Το Γκέρλιτς είναι μια πόλη 56.000 κατοίκων στα σύνορα της Γερμανίας με την Πολωνία. Είναι γνωστή για τα 3.500 ιστορικά της μνημεία και τα τελευταία 50  χρόνια έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Γκέρλιγουντ», αφού είναι δημοφιλές σκηνικό για τα γυρίσματα ταινιών και σειρών. Η πόλη όμως έχει και ελληνικό παρελθόν.

Οι Έλληνες του Γκέρλιτς

Κατά την διάρκεια του Α’ παγκοσμίου Πολέμου, οι Βούλγαροι με την βοήθεια των Γερμανών, εισέβαλαν στην Ανατολική Μακεδονία το 1916. Ο Εθνικός Διχασμός αλλά και οι αποφυγή της οδυνηρής βουλγαρικής αιχμαλωσίας, οδήγησαν το Δ’ Σώμα του ελληνικού στρατού, να προτείνει αυτοβούλως την μεταφορά του στην Γερμανία, όπου θα έμενε «φιλοξενούμενο» ως το τέλος του πολέμου.

Περίπου 7.000 Έλληνες μεταφέρθηκαν στο Γκέρλιτς υπό δραματικές συνθήκες, όμως όταν έφτασαν γνώρισαν ενθουσιώδη υποδοχή. Ο γερμανικός τύπος έγραψε διθυραμβικά σχόλια για την Ελλάδα και δεκάδες φιλέλληνες καθηγητές μαζεύτηκαν στην περιοχή, που έγινε κέντρο μελετών και ερευνών. Οι μεικτοί γάμοι ήταν αρκετοί με τους Έλληνες να μένουν εκεί για 2,5 χρόνια. Μερικοί από αυτούς εκδιώχθηκαν βίαια όταν τελείωσε ο πόλεμος. Άλλοι, αποτέλεσαν τους πρώτους βιομηχανικούς εργάτες της χώρας μας στην Γερμανία. Το Γκέρλιτς χωρίζεται από την πολωνική πόλη  Ζγκόρτζελετς από τον ποταμό Νάιζε, όπου 14.000 Έλληνες κομμουνιστές κατέφυγαν το 1949. Στις δυο πόλεις το ελληνικό στοιχείο είναι ευδιάκριτο. Στο Γκέρλιτς σήμερα ζουν περισσότεροι από 40 απόγονοι των Ελλήνων που διατηρούν τα ελληνικά τους ονόματα και τις παραδόσεις που έμαθαν από τους παππούδες τους.

Κινηματογραφικό σκηνικό

Τα μνημεία του αλλά και η όμορφη τοποθεσία του, έκαναν το Γκέρλιτς διάσημο κινηματογραφικό σκηνικό από την δεκαετία του ’50 κιόλας. Μόνο τα τελευταία χρόνια, στο «Γκέρλιγουντ» έχουν φιλοξενηθεί παραγωγές όπως το «Game of Thrones», το «grand Budapest Hotel» του Wes Anderson, το «Inglourious Basterds» του Quentin Tarantino και το «The Monuments Men» του George Clooney. Επίσης, εκεί φιλοξενήθηκαν  σκηνές από τις ταινίες «The Reader» του Stephen Daldry και του «Around the world in 80 Days» με τον Jackie Chan.

Αν ποτέ επισκεφτείτε την όμορφη γερμανική πόλη της Σαξωνίας, ίσως θα πετυχαίνατε κάποια παραγωγή με αστέρες του σινεμά, αλλά θα μπορούσατε να μάθετε και την ελληνική ιστορία της πόλης από τους έλληνες που ακόμα ζουν εκεί.