E-Daily
Σαν σήμερα: Το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του 1967

Σαν σήμερα: Η ιστορική δήλωση του νομπελίστα Γιώργου Σεφέρη στο BBC κατά της χούντας

Αναστάτωσε το δικτατορικό καθεστώς, ενώ τα φιλικά στο καθεστώς ΜΜΕ τον χαρακτήρισαν κρυφοκομμουνιστή

28/3/2017 | 00:49

Κατά τα πρώτα δυο χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών, ο νομπελίστας από το 1963 ποιητής, Γιώργος Σεφέρης είχε επιλέξει την αποχή και την σιωπή από την πολιτική ζωή του τόπου.

Όμως άντεξε μέχρι τις 28 Μαρτίου του 1969, δυο μόλις χρόνια πριν από τον θάνατό του. Μέχρι τότε και για δυο χρόνια, η μόνη του πράξη κατά της χούντας, ήταν να μην δημοσιεύει την δουλειά του στην Ελλάδα. Όμως η εν λόγω δήλωση πριν από ακριβώς 48 χρόνια, ήρθε να τελειώσει την σιωπή του και να προκαλέσει πονοκέφαλο στο δικτατορικό καθεστώς.

Η δήλωσή του που μεταδόθηκε από τον ραδιοφωνικό σταθμό του BBC, ήταν σαν ένα σήμα κινδύνου για την δικτατορία στην Ελλάδα και προειδοποιούσε για την τραγική κατάληξη που θα είχε το καθεστώς για της χώρα. Εκτός από το βρετανικό ραδιόφωνο, την δήλωση μετέδωσαν και το Deutsche Welle αλλά και ο ραδιοφωνικός σταθμός του Παρισιού.

Η δήλωσή του ποιητή:

«Πάει καιρὸς ποὺ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ κρατηθῶ ἔξω ἀπὸ τὰ πολιτικὰ τοῦ τόπου. Προσπάθησα ἄλλοτε νὰ τὸ ἐξηγήσω. Αὐτὸ δὲ σημαίνει διόλου πὼς μοῦ εἶναι ἀδιάφορη ἡ πολιτικὴ ζωή μας. Ἔτσι, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, ὡς τώρα τελευταῖα, ἔπαψα κατὰ κανόνα νὰ ἀγγίζω τέτοια θέματα· ἐξάλλου τὰ ὅσα δημοσίεψα ὡς τὶς ἀρχὲς τοῦ 1967 καὶ ἡ κατοπινὴ στάση μου - δὲν ἔχω δημοσιέψει τίποτα στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τότε ποὺ φιμώθηκε ἡ ἐλευθερία - ἔδειχναν, μοῦ φαίνεται, ἀρκετὰ καθαρὰ τὴ σκέψη μου.

«Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω»

Μολαταῦτα, μῆνες τώρα, αἰσθάνομαι μέσα μου καὶ γύρω μου, ὁλοένα πιὸ ἐπιτακτικά, τὸ χρέος νὰ πῶ ἕνα λόγο γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασή μας. Μὲ ὅλη τὴ δυνατὴ συντομία, νὰ τί θὰ ἔλεγα:

Κλείνουν δυὸ χρόνια ποὺ μᾶς ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνα καθεστὼς ὁλωσδιόλου ἀντίθετο μὲ τὰ ἰδεώδη γιὰ τὰ ὁποῖα πολέμησε ὁ κόσμος μας καὶ τόσο περίλαμπρα ὁ λαός μας στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο. Εἶναι μία κατάσταση ὑποχρεωτικῆς νάρκης, ὅπου ὅσες πνευματικὲς ἀξίες κατορθώσαμε νὰ κρατήσουμε ζωντανές, μὲ πόνους καὶ μὲ κόπους, πᾶνε κι αὐτὲς νὰ καταποντιστοῦν μέσα στὰ ἑλώδη στεκούμενα νερά. Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.

Δυστυχῶς δὲν πρόκειται μόνον γι᾿ αὐτὸ τὸν κίνδυνο. Ὅλοι πιὰ τὸ διδάχτηκαν καὶ τὸ ξέρουν πὼς στὶς δικτατορικὲς καταστάσεις ἡ ἀρχὴ μπορεῖ νὰ μοιάζει εὔκολη, ὅμως ἡ τραγωδία περιμένει ἀναπότρεπτη στὸ τέλος. Τὸ δράμα αὐτοῦ τοῦ τέλους μᾶς βασανίζει, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅπως στοὺς παμπάλαιους χοροὺς τοῦ Αἰσχύλου. Ὅσο μένει ἡ ἀνωμαλία, τόσο προχωρεῖ τὸ κακό.

Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς κανένα ἀπολύτως πολιτικὸ δεσμὸ καί, μπορῶ νὰ τὸ πῶ, μιλῶ χωρὶς φόβο καὶ χωρὶς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τὸν γκρεμὸ ὅπου μᾶς ὁδηγεῖ ἡ καταπίεση ποὺ κάλυψε τὸν τόπο. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.

Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω».

Η αντίδραση της χούντας ήταν άμεση. Αφαίρεσε τον τίτλο του πρέσβη επί τιμής του Γιώργου Σεφέρη και του απαγόρεψε να κάνει χρήση του διπλωματικού του διαβατηρίου. Φυσικά, αυτό που περισσότερο ένοιαζε την χούντα, όπως και κάθε ακραίο καθεστώς, ήταν η εικόνα της. Έπρεπε λοιπόν να δικαιολογήσει στον λαό, γιατί επέβαλλε αυτές τις κυρώσεις στον Σεφέρη.

Αν αυτό που νοιάζει ένα ακραίο καθεστώς είναι να μην αμαυρωθεί η εικόνα του, τότε φροντίζει πολύ καλά να βρει την προπαγάνδα για την στηρίξει. Το επιχείρημά της λοιπόν ήταν πως η δήλωσή του μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο της Σοβιετικής Ένωσης, οπότε ήταν μέρος μιας προπαγάνδας και μάλιστα ανθελληνικής. Τον Σεφέρη περιέλαβαν και τα φιλικά προσκείμενα στην χούντα Μέσα Ενημέρωσης, που έγραψαν πως ο νομπελίστας ποιητής (που δόξασε την Ελλάδα) «πούλησε την Κύπρο για να πάρει το Νόμπελ», ενώ θα τον χαρακτηρίσουν «κρυφοκομμουνιστή» και «όργανο ξένων κυβερνήσεων».

Η δήλωση Σεφέρη θεωρείται πολύ σημαντική για την αφύπνιση του κόσμου όσον αφορά στον αντιδικτατορικό αγώνα. Δυστυχώς ο μεγάλος Έλληνας ποιητής δεν έζησε για να δει την πτώση της χούντας, καθώς «έφυγε» από την ζωή τον Σεπτέμβριο του 1971.

Ο ελληνικός λαός τιμά τον Γεώργιο Σεφέρη στην κηδεία του, κατά την διάρκεια της χούντας

Ιστορικά

Oι φυλακές του Γεντί Κουλέ: Μεσαιωνικά βασανιστήρια και απόγνωση

Το φρούριο που έγινε κολαστήριο στην Θεσ/νίκη
Ιστορικά

Τα φριχτά βασανιστήρια της δικτατορίας

Σοκαριστικό video κρατούμενου που υπέστη βασανιστήρια στην ΕΑΤ-ΕΣΑ
Ιστορικά

Οι 24 νεκροί του Πολυτεχνείου

Με βάση τα στοιχεία της έρευνας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών
Ιστορικά

Η άρρωστη εκπαίδευση των βασανιστών της χούντας

Μισός αιώνας από το πραξικόπημα που κατέλυσε την δημοκρατία στην Ελλάδα
Retro

Οι Rolling Stones, o Nίκος Μαστοράκης και η Χούντα

Μια επεισοδιακή νύχτα στην Αθήνα λίγο πριν αλλάξει για πάντα η Ελλάδα
Σαν Σήμερα

Σαν σήμερα: Δυο διαδηλωτές πέφτουν νεκροί στην διάρκεια των εορτασμών του Πολυτεχνείου

1971: Πέθανε ο μεγάλος ερμηνευτής του ρεμπέτικου Στράτος Παγιουμτζής
Σαν Σήμερα

Σαν σήμερα: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν η κορυφαία πράξη του αντιδικτατορικού αγώνα
Ιστορικά

Πολυτεχνείο: Ακούστε ένα μοναδικό ραδιοφωνικό αφιέρωμα

Από το Ράδιο Αίολος, με την υποστήριξη του E-Radio.gr
Σαν Σήμερα

Σαν σήμερα: Η ιστορική δήλωση του νομπελίστα Γιώργου Σεφέρη στο BBC κατά της χούντας

Αναστάτωσε το δικτατορικό καθεστώς, ενώ τα φιλικά στο καθεστώς ΜΜΕ τον χαρακτήρισαν κρυφοκομμουνιστή
LGBT

Η «Μηχανή Του Χρόνου» ανοίγει το φάκελο των βασανιστηρίων της Χούντας

Ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο για την επέτειο του Πολυτεχνείου
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Σαν σήμερα: Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων

LGBT Σήμερα
Στις 21 Φεβρουαρίου του 1913

Καρλ Πάνζραμ: Ο πιο διεστραμμένος serial killer που συνελήφθη

LGBT Σήμερα
Οι επιστήμονες ανέπτυξαν την εγκληματολογία μελετώντας τη δράση του

Γιατί η Google νοικιάζει 200 κατσίκες κάθε χρόνο;

LGBT Σήμερα
Να και κάτι που μάλλον δεν ήξερες για τη Google

Ο Έλληνας ποδοσφαιριστής που δεν έπαιξε ποτέ στην Ελλάδα

LGBT Σήμερα
Κλείνει σήμερα τα 35 του χρόνια

Σε ποιες χώρες της Ευρώπης το… τσικνίζουν

LGBT Χτες
Τσικνοπέμπτη - η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου, της Κρεατινής

Τι πτυχία έχουν 5 από τους μεγαλύτερους ηγέτες της τεχνολογίας

LGBT Χτες
Αν και για να γίνεις πλούσιος δεν θέλεις απαραίτητα πτυχίο

Σαν σήμερα: Το φιάσκο στην πρεμιέρα μιας από τις πιο διάσημες όπερες όλων των εποχών

LGBT Χτες
Η πρεμιέρα δεν πήγε καλά αλλά τελικά κατάφερε να γίνει διαχρονική

Η ευρωπαϊκή χώρα των 17 εκατ. με τις δεκάδες πολυεθνικές

LGBT Χτες
Μια αρκετά πλούσια χώρα με επιχειρηματικό δαιμόνιο

Επιτυχημένες επιχειρηματίες κάτω των 30 αποκαλύπτουν τα μυστικά τους

LGBT Χτες
Τρεις επιχειρηματίες που ξεκίνησαν από το μηδέν και κατέκτησαν τον κόσμο της ομορφιάς
ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο e-daily.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.