Όλα ξεκίνησαν στις 4 Ιανουαρίου του 2012. Το 4Chan είναι ένας πίνακας ανακοινώσεων που ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει κάτι. Εκεί εμφανίστηκε ένα χρήστης με ψευδώνυμο «3301». Έγραψε ότι «Ψάχνουμε για πολύ ευφυή άτομα. Για να τα βρούμε, έχουμε καταστρώσει ένα τεστ».

Κανένας δεν κατάλαβε αρχικά τι ήταν αυτό. Και πόσο μάλλον τι θα ακολουθούσε. Ο Καναδός χρήστης Nox Populi σκέφτηκε αρχικά «αυτό είναι χαζό, φεύγω». Λίγο καιρό μετά, είχε κολλήσει κι αυτός.

Το τεστ ήταν ένα περίπλοκο παζλ. Ξεκινούσε με μια κρυμμένη εικόνα στην αρχική ανάρτηση, με τον συγγραφέα της να οδηγεί μετά τους ακόλουθους σε μια σειρά από γρίφους και παζλ, τα οποία περιελάμβαναν κρυπτογράφηση, κωδικούς βιβλίων, αινίγματα και γενικότερα ένα υπερθέαμα απόκρυφης και μυστήριας γνώσης.

Τα στοιχεία εξελίσσονταν σε μια περίπλοκη αλυσίδα που ‘έμοιαζε να έχει κατασκευαστεί αρκετό καιρό πριν την πρώτη ανάρτηση. Σε κάποια στιγμή όσοι προσπαθούσαν να το λύσουν συνάντησαν μια λίστα συντεταγμένων και έπρεπε να ταξιδέψουν σε μια από 5 διαφορετικές χώρες, από τη Νότια Κορέα μέχρι την Πολωνία για να βρουν το επόμενο στοιχείο. Ποιο ήταν αυτό; Μια εικόνα ενός εντόμου, ενός τζιτζικιού (cicada) για την ακρίβεια και ενός κωδικού QR, που οδηγούσε σε μια νέα πρόκληση. Έτσι πήρε και το όνομα του ο γρίφος. «Cicada 3301».

Από εκεί ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου από χάκερ, κρυπτογράφους και όσων ενδιαφέρονται για τα πιο «σκοτεινά» μέρη του ίντερνετ. Ο γρίφος είχε αναφορές στην Αναγέννηση, στο Ιερό Δισκοπότηρο, στο ημερολόγιο των Μάγια, στα γραπτά του Άλιστερ Κράουλι αλλά και σε πιασάρικα μηνύματα όπως «το κλειδί ήταν πάντα μπροστά στα μάτια σου». Όλοι προσπαθούσαν να σπάσουν τους κώδικες και να τους αποκρυπτογραφήσουν μέχρι που, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το παιχνίδι πέρασε στον πραγματικό κόσμο και σε ταξίδια σε διάφορες χώρες.

Αλλά για πολλούς μετατράπηκε σε προσωρινή, ευτυχώς, εμμονή. Ένα μήνα μετά την πρώτη ανάρτηση, όσοι κρύβονταν πίσω από το παζλ, ανακοίνωσαν πως είχαν βρει τους εκλεκτούς τους. Κάποιος είχε καταφέρει να φτάσει στο τέλος του πρώτου γρίφου. Αλλά το παιχνίδι φυσικά δεν τελείωσε. Γιατί αυτός ήταν μόνο ο πρώτος γύρος, με δυο ακόμα να ακολουθούν.

Οκτώ χρόνια αργότερα, η κοινότητα στο Reddit είχε 21 χιλιάδες μέλη, ενώ πολλοί συνεργάζονταν σε διάφορα γκρουπ, όπως στο Discord ή στο Tor, ανταλλάσσοντας ιδέες για να λύσουν το παζλ. Αν κάποιος έφτανε ως το τέλος αλλά όχι πρώτος έπεφτε πάνω στο μήνυμα «θέλουμε τον καλύτερο, όχι εκείνους που τον ακολούθησαν μέχρι εδώ».

Ποιος βρισκόταν από πίσω; Σε ένα mail ενός επιτυχόντα που διέρρευσε ο «3301» περιέγραψε τον εαυτό του σαν δεξαμενή σκέψης που τα μέλη της πιστεύουν «ότι η λογοκρισία είναι λάθος και ότι η ιδιωτικότητα είναι αναφαίρετο δικαίωμα». Ο σκοπός τους ήταν η έρευνα και η ανάπτυξη τεχνικών που θα προωθούσαν αυτές τις σκέψεις.

Ο γρίφος είχε όλα τα στοιχεία παιχνιδιών εναλλακτικής πραγματικότητας, με μια διαφορά: οδηγούσε σε αδιέξοδο. Όσοι πάλι είχαν επιλεχθεί, είχαν οδηγίες να μην αποκαλύψουν καμία λεπτομέρεια. Ένας 15χρονος τότε από τη Βιρτζίνια είχε αποκαλύψει ότι τους είχαν οδηγήσει σε έναν server όπου τους είπαν να κατασκευάσουν ένα λογισμικό που ονομαζόταν «dead man’s switch».

Το 2015 δεν υπήρξε κανένας γρίφος. Το 2016 όμως επανεμφανίστηκε μέσω ενός tweet και το «αδιέξοδο» συνεχίστηκε. Το 2017 δόθηκε το τελευταίο επιβεβαιωμένο μήνυμα. Για χρόνια διάφορες ομάδες ξεσήκωναν στοιχεία από παντού για να συνεισφέρουν online. Κάποιοι χρήστες αναφέρουν ότι από τη στιγμή που σταμάτησαν να ψάχνουν μόνοι τους και μπήκαν σε κάποια ομάδα, η διαδικασία έγινε πιο σημαντική από τον στόχο. Ίσως αυτός να ήταν και ο σκοπός του «Cicada 3301», να φτιάξει έναν λαβύρινθο που ο κόσμος θα προτιμά από την πραγματικότητα. Άλλοι πάλι πιστεύουν επρόκειτο για μια μυστήρια επαναστατική στρατολόγηση. Το μυστήριο για το τι ακριβώς συνέβη παραμένει άλυτο και δεν φαίνεται υπάρχει σύντομα σαφής απάντηση...