Υπάρχουν πολιτικές αναμετρήσεις όπου το τελικό αποτέλεσμα έχει μικρότερη σημασία από την ίδια τη διεξαγωγή της μάχης. Η διαφαινόμενη σύγκρουση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον προοδευτικό δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, με αφορμή το ένταλμα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστήματος εις βάρος του Μπενιαμίν Νετανιάχου, αποτελεί ακριβώς μια τέτοια περίπτωση.

Αν και τα ποσοστά δημοφιλίας του Αμερικανού προέδρου καταγράφουν κάμψη, η πολιτική του οξυδέρκεια στην κατασκευή βολικών αντιπάλων παραμένει αλώβητη. Ο Τραμπ επιδιώκει να μετατρέψει τον νεαρό δήμαρχο στο πρόσωπο ολόκληρου του Δημοκρατικού Κόμματος, χρησιμοποιώντας τον ως το απόλυτο σύμβολο μιας παράταξης που —σύμφωνα με το αφήγημά του— έχει διολισθήσει στο ιδεολογικό άκρο.

Η αφορμή, τοTruth Social και τα νομικά αδιέξοδα

Η αφορμή δόθηκε όταν ο Μαμντάνι αρνήθηκε να ανακαλέσει την προεκλογική του δέσμευση: να διατάξει τη σύλληψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού εάν εκείνος πατήσει το πόδι του στη Νέα Υόρκη. Η αντίδραση του Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social ήταν ακαριαία και κοφτή.

«Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν θα συλληφθεί, με κανέναν τρόπο και υπό καμία περίσταση, όσο βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», διαμήνυσε ο Αμερικανός πρόεδρος, ανάβοντας το φυτίλι ενός νέου γύρου «πολιτισμικού πολέμου».

Στην πραγματικότητα, το αν ο Μαμντάνι διαθέτει τη νομική δικαιοδοσία να προχωρήσει σε μια τέτοια ενέργεια είναι ένα εξαιρετικά αμφίβολο ζήτημα. Οι ΗΠΑ δεν έχουν επικυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης και, κατά συνέπεια, δεν αναγνωρίζουν τις δεσμεύσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστήματος. Επιπλέον, η Ουάσιγκτον εγγυάται διαχρονικά την ασφαλή πρόσβαση ξένων ηγετών στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ακόμη και αν πρόκειται για ορκισμένους εχθρούς της αμερικανικής διπλωματίας.

Όμως η ουσία της αντιπαράθεσης δεν βρίσκεται στις νομικές λεπτομέρειες. Βρίσκεται στη σκοπιμότητα: ο Τραμπ δεν επιδιώκει απλώς να προστατεύσει έναν σύμμαχο με τον οποίο διατηρεί διακυμάνσεις στις σχέσεις του, αλλά να στήσει το ιδανικό σκηνικό ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Η δομική αλλαγή στο Δημοκρατικό Κόμμα

Ο Μαμντάνι εκπροσωπεί μια νέα, δυναμική γενιά Δημοκρατικών που δεν διστάζει να αμφισβητήσει ανοιχτά την παραδοσιακά καθολική υποστήριξη της Ουάσιγκτον προς το Τελ Αβίβ. «Η θέση του είναι στη Χάγη. Είναι εγκληματίας πολέμου», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας μια ευρεία μάζα προοδευτικών και νεότερων ψηφοφόρων που χρεώνουν στον Νετανιάχου τις εκατόμβες των αμάχων στη Γάζα μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023.

Ταυτόχρονα, αυτή η ρητορική συνδέεται πλέον από ορισμένα στελέχη με την οικονομική καθημερινότητα των Αμερικανών. Υποψήφιοι όπως ο Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ στο Μίσιγκαν διακηρύσσουν ανοιχτά ότι οι φόροι των πολιτών πρέπει να επενδύονται σε τοπικές υποδομές, στην υγεία και την παιδεία, αντί να κατευθύνονται σε στρατιωτικά κονδύλια στο εξωτερικό. Για τη φιλελεύθερη βάση, το αίτημα για δικαιοσύνη στη Μέση Ανατολή έχει καταστεί κομβικό στοιχείο της πολιτικής της ταυτότητας.

Από τη «χημεία» στη μετωπική σύγκρουση

Η επικείμενη διαμάχη αποτελεί μια ενδιαφέρουσα τροπή στη σχέση των δύο ανδρών. Παρά τις χαοτικές ιδεολογικές τους διαφορές, ο Τραμπ και ο Μαμντάνι μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά: είναι και οι δύο επικοινωνιακά χαρισματικοί, λαϊκιστές στην προσέγγισή τους και αποφασισμένοι να κρατούν συσπειρωμένη την εκλογική τους βάση. Πέρυσι, κατά τη συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο, είχαν επιδείξει μια απρόσμενη πολιτική «χημεία».

Ωστόσο, η σύγκρουση εξυπηρετεί και τους δύο:

• Για τον Μαμντάνι: Η αντιπαράθεση με τον ένοικο του Λευκού Οίκου τον αναδεικνύει σε ηγετική φυσιογνωμία εθνικού βεληνεκούς, εδραιώνοντας το προοδευτικό του προφίλ.
• Για τον Τραμπ: Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης μετατρέπεται στον ιδανικό «μπαμπούλα» για να συσπειρώσει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους, τους ευαγγελικούς χριστιανούς, αλλά και τους αναποφάσιστους κεντρώους.

Το στρατηγικό πλάνο για τις ενδιάμεσες εκλογές

Καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τη φθορά της κυβέρνησης Τραμπ στο μέτωπο της οικονομίας και του πληθωρισμού —πεδία στα οποία είχε στηρίξει την εκλογική του νίκη— ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται απεγνωσμένα να μετατοπίσει την ατζέντα. Όπως ακριβώς συνέβη στο παρελθόν με ζητήματα όπως η μετανάστευση, η εγκληματικότητα και τα κοινωνικά θέματα, η στάση απέναντι στο Ισραήλ μπορεί να λειτουργήσει ως ένα νέο πολιτισμικό ρήγμα.

Εστιάζοντας στις ακραίες, κατά τον ίδιο, θέσεις στελεχών όπως ο Μαμντάνι, ο Τραμπ επιχειρεί να αποκόψει τους Δημοκρατικούς από τους συντηρητικούς ψηφοφόρους της εργατικής τάξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Νέα Υόρκη μετατρέπεται στο κεντρικό πεδίο μιας μάχης που, ανεξάρτητα από τη νομική της έκβαση, θα καθορίσει τον πολιτικό χάρτη των ΗΠΑ στο δρόμο προς τις κάλπες.