποταμό Dniper στη νοτιοανατολική Ουκρανία και είναι ο μεγαλύτερος της Ευρώπης.

Τις τελευταίες εβδομάδες οι μάχες γύρω του είναι συνεχείς, με την Ουκρανία να κατηγορεί τη Ρωσία και τη Ρωσία την Ουκρανία. Οι Ρώσοι λίγο μετά την εισβολή πήραν τον πυρηνικό σταθμό υπό τον έλεγχό τους, αλλά συνεχίζει να λειτουργείται από Ουκρανούς εργάτες, ενώ βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά από έδαφος που ελέγχεται από Ουκρανούς.

Την περασμένη εβδομάδα, η ζημιά ύστερα από μια επίθεση προκάλεσε προσωρινή διακοπή ρεύματος, αυξάνοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος. Μια ομάδα εξωτερικών εμπειρογνωμόνων για να αξιολογήσει την κατάσταση, αναμενόταν να φτάσει στην περιοχή χθες, αλλά οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται και σύμφωνα με πληροφορίες αναμένεται να αυξηθούν.

Η περιοχή γύρω από τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια παραμένει μια ενεργή εμπόλεμη ζώνη. Οι Ρώσοι την Κυριακή και την Δευτέρα εκτόξευσαν πυραύλους και χρησιμοποίησαν πυρομαχικά προς το έδαφος που ελέγχεται από τους Ουκρανύος, όπως ανέφεραν Ουκρανοί αξιωματούχοι. Από την άλλη, οι Ρώσοι ισχυρίστηκαν πως οι Ουκρανοί βομβάρδισαν δυο φορές τον σταθμό μέσα στο Σαββατοκύριακο και ότι ορισμένες από τις οβίδες έπεσαν κοντά σε πολύ επικίνδυνα σημεία.

Φαίνεται προς το παρόν, πως οι αντιδραστήρες του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια είναι καλά προστατευμένοι από τα πυρομαχικά. Τα συστήματα υποστήριξης και οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυρηνικών υλικών όμως παραμένουν ευάλωτα τόσο σε οβίδες όσο και σε πυρκαγιές. Πολλές μικρές πυρκαγιές, που πιθανότατα ξεκίνησαν από βομβαρδισμούς, είναι ορατές σε δορυφορικές εικόνες της τοποθεσίας τις τελευταίες ημέρες.

Την περασμένη Πέμπτη, η εταιρεία ατομικής ενέργειας της Ουκρανίας Energoatom, ανέφερε ότι δυο αντιδραστήρες αποσυνδέθηκαν, μετά από ζημιά σε γραμμή μεταφοράς που τροφοδοτεί το εργοστάσιο. Για την οποία η εταιρεία κατηγόρησε τον ρωσικό βομβαρδισμό, ενώ η Ρωσία κατηγόρησε την Ουκρανία.

Η τροφοδότηση απο εκείνο το χρονικό σημείο έγινε μέσω γεννητριών και αργότερα από μια κοντινή γεωθερμική μονάδα παραγωγής ενέργειας, για εφεδρική ισχύ έκτακτης ανάγκης. Αυτό διατήρησε την ισχύ στα συστήματα ψύξης του αντιδραστήρα, τα οποία είναι κρίσιμα για την αποφυγή πυρηνικής κατάρρευσης. Ωστόσο, η Energoatom προειδοποίησε ότι οι ζημιές στις υποδομές και η απώλεια ηλεκτρικής ενέργειας εκτός εργοταξίου αύξησαν τον κίνδυνο «διαρροής υδρογόνου και εκτόξευσης ραδιενεργών ουσιών» καθώς και τον κίνδυνο πυρκαγιάς στο εργοστάσιο.

Ευτυχώς, οι εργάτες μπόρεσαν να επανασυνδέσουν τους αντιδραστήρες μέσα σε 24 ώρες και στο μόνο που συμφώνησαν οι Ρώσοι και οι Ουκρανοί, ήταν πως το Σάββατο, τα επίπεδα ραδιενέργειας παρέμεναν σε φυσιολογικά επίπεδα. Το περιστατικό βέβαια επανέφερε τους φόβους, πως απλά πρόκειται για θέμα χρόνου οτι οι μάχες στην περιοχή θα προκαλέσουν ολική καταστροφή.

Όσον αφορά για το ποιος βομβαρδίζει τον πυρηνικό σταθμό, αυτό δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα, αφού ο ένας κατηγορεί τον άλλον. Οι δυο πλευρές έχουν πρόσφατα προειδοποιήσει πως η αντίπαλη πλευρά θα έκανε επίθεση με ψεύτικη σημαία. Οι Ουκρανοί ζήτησαν από τους Ρώσους για όσο διαρκεί ο πόλεμος να εγκαταλείψουν την περιοχή, ώστε να αποφευχθεί ένα πυρηνικό ατύχημα. Από την άλλη οι Ρώσοι, δήλωσαν ότι προστατεύουν τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, για να μην του συμβεί οτιδήποτε. Ωστόσο η παγκόσμια ανησυχία παραμένει και κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να γίνει από ένα ανθρώπινο λάθος. Που δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά πριν από έξι μήνες...

Πληροφορίες: nymag.com