Στις 27 Απριλίου 1936, με χειροπέδες στα χέρια και αλυσίδες στα πόδια, ο άνθρωπος που είχε ξεγελάσει τον μισό πλανήτη αντίκριζε το Αλκατράζ μέσα από την ομίχλη του Σαν Φρανσίσκο. Ο «Κόμης» Βίκτορ Λούστιγκ, ο πιο διαβόητος απατεώνας της εποχής του, είχε καταφέρει κάτι που ελάχιστοι θα τολμούσαν να φανταστούν: να πουλήσει τον Πύργο του Άιφελ. Και μάλιστα δύο φορές.

View this post on Instagram

A post shared by MTWpod (@lauraandiaindothings)

Η ιστορία του δεν είναι απλώς μια αλυσίδα από απάτες. Είναι το πορτρέτο ενός ανθρώπου που μεταμόρφωνε την ταυτότητά του με την ίδια ευκολία που άλλοι αλλάζουν κοστούμι – και ίσως δεν αποκάλυψε ποτέ ποιος πραγματικά ήταν.

Ο «Κόμης» που δεν ήταν κόμης

Ο Λούστιγκ χρησιμοποιούσε 47 ψευδώνυμα και κυκλοφορούσε με δεκάδες πλαστά διαβατήρια. Στα έγγραφα του Αλκατράζ αναφερόταν ως Robert V. Miller. Ο ίδιος ισχυριζόταν ότι καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια με ευρωπαϊκά κάστρα. Ωστόσο, νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι πιθανότατα γεννήθηκε το 1890 στο Χοστίνε της τότε Αυστροουγγαρίας, από φτωχή αγροτική οικογένεια.

Ακόμη και η ίδια του η γέννηση αμφισβητείται. Τοπικοί ιστορικοί δεν βρήκαν κανένα επίσημο ίχνος της ύπαρξής του. Ο μεγαλύτερος απατεώνας του 20ού αιώνα ίσως είχε σκηνοθετήσει ακόμη και την ίδια του την καταγωγή.

Από τα χαρτοπαίγνια στα υπερωκεάνια

Ως έφηβος τελειοποίησε κάθε τεχνική στα χαρτιά: «παλάρισμα», κρυφές διανομές, αλλαγές φύλλων. Μέχρι την ενηλικίωσή του μπορούσε να κάνει μια τράπουλα «να κάνει τα πάντα εκτός από το να μιλήσει», όπως έγραφαν τότε τα περιοδικά εγκλήματος.

Στα υπερατλαντικά πλοία στόχευε εύπορους επιβάτες. Στην Αμερική της δεκαετίας του 1920, την εποχή της οικονομικής έκρηξης, τα χρήματα άλλαζαν χέρια με ταχύτητα – και ο Λούστιγκ ήταν πάντα ένα βήμα μπροστά. Δεν κρατούσε όπλο. Κρατούσε γοητεία, αυτοπεποίθηση και άψογο στυλ.

View this post on Instagram

A post shared by Petter Cardevik (@historier_o_kuriositeter)

Η «Ρουμανική Μηχανή Χρήματος» και το μεγάλο κόλπο

Μία από τις πιο επιτυχημένες απάτες του ήταν ένα ξύλινο κουτί που υποτίθεται ότι αντέγραφε χαρτονομίσματα με τη βοήθεια «ραδίου». Η επίδειξη ήταν θεατρική, το αποτέλεσμα ψευδαίσθηση. Οι επενδυτές πλήρωναν αδρά για μια μηχανή που φυσικά δεν παρήγαγε τίποτα.

Όμως το κορυφαίο του εγχείρημα ήρθε το 1925 στο Παρίσι. Προσποιούμενος κυβερνητικό αξιωματούχο, με πλαστό επιστολόχαρτο και επίσημες σφραγίδες, κάλεσε κορυφαίους εμπόρους μετάλλων σε πολυτελές ξενοδοχείο. Εκεί τους ανακοίνωσε ότι, λόγω «τεχνικών και πολιτικών προβλημάτων», η γαλλική κυβέρνηση θα κατεδάφιζε τον Πύργο του Άιφελ και θα τον πουλούσε για σκραπ.

Οι προσφορές έπεσαν στο τραπέζι. Ο Λούστιγκ εισέπραξε και εξαφανίστηκε. Όταν κατάλαβε ότι το θύμα του δεν κατήγγειλε την απάτη από ντροπή, επέστρεψε και το επανέλαβε. Πούλησε τον Πύργο του Άιφελ δύο φορές.

Πόλεμος με το αμερικανικό κράτος

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 μπήκε στην παραχάραξη χαρτονομισμάτων. Μαζί με τον συνεργάτη του δημιούργησαν τόσο άψογα αντίγραφα των 100 δολαρίων που ξεγελούσαν ακόμη και τραπεζικούς υπαλλήλους. Η κυκλοφορία των πλαστών χαρτονομισμάτων ήταν τόσο εκτεταμένη που απείλησε την εμπιστοσύνη στο δολάριο.

Το Κρατικό Νομισματοκοπείο και οι Μυστικές Υπηρεσίες τον έθεσαν στο στόχαστρο. Με βαλίτσα γεμάτη μεταμφιέσεις, μπορούσε να γίνει ραβίνος, ιερέας, αχθοφόρος ή υπάλληλος ξενοδοχείου. Απέδρασε ακόμη και από ομοσπονδιακό κέντρο κράτησης στο Μανχάταν, χρησιμοποιώντας σκοινί από σεντόνια και προσποιούμενος τον καθαριστή παραθύρων μπροστά σε ανυποψίαστους περαστικούς.

Τελικά συνελήφθη το 1935 ύστερα από κινηματογραφική καταδίωξη. Καταδικάστηκε σε 20 χρόνια και μεταφέρθηκε στο Αλκατράζ.

Το τέλος ενός μύθου

Στο Αλκατράζ, ο κρατούμενος #300 υπέβαλε πάνω από 1.100 ιατρικά αιτήματα. Οι φύλακες πίστευαν ότι προσποιούνταν ασθένειες ως μέρος νέου σχεδίου απόδρασης. Όταν μεταφέρθηκε σε ιατρικό κέντρο στο Μιζούρι, αποδείχθηκε ότι έπασχε πραγματικά. Πέθανε το 1947 από επιπλοκές πνευμονίας.

Στο πιστοποιητικό θανάτου του, στο πεδίο «Επάγγελμα», αναγραφόταν: «Μαθητευόμενος πωλητής».

Ο άνθρωπος που πούλησε τον Πύργο του Άιφελ, που τύπωσε χρήμα ανταγωνιζόμενος το αμερικανικό κράτος και που εξαπάτησε ακόμη και τις Αρχές, έφυγε από τη ζωή με μια ταπεινή ιδιότητα. Ίσως η τελευταία του ειρωνεία.

Γιατί, τελικά, η μεγαλύτερη απάτη του Βίκτορ Λούστιγκ μπορεί να μην ήταν ο Πύργος του Άιφελ. Μπορεί να ήταν ο ίδιος του ο εαυτός.