Η «Νύχτα των Κρυστάλλων», όπως έχει μείνει στην ιστορία, ήταν το μαζικό πογκρόμ της ναζιστικής Γερμανίας κατά των Εβραίων η οποία συνέβη τη νύχτα της 9ης προς την 10η Νοεμβρίου του 1938. Ήταν η απαρχή των συστημικών ενεργειών εξολόθρευσης των Εβραίων που ακολούθησε τα επόμενα χρόνια σε ολόκληρη της Ευρώπη, το γνωστό σε όλους «Ολοκαύτωμα».

Ο Χίτλερ από την πρώτη στιγμή που ανέβηκε στην εξουσία το 1933, πέρασε μια σειρά από αντισημιτικές πολιτικές. Τα δεινά που αντιμετώπισε η Γερμανία μετά την ήττα στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο φορτώθηκαν σχεδόν εξ ολοκλήρου στους Εβραίους, μαζί με τον υπερπληθωρισμό αλλά και την Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του ’30. Οι αντισημιτικοί νόμοι έγιναν αποδεκτοί με ενθουσιασμό, με τους Εβραίους να αποκλείονται για παράδειγμα από τις δημόσιες υπηρεσίες.

Από το 1935, οι Εβραίοι άρχισαν να στερούνται την υπηκοότητα τους και το δικαίωμα να παντρεύονται Γερμανούς. Οι νόμοι αυτοί οδήγησαν πολλούς Εβραίους στο να αναζητήσουν αλλού στέγη, εκτός δηλαδή Γερμανίας και Αυστρίας, μόνο που σχεδόν κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να τους δεχθεί. Τα τρία χρόνια που ακολούθησαν, η μεθοδικότητα των αντισημιτικών νόμων έκανε τους μεταγενέστερους ιστορικούς να πιστεύουν πως οι Ναζί έψαχναν απλά μια αφορμή που θα ήταν η αφετηρία της ήδη προγραμματισμένης εξόντωσής τους.

@lbi.org

Το 1938 η ναζιστική Γερμανία ακύρωσε τις άδειες παραμονής των αλλοδαπών. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονταν και οι Εβραίοι που είχαν μεν γεννηθεί στην Γερμανία αλλά είχαν άλλη καταγωγή. Τον Οκτώβριο του ίδιους έτους, περισσότεροι από 12.000 Εβραίοι που είχαν γεννηθεί στην Πολωνία, απελάθηκαν μέσα σε μια νύχτα μετά από προσωπική εντολή του Χίτλερ. Ο δικτάτορας των Γερμανών αναζητούσε πλέον ανοιχτά την αφορμή ή καλύτερα ήθελε να την προκαλέσει.

Από αυτούς μόλις 400 έλαβαν άδεια εισόδου στην Πολωνία, με τους υπόλοιπους να περιφέρονται μέσα στο κρύο μεταξύ των γερμανικών και πολωνικών συνόρων. Το κρύο ήταν τσουχτερό ενώ κάποιοι που προσπάθησαν να επιστρέψουν εκτελέστηκαν.

Ο 17χρονος Εβραίος Χέρσελ Γκρίνσπαν είχε καταφύγει στην Γαλλία, αλλά η οικογένεια του βρισκόταν στα πολωνικά σύνορα. Έλαβε λοιπόν ένα γράμμα, που του εξηγούσε την ταλαιπωρία που είχαν υποστεί. Ο ίδιος απευθύνθηκε στον τότε γραμματέα της γερμανικής πρεσβείας στο Παρίσι Ερνστ φομ Ρατ επανειλημμένως. Αλλά ο Ρατ ως ναζί, δεν ήθελε ούτε καν να βοηθήσει. Η ειρωνεία είναι πως ο Ρατ δεν ήταν συμπαθής στις τάξεις του κόμματος, το οποίο τον παρακολουθούσε αφού πίστευε πως είναι ομοφυλόφιλος.

Στις 7 Νοεμβρίου ο Γκρίνσπαν μπήκε στην Γερμανική Πρεσβεία και πυροβόλησε τον Φομ Ρατ στο στομάχι. Δυο ημέρες αργότερα, ο Φομ Ρατ πέθανε. Ωστόσο το σύνθημα είχε δοθεί πριν από αυτό. Απαγορεύθηκε αμέσως οι κυκλοφορία των εβραϊκών εφημερίδων αλλα και η φοίτηση των Εβραίων σε γερμανικά σχολεία. Μετά τον θάνατο του Φομ Ρατ, ο Ράινχαρντ Χάιντριχ έστειλε ένα τηλεγράφημα με οδηγίες. Σε αυτές περιλαμβάνονταν η κράτηση νέων και δυνατών Εβραίων και η αποστολή τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ακολούθησε ένα μαζικό πογκρόμ με πολλά θύματα. Η λεγόμενη «Νύχτα των Κρυστάλλων».

@pbs.org

Πήρε το όνομά της από τα σπασμένα τζάμια από τα τουλάχιστον 7.000 καταστήματα που ανήκαν σε Εβραίους. Καταστράφηκαν σχεδόν 1.600 συναγωγές και βεβηλώθηκαν πολλά εβραϊκά κοιμητήρια. Οι Ναζί ξυλοκόπησαν πολλούς Εβραίους μέχρι θανάτου, αναγκάζοντας τους υπόλοιπους να παρακολουθούν. Περισσότεροι από 30.000 συνελήφθησαν και στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως το Νταχάου και το Μπούχενβαλντ. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν είναι γνωστός αλλά υπολογίζεται πως μέσα σε εκείνο το διήμερο βρήκαν το θάνατο 36 με 200 χιλιάδες Εβραίοι.

Τα ίδια συνέβησαν και στην Αυστρία, όπου καταστράφηκαν συναγωγές και τόποι προσευχής. Η ναζιστική κυβέρνηση για να σιγουρευτεί και να δικαιολογήσει την πράξη της επέβαλε πρόστιμο ενός δισεκατομμυρίου μάρκων για το θάνατο του Φομ Ρατ αλλα και ανακοίνωσε πως θα εισέπραττε η ίδια τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις για την καταστροφή της περιουσίας των Εβραίων. Το «Ολοκαύτωμα» είχε μόλις ξεκινήσει.

@telegraph.co.uk

Ο Χέρσελ Γκρίνσπαν δεν αντιστάθηκε καθόλου κατά την σύλληψή του. Παρέμεινε μέχρι το 1940 στη Γαλλία και μετά έπεσε στα χέρια της Γκεστάπο με σκοπό να δικαστεί στην Γερμανία. Ο Γκέμπελς ανέλαβε προσωπικά την υπόθεση αλλά η δική δεν έγινε ποτέ. Κανείς δεν ξέρει τι απέγινε, με την κυριότερη εκδοχή να λέει πως μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης όπου παρέμεινε αιχμάλωτος. Είχε άθελα του δώσει την αφορμή που έψαχναν ο Ναζί για να κάνουν πραγματικότητα την μελανότερη ίσως στιγμή στην ιστορία της ανθρωπότητας.