Πόσες φορές σας έχουν πει ότι προκειμένου να κρατηθείτε σε φόρμα πρέπει να διανύετε τουλάχιστον μια απόσταση 10.000 βημάτων ημερησίως; Άπειρες είναι η απάντηση. Ωστόσο φαίνεται πως ο στόχος των 10.000 βημάτων προκύπτει από μια περίεργη ιστορία και όχι από την έρευνα και την επιστήμη.

Σύμφωνα με τον Δρ. I-Min Lee, καθηγητή επιδημιολογίας στο Harvard με εξειδίκευση στα οφέλη της άσκησης για την υγεία, ο στόχος των 10.000 βημάτων έγινε δημοφιλής στην Ιαπωνία τη δεκαετία του 1960.

Η Ιαπωνία πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του '64

Τη δεκαετία του '60 στην Ιαπωνία είχαν καταγραφεί τα μικρότερα επίπεδα φυσικής άσκησης και πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο (1964), ο επικεφαλής μιας εκ μεγαλύτερων κλινικών του Τόκιο, Dr. Iwao Ohya ζήτησε από τον μηχανικό Juri Kato, ο οποίος δούλευε στην εταιρία ωρολογοποιίας Yamasa Tokei Keiki (Tokei σημαίνει ρολόγια και Keiki μέτρα) να βρει μια λύση.

Ο Dr. Ohya πίστευε πως η λύση θα ήταν να κάνουν όλοι 10.000 βήματα ημερησίως. Το 1965 ο Kato παρουσίασε το Manpo-Kei, ένα βηματόμετρο. Η μετάφραση του manpo-kei στα αγγλικά είναι 10.000 βηματόμετρο. Μόνο που ο ιαπωνικός χαρακτήρας για τα 10.000 βήματα, μοιάζει με άνθρωπο που περπατάει.

Την προώθηση του νέου προϊόντος, ανέλαβε ο μαρκετίστας Y. Hatano. Σε αυτόν ανήκει το ιδεώδες των 10.000 βημάτων. Προφανώς όμως δεν υπήρχαν αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία για να υποστηρίξουν τη θέση του.

Το Manpo-Kei κατάφερε να δώσει στους Ιάπωνες έναν ξεκάθαρο στόχο βάδισης. Με την πάροδο των δεκαετιών ο στόχος αυτός ενσωματώθηκε και στην παγκόσμια συνείδηση.

Η κατάρρευση των 10.000 βημάτων

Η σύγχρονη επιστήμη ήρθε να καταρρίψει ένα από τα μεγαλύτερα μαρκετίστικα κόλπα. Σύμφωνα με τις νέες έρευνες δεν χρειάζεται να κάνουμε 10.000 βήματα την ημέρα, δηλαδή περίπου πέντε μίλια, για χάρη της υγείας ή της μακροζωίας μας.

Σε μελέτη του 2019 από τη Dr. Λι και τους συνεργάτες της, διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες στα 70 τους που έκαναν μόλις 4.400 βήματα την ημέρα μείωσαν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου κατά περίπου 40%, σε σύγκριση με γυναίκες που ολοκλήρωσαν 2.700 ή λιγότερα βήματα την ημέρα. Οι κίνδυνοι για πρόωρο θάνατο συνέχισαν να μειώνονται μεταξύ των γυναικών που περπατούσαν περισσότερα από 5.000 βήματα την ημέρα, ενώ τα οφέλη σταμάτησαν να αυξάνονται όταν τα βήματα έφτασαν τα 7.500 καθημερινά. Με άλλα λόγια, οι ηλικιωμένες γυναίκες που ολοκλήρωσαν λιγότερα από τα μισά από τα μυθικά 10.000 καθημερινά βήματα έτειναν να ζουν πολύ περισσότερο από εκείνες που κάλυπταν ακόμη λιγότερο έδαφος.

Σε μια άλλη πιο εκτεταμένη έρευνα, που δημοσιεύτηκε πέρυσι, συμμετείχαν περίπου 5.000 μεσήλικες άνδρες και γυναίκες, διαφόρων εθνοτήτων και διαπιστώθηκε για ακόμα μία φορά ότι τα 10.000 βήματα την ημέρα δεν αποτελούν προϋπόθεση για μακροζωία. Σε αυτή τη μελέτη, οι άνθρωποι που περπατούσαν για περίπου 8.000 βήματα καθημερινά είχαν τις μισές πιθανότητες να πεθάνουν πρόωρα από καρδιακή νόσο ή οποιαδήποτε άλλη αιτία από όσους έκαναν 4.000 βήματα την ημέρα.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα επιπρόσθετα βήματα άνω των 8.000, δεν παρείχαν έξτρα προστασία από τον θάνατο, ενώ τα οφέλη ήταν ελάχιστα.

Φτάνει κανείς τα 10.000 βήματα;

Ρεαλιστικά, λίγοι από εμάς φτάνουμε τον στόχο των 10.000 βημάτων, ούτως ή άλλως.

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, οι περισσότεροι ενήλικες στην Αμερική, τον Καναδά και άλλες δυτικές χώρες κάνουν κατά μέσο όρο λιγότερα από 5.000 βήματα την ημέρα. Και αν πετύχουμε τον στόχο των 10.000 βημάτων, το κατόρθωμά μας τείνει να είναι εφήμερο.

Μια διάσημη μελέτη στη Γάνδη του Βελγίου, παρείχε στους ντόπιους πολίτες βηματόμετρα και τους ενθάρρυνε να περπατούν για τουλάχιστον 10.000 βήματα την ημέρα για ένα χρόνο. Από τους 660 άνδρες και γυναίκες που ολοκλήρωσαν τη μελέτη, περίπου το 8 τοις εκατό πέτυχε τον ημερήσιο στόχο των 10.000 βημάτων μέχρι το τέλος. Ωστόσο σχεδόν κανείς δεν μπόρεσε να διατηρήσει αυτά τα βήματα σε διάστημα 4 ετών. Οι περισσότεροι έκαναν τόσα βήματα όσο και στην αρχή της έρευνας.

Το ευ ζην 

Τα καλά νέα, σύμφωνα με την Dr. Λι είναι ότι ο στόχος για το ευ ζην είναι πολύ πιο προσιτός. Οι έρευνες έχουν δείξει πως αρκούν 150 λεπτά περπατήματος την εβδομάδα. Αν μεταφράσουμε τα 150 λεπτά σε πλήθος βημάτων βλέπουμε πως αρκούν 16.000 βήματα την εβδομάδα (2.000-3.000 βήματα ημερησίως) για τον μέσο άνθρωπο.

Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουμε περίπου 5.000 βήματα ημερησίως για να ολοκληρώσουμε τις δουλειές. Αν προσθέσουμε και τα 2.000-3.000 για το ευ ζην οδηγούμαστε στα 7.500 βήματα περίπου. Δηλαδή 2.500 λιγότερα από τον Ιαπωνικό στόχο των 10.000 βημάτων.