E-Daily

Σαν σήμερα: Ο τραγικός θάνατος της ποιήτριας Μαρίας Πολυδούρη

Στις 29 Απριλίου του 1930

Από το NEWSROOM

29/4/2021 | 00:24

Η Μαρία Πολυδούρη πρόλαβε στα μόλις 28 χρόνια που έζησε να αφήσει μια κληρονομιά στα ελληνικά γράμματα. Δένε ήταν μόνο η σχέση της με τον Καρυωτάκη που κράτησε ζωντανή τη μνήμη της, αλλά και η δική της τέχνη.

Γεννήθηκε το 1902 στην Καλαμάτα. Η μητέρα της ήταν από τις πρώτες φεμινίστριες της εποχής. Στα γράμματα εμφανίστηκε κιόλας από τα 14 της έτη με το πεζοτράγουδο «Ο πόνος της μάνας», που αναφέρεται στον θάνατο ενός ναυτικού που ξεβράστηκε στα Φιλιατρά και ήταν επηρεασμένο από μανιάτικα μοιρολόγια. Δυο χρόνια αργότερα διορίστηκε στον Δήμο Μεσσηνίας μετά από διαγωνισμό και ασχολείται άμεσα με το ζήτημα των γυναικών.

Στα 18 έχασε μέσα σε περίπου έναν μήνα και τους δυο γονείς της. Την επόμενη χρονιά, παίρνει μετάθεση για τη Νομαρχία Αθηνών και παράλληλα γράφεται στην Νομική Σχολή. Στη νομαρχία θα γνωρίσει τον συνάδελφό της και ομότεχνο Κώστα Καρυωτάκη. Μεταξύ τους αναπτύσσεται ένας παθιασμένος έρωτας, που δεν κράτησε πολύ αλλά έπαιξε τεράστιο ρόλο στη μετέπειτα πορεία και ζωή της.

Συναντήθηκαν όταν εκείνη ήταν 20 κι εκείνος 26. Εκείνη είχε δημοσιεύσει μερικά ποιήματα κι εκείνος είχε εκδώσει ήδη δυο ποιητικές συλλογές, έχοντας ήδη κατακτήσει την εκτίμηση του κύκλου.

Λίγο αργότερα όμως, ο Καρυωτάκης έμαθε ότι έπασχε από σύφιλη, ασθένεια ανίατη εκείνη την εποχή. Το ανακοίνωσε στην Πολυδούρη και της ζήτησε να χωρίσουν. Εκείνη του είπε πως θέλει να παντρευτούν χωρίς να κάνουν παιδιά. Ο Καρυωτάκης δεν δέχεται τη θυσία της. Εκείνη πίστευε πως όλο αυτό ίσως είναι μια πρόφαση. Δεν ήταν.

Δυο χρόνια αργότερα, μπήκε στη ζωή της ο δικηγόρος Αριστοτέλης Γεωργίου, τον οποίο και αρραβωνιάστηκε, αν και πάντα είχε στο μυαλό της τον Καρυωτάκη. Αλλά η Πολυδούρη είναι συνεχώς αφηρημένη. Χάνει τη δουλειά της λόγω των απουσιών, τη διώχνουν από τη Νομική Σχολή και γράφεται στη Δραματική Σχολή. Προλαβαίνει μάλιστα να εμφανιστεί και στο θέατρο.

Το 1926, διέλυσε τον αρραβώνα της και έφυγε για το Παρίσι. Δεν πρόλαβε όμως να κάνει πολλά, αφού προσβλήθηκε από φυματίωση. Επέστρεψε στην Αθήνα, όπου νοσηλεύεται στο «Σωτηρία». Εκεί έμαθε για την αυτοκτονία του Καρυωτάκη.

Είναι η χρονιά όμως που κυκλοφόρησε και την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Οι τρίλλιες που σβήνουν» και το 1929 τη δεύτερη, με τίτλο «Ηχώ στο Χάος». Η φυματίωση όμως δεν την αφήνει να συνεχίσει. Πέθανε στις 29 Απριλίου του 1930, σε ηλικία 28 ετών.

Ίσως το πιο γνωστό της ποίημα είναι το παρακάτω:

Δέν τραγουδῶ, παρά γιατί μ' ἀγάπησες
στά περασμένα χρόνια.
Καί σέ ἥλιο, σέ καλοκαιριοῦ προμάντεμα
καί σέ βροχή, σέ χιόνια,
δέν τραγουδῶ παρά γιατί μ' ἀγάπησες.

Μόνο γιατί μέ κράτησες στά χέρια σου
μιά νύχτα καί μέ φίλησες στό στόμα,
μόνο γι' αὐτό εἶμαι ὡραία σάν κρίνο ὁλάνοιχτο
κι ἔχω ἕνα ρῖγος στήν ψυχή μου ἀκόμα,
μόνο γιατί μέ κράτησες στά χέρια σου.

Μόνο γιατί τά μάτια σου μέ κύτταξαν
μέ τήν ψυχή στό βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα τό ὑπέρτατο
τῆς ὕπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τά μάτια σου μέ κύτταξαν.

Μόνο γιατί μ' ἀγάπησες γεννήθηκα
γι' αὐτό ἡ ζωή μου ἐδόθη
στήν ἄχαρη ζωή τήν ἀνεκπλήρωτη
μένα ἡ ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ' ἀγάπησες γεννήθηκα.

Μονάχα γιατί τόσο ὡραῖα μ' ἀγάπησες
ἔζησα, νά πληθαίνω
τά ὀνείρατά σου, ὡραῖε, πού βασίλεψες
κι ἔτσι γλυκά πεθαίνω
μονάχα γιατί τόσο ὡραῖα μ' ἀγάπησες.

Η ποίηση της περιστρεφόταν γύρω από τον έρωτα και τον θάνατο. Έχει επηρεαστεί αρκετά από τον Καρυωτάκη αλλά ο λυρισμός της είναι πηγαίος, το ίδιο και ο σπαραγμός, τον οποίο γνώριζε από μικρή με τα μανιάτικα μοιρολόγια. Η Πολυδούρη πρόλαβε να αφήσει πίσω και δυο πεζά κείμενα, το «Ημερολόγιο» της και μια ατιτλοφόρητη νουβέλα, με την οποία ανελέητα σαρκάζει το συντηρητισμό και την υποκρισία της εποχής της.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Το καμάρι της Nέας Υόρκης: Πώς κατέρρευσε η αυτοκρατορία της Saks;

Stories 18.01.2026
Πτώχευση στην καρδιά της πολυτέλειας – Η πτώση της Saks Global

Αναστασία Ντραγκομίροβα: H αθλήτρια του επτάθλου με τα ρεκόρ, τα tattoos και το τρελό make up μιλά ανοιχτά για όλα

Rec Mode 18.01.2026
Η Αναστασία Ντραγκομίροβα μας μιλά για την οικογένειά της, τις δυσκολίες της καθημερινότητας και των προπονήσεων

Το κέρμα που κρύβει μια ιστορία 2.500 χρόνων ‑ είναι ελληνικό και το έχεις στο πορτοφόλι σου

Νέα Εποχή 18.01.2026
Ένα μικρό σύμβολο, μια τεράστια ιστορία: το πιο «σοφό» κέρμα της Ευρώπης έχει ρίζες 2.500 ετών και κουβαλά τη σοφία της θεάς Αθηνάς!

Οι γάτες είναι υπεύθυνες για τουλάχιστον 63 εξαφανίσεις ζώων από τον πλανήτη

Περιβάλλον 18.01.2026
Φυσικά ο άνθρωπος έχει βάλει το χεράκι του και σε αυτό

Το μοναδικό δέντρο στον κόσμο που ματώνει

Περιβάλλον 18.01.2026
Το Σοκότρα είναι το σπίτι της μυθικής dracaena cinnabari

7 σούπερ γιοτ που σχεδιάστηκαν από διάσημους αρχιτέκτονες

Αρχιτεκτονική 18.01.2026
Τα περισσότερα διασχίζουν τις θάλασσες, ενώ κάποια παραμένουν απλά σχέδια

Ο πρώτος διάσημος masterchef ήταν στην Ελλάδα της αρχαιότητας

Πρόσωπα 18.01.2026
Τι κάνει έναν διάσημο σεφ, διάσημο; Ποιος επηρέασε ποιον και πώς φτάνουμε στην αρχαία Ελλάδα

Η δημοσιογράφος που θεωρήθηκε η γυναίκα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην Αμερική

Πρόσωπα 18.01.2026
Dorothy Thompson, παρουσιάστρια ειδήσεων περίπου το 1934

Η ηθοποιός Jean Spangler εξαφανίστηκε μια νύχτα. Το μόνο που βρήκαν ήταν ένα σημείωμα

Πρόσωπα 18.01.2026
Η περίπτωση της Jean Spangler, της επίδοξης ηθοποιού που εξαφανίστηκε χωρίς ίχνη το 1949

H γυναίκα που έγινε διάσημη ως η πιο ευέλικτη αθλήτρια όλων των εποχών

Πρόσωπα 18.01.2026
Lottie Dod, αθλήτρια και πέντε φορές πρωταθλήτρια του Wimbledon

O πασίγνωστος τραγουδιστής που πέθανε μυστηριωδώς μετά την μεγαλύτερή του επιτυχία

Πρόσωπα 18.01.2026
Eίναι πιθανό να μη μάθουμε ποτέ με βεβαιότητα τι συνέβη