Έχουν γραφτεί τραγούδια γι' αυτή, έχει εμπνεύσει ποιητές και λογοτέχνες, ενώ έχει "γεννήσει" και "αναθρέψει" μια σειρά από ξεχωριστές προσωπικότητες της τέχνης. Η Θεσσαλονίκη, η μεγάλη φτωχομάνα, είναι μια πόλη που σε μαγεύει με την ομορφιά της, το μυστήριο που κρύβουν τα στενά της Άνω Πόλης και τα πεντανόστιμα φαγητά και γλυκά της.

Η Θεσσαλονίκη έχει μεγάλη ιστορία, καθώς χρονολογείται από το 316 π.Χ. Υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν είναι τόσο γνωστά γι' αυτήν, ακόμα και για αυτούς που τη γνωρίζουν σαν την παλάμη τους. Διάβασε παρακάτω ποια είναι αυτά. Εσύ τα γνώριζες;

#1 Η Θεσσαλονίκη πήρε το όνομα μιας πριγκίπισσας από τη Μακεδονία, κόρης του βασιλιά Φιλίππου Β' και ετεροθαλούς αδερφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το όνομά της ήταν συνδυασμός των λέξεων «Θεσσαλία» (περιοχή νότια της Μακεδονίας) και «Νίκη» και ήταν έμπνευση του πατέρα της.

#2 Το 390 μ.Χ., η γερμανική φρουρά του Ρωμαϊκού Στρατού που βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη, εκτέλεσε 7.000 άοπλους πολίτες στη γνωστή πλέον ως "Σφαγή της Θεσσαλονίκης". Η διαταγή δόθηκε από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α. Ήταν η τιμωρία του για τις ταραχές που είχαν ξεσπάσει τις προηγούμενες ημέρες από τους ήδη δυσαρεστημένους Θεσσαλονικείς μετά τη φυλάκιση ενός λαϊκού αρματολού. Κατά τη διάρκεια των ταραχών σκοτώθηκαν αρκετοί στρατιώτες της φρουράς και ο διοικητής τους. Όλα τα θύματα της σφαγής, στην πλειονότητά τους ειδωλολάτρες, παγιδεύτηκαν και εκτελέστηκαν στον Ιππόδρομο της πόλης όπου είχαν δελεαστεί να παρακολουθήσουν τους αγώνες που υποτίθεται ότι θα ξαναρχίσουν. Ήταν ένα από τα χειρότερα αυτοκρατορικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στην αρχαιότητα. Ωστόσο, ο Θεοδόσιος Α', που ήταν επίσης ένθερμος πιστός και υπέρμαχος της χριστιανικής θρησκείας, ανακηρύχθηκε αργότερα άγιος.

#3 Η Θεσσαλονίκη ήταν η γενέτειρα των αδελφών Κύριλλου και Μεθοδίου, των εφευρετών του αρχαιότερου γνωστού σλαβικού αλφαβήτου (της γλαγολιτικής γραφής).

#4 Κατά το μεγαλύτερο μέρος της Οθωμανικής Περιόδου της Θεσσαλονίκης, δεν ήταν οι μουσουλμάνοι, ούτε οι χριστιανοί που ήταν η πλειοψηφία στην πόλη. Από τις αρχές του 16ου αιώνα και για τα επόμενα 400 χρόνια, ο μεγαλύτερος πληθυσμός ήταν αυτός των Εβραίων. Επιπλέον, ήταν η μόνη πόλη στην Ευρώπη όπου η εβραϊκή κοινότητα ήταν η πλειοψηφία και για το λόγο αυτό η Θεσσαλονίκη ονομαζόταν «Μητέρα του Ισραήλ» και «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων». Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο εβραϊκός πληθυσμός είχε αυξηθεί σε περισσότερους από 70.000. Μετά την εισροή προσφύγων στη Θεσσαλονίκη κατά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο (1919-1922) και την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε (1923-1924), 160.000 Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί κυρίως από τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη, τον Πόντο και τον Καύκασο, αναγκάστηκαν να μετακομίζουν στην πόλη και, με αυτόν τον επώδυνο τρόπο, οι Χριστιανοί έγιναν ξανά η πλειοψηφία μετά από σχεδόν 5 αιώνες.

#5 Το 1917, η Μεγάλη Πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού κέντρου της πόλης, αφήνοντας άστεγους περίπου 72.500 ανθρώπους, εκ των οποίων περισσότεροι από 50.000 ήταν Εβραίοι. Αν και οι καταστροφές ήταν κολοσσιαίες, δεν υπήρξαν θύματα μεταξύ των κατοίκων της πόλης. Μετά την πυρκαγιά, η Θεσσαλονίκη ξαναχτίστηκε σύμφωνα με ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό σχέδιο από τον Γάλλο αρχιτέκτονα, πολεοδόμο και αρχαιολόγο Ernest Hébrard. Αν και το σχέδιό του δεν υλοποιήθηκε πλήρως, το μεγαλύτερο μέρος του κέντρου της Θεσσαλονίκης, όπως είναι σήμερα, βασίζεται σε «γαλλικό» σχέδιο.

#6 Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης χτίστηκε στο έδαφος ενός εβραϊκού νεκροταφείου που καταστράφηκε κατά τη γερμανική κατοχή της πόλης το 1942. Ο χώρος, ωστόσο, δεν βεβηλώθηκε απευθείας από τους Ναζί, αλλά από τις ελεγχόμενες από τη Γερμανία ελληνικές αρχές της πόλη που εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση για να λύσει μια συνεχιζόμενη διαμάχη με την εβραϊκή κοινότητα σχετικά με το νεκροταφείο τους και αν θα έπρεπε να βρίσκεται τόσο κοντά σε μια πόλη που επεκτεινόταν ραγδαία.

Υπολογίζεται ότι εντός των ορίων του υπήρχαν έως και 500.000 τάφοι. Τότε ήταν το μεγαλύτερο εβραϊκό νεκροταφείο στην Ευρώπη και πιθανώς στον κόσμο. Οι περισσότεροι από τους μαρμάρινους τάφους χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικά υλικά.

#7 Το 1943, περίπου 45.000-50.000 Εβραίοι, έως και το 95% του εβραϊκού πληθυσμού της πόλης εκείνη την εποχή, απελάθηκαν από τους Ναζί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης στην Πολωνία και τη Γερμανία. Οι περισσότεροι από αυτούς δολοφονήθηκαν στους θαλάμους αερίων μόλις έφτασαν. Υπολογίζεται ότι μόνο το 4% των εκτοπισθέντων Εβραίων από τη Θεσσαλονίκη επέζησε και ακόμη λιγότεροι επέστρεψαν. Σήμερα, στην πόλη, υπάρχουν περίπου 1.000 Εβραίοι.

#8  Κάποια από τα μαρμάρινα πεζοδρόμια της πόλης τα έφτιαξαν οι Ναζί. Κατέστρεψαν ένα παλιό εβραϊκό νεκροταφείο και χρησιμοποίησαν τις πέτρες για να στρώσουν τους δρόμους.

#9 Τα κτίρια γύρω από την πλατεία Αριστοθέλου αντιπροσωπεύουν την ιστορία της πόλης. Αν κοιτάξεις προσεκτικά, μπορείς να δεις ότι το βασικό δάπεδο είναι φτιαγμένο σε ρωμαϊκό στιλ, ο πρώτος όροφος έχει τουρκίσια μπαλκόνια και ο τελευταίος όροφος έχει καμάρες της Μέσης Ανατολής, που αντιπροσωπεύουν την εβραϊκή ιστορία της πόλης.

#10 Η περίφημη Ροτόντα, είναι ένα Μαυσωλείο που έχτισε για τον εαυτό του ο Αυτοκράτορας Γαλέριος. Είναι χτισμένο με τρόπο ώστε να βλέπει τον Όλυμπο, τον τόπο όπου κατοικούσαν οι Έλληνες Θεοί. Σε μια καθαρή μέρα, αν κοιτάξετε πέρα από τη θάλασσα, μπορείτε να τη δείτε. Δυστυχώς, ο Γαλέριος πέθανε εκτός της χώρας, επομένως δεν θάφτηκε εκεί.

#11 Από τα 19 μνημεία που έχει η Ελλάδα στην παγκόσμια κληρονομιά της UNESCO, τα 15 από αυτά βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη.