Στον βυθό της θάλασσας Γουέντελ, ανατολικά της Ανταρκτικής χερσονήσου, ανακαλύφθηκε 107 χρόνια μετά τη συντριβή του από πάγο και τη βύθισή του το θρυλικό πλοίο «Endurance».

Το πλοίο βυθίστηκε κατά τη διάρκεια αποστολής του Άγγλου εξερευνητή Ερνεστ Σάκλετον, μετά τη συντριβή του σε πάγο που είχε ως αποτέλεσμα τη βύθισή του το 1915.

«Χωρίς καμία υπερβολή, αυτό είναι το καλύτερο ξύλινο ναυάγιο που έχω δει ποτέ - μακράν», είπε ο θαλάσσιος αρχαιολόγος Mensun Bound, ο οποίος βρίσκεται στην αποστολή ανακάλυψης και έχει τώρα εκπληρώσει μια ονειρεμένη φιλοδοξία στην σχεδόν 50χρονη καριέρα του.

«Είναι όρθιο, περήφανο για τον βυθό, άθικτο και σε εξαιρετική κατάσταση», είπε στο BBC News.

Το έργο για την εύρεση του χαμένου πλοίου έγινε από το Falklands Maritime Heritage Trust (FMHT), χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Ο αρχηγός της αποστολής, ο βετεράνος πολικός γεωγράφος Δρ Τζον Σίρς, περιέγραψε τη στιγμή που οι κάμερες προσγειώθηκαν στο όνομα του πλοίου ως «καταπληκτική». «Η ανακάλυψη του ναυαγίου είναι ένα απίστευτο επίτευγμα», πρόσθεσε.

«Ολοκληρώσαμε επιτυχώς την πιο δύσκολη αναζήτηση ναυαγίου στον κόσμο, παλεύοντας με τους συνεχώς μεταβαλλόμενους θαλάσσιους πάγους, τις χιονοθύελλες και τις θερμοκρασίες που πέφτουν στους -18 C. Πετύχαμε αυτό που πολλοί άνθρωποι είπαν ότι ήταν αδύνατο», τόνισε χαρακτηριστικά.

Το ναυάγιο έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο σύμφωνα με τη διεθνή Συνθήκη της Ανταρκτικής και δεν πρέπει να διαταραχθεί με κανέναν τρόπο. Επομένως, κανένα αντικείμενο δεν έχει βγει στην επιφάνεια.

Τι αντίκρισαν οι εξερευνητές;

Το πλοίο φαίνεται σχεδόν το ίδιο όπως όταν φωτογραφήθηκε για τελευταία φορά από τον κινηματογραφιστή του Σάκλετον, Frank Hurley, το 1915. Τα κατάρτια είναι πεσμένα, τα ξάρτια είναι μπερδεμένα, αλλά το κύτος είναι γενικά συνεκτικό. Ορισμένες ζημιές είναι εμφανείς στην πλώρη, πιθανώς εκεί όπου το πλοίο που κατέβαινε χτύπησε τον βυθό της θάλασσας. Οι άγκυρες είναι εκεί. Οι υποβρύχιοι κατασκόπευαν ακόμη και μερικές μπότες και πιατικά.

«Μπορείς να δεις ένα φινιστρίνι που είναι η καμπίνα του Σάκλετον. Εκείνη τη στιγμή, νιώθεις πραγματικά την ανάσα του σπουδαίου ανθρώπου στο πίσω μέρος του λαιμού σου», είπε ο Mensun Bound.

Γιατί ήταν τόσο πολύτιμο αυτό το πλοίο;

Για δύο λόγους.

Ο πρώτος είναι η ιστορία της αποκαλούμενης Αυτοκρατορικής Διανταρκτικής Αποστολής του Βρετανού θαλασσοπόρου ιρλανδικής καταγωγής διήρκησε από το 1914 έως το 1917. Ο τολμηρός ιππότης του βρετανικού στέμματος οραματίστηκε να διασχίσει πρώτος την παγωμένη Ανταρκτική. Ωστόσο, το σκάφος που μετέφερε εκείνον και το 28μελές πλήρωμα, χάθηκε για πάντα στα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής, βυθίζοντας μαζί με τον εξοπλισμό και ένα από τα πιο φιλόδοξα όνειρα.

Ο Σάκλετον κατάφερε με κάποιο τρόπο να οδηγήσει τους άντρες σε μια ασφαλή δίοδο, μια «απόδραση» κατά την οποία ο Αγγλο-Ιρλανδός εξερευνητής μαζί με μερικούς άνδρες πήρε μια μικρή σωσίβια λέμβο και διασχίζοντας την άγρια θάλασσα αναζητούσαν βοήθεια.

Ο άλλος λόγος ήταν η ίδια η πρόκληση της εύρεσης του πλοίου. Η θάλασσα του Γουέντελ είναι σχεδόν μόνιμα καλυμμένη από παχύ θαλάσσιο πάγο, τον ίδιο θαλάσσιο πάγο που έσπασε το κύτος του Endurance. Το να πλησιάσει κάποιος την υποτιθέμενη τοποθεσία βύθισης είναι αρκετά δύσκολο. Αλλά εδώ βρίσκεται και μέρος της επιτυχίας του έργου FMHT. Τον περασμένο μήνα σημειώθηκε η χαμηλότερη έκταση θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής που έχει καταγραφεί ποτέ κατά τη διάρκεια της δορυφορικής εποχής, η οποία εκτείνεται πίσω στη δεκαετία του 1970. Οι συνθήκες ήταν απρόσμενα ευνοϊκές.