Μετά την κάνναβη, η κοκαΐνη παραμένει το πιο διαδεδομένο παράνομο ναρκωτικό στην Ευρώπη και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση της συνεχίζει να αυξάνεται σε αρκετές περιοχές της ηπείρου.

Η πιο πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) επιχειρεί να χαρτογραφήσει την κατανάλωση κοκαΐνης μέσα από ένα ιδιαίτερο εργαλείο: την ανάλυση λυμάτων. Τα κατάλοιπα της ουσίας που εντοπίζονται στα αστικά δίκτυα αποχέτευσης προσφέρουν μια αρκετά αξιόπιστη εικόνα για το πού γίνεται μεγαλύτερη χρήση.

Στην κορυφή της ευρωπαϊκής λίστας βρίσκεται η ισπανική πόλη Λιέιδα της Καταλονίας, όπου καταγράφηκαν κατά μέσο όρο 1.405 mg κοκαΐνης ανά 1.000 κατοίκους. Ακολουθούν η Αμβέρσα στο Βέλγιο, η Γρανάδα, το Άμστερνταμ, η Λιέγη και οι Βρυξέλλες. Στην πρώτη δεκάδα συναντά κανείς ακόμη τη Βαρκελώνη, το Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, το αυστριακό Κούφσταϊν και το Ναμούρ.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πού αυξάνεται ταχύτερα η χρήση. Η Ισπανία αναδεικνύεται αυτή τη στιγμή σε βασικό επίκεντρο της ανόδου, καθώς η Βαρκελώνη και η Λιέιδα κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σημαντική άνοδος παρατηρείται επίσης σε πόλεις της Σλοβενίας, όπως το Βελένιε, τα Ντομζάλε και το Κάμνικ, αλλά και στη Δανία, όπου η χρήση εμφανίζεται ενισχυμένη σε περιοχές όπως το Εσμπέργκ, το Άαλμποργκ και η Κοπεγχάγη.

Όταν όμως η εικόνα εξετάζεται σε εθνικό επίπεδο, τα δεδομένα αλλάζουν. Σύμφωνα με έρευνα της EUDA, τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης κοκαΐνης στους ενήλικες καταγράφονται στη Νορβηγία και την Ολλανδία, ενώ ακολουθούν η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία. Τα ποσοστά γίνονται ακόμη μεγαλύτερα στις ηλικίες 15 έως 34 ετών, δείχνοντας ότι η ουσία παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στους νεότερους Ευρωπαίους.

Την ίδια ώρα, οι αρχές παρακολουθούν με ανησυχία τη μετατόπιση των δικτύων διακίνησης. Παρότι οι συνολικές κατασχέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκαν το 2024, ο αριθμός των αστυνομικών επιχειρήσεων αυξήθηκε, γεγονός που δείχνει ότι οι διακινητές αλλάζουν διαδρομές και μεθόδους μεταφοράς.

Κομβικό ρόλο εξακολουθεί να παίζει η Ισπανία, η οποία κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσότητα κατασχεμένης κοκαΐνης στην Ευρώπη, φτάνοντας τους 124 τόνους μέσα σε μία χρονιά. Οι εγκληματικές οργανώσεις αξιοποιούν πλέον μικρότερα λιμάνια, ταχύπλοα σκάφη, drones, ακόμη και ημι-υποβρύχια μέσα, ώστε να αποφεύγουν τους ελέγχους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο λεγόμενος «Ατλαντικός Δρόμος της Κοκαΐνης», μια θαλάσσια διαδρομή που συνδέει τη Νότια Αμερική με την Ευρώπη μέσω του Ατλαντικού. Πρόσφατη μεγάλη επιχείρηση της Europol στα νερά μεταξύ Καναρίων Νήσων και Αζορών οδήγησε στην κατάσχεση 11 τόνων κοκαΐνης, αποκαλύπτοντας το μέγεθος ενός δικτύου που εξακολουθεί να τροφοδοτεί τη ζήτηση σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.