Aπό το ξέσπασμα της καταστροφικής κακοκαιρίας, οι επιστήμονες ενημερώνουν πως φαινόμενα σαν και αυτό που έπληξε τη Δυτική Αττική θα είναι πια μέσα στο πρόγραμμα -δεδομένης της κλιματικής αλλαγής.

Ο Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης, στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, είχε να κάνει μια διευκρίνιση: “Έντονα φαινόμενα είχαμε πάντα. Δεν μπορούμε να αποδώσουμε την κάθε καταστροφή που έχουμε, στην κλιματική αλλαγή. Θεωρώ ότι περισσότερο επηρεαζόμαστε από τις ενέργειες που κάνουμε εμείς, στο περιβάλλον μας -εννοώ τις δομικές επεμβάσεις που κάνουμε- και λιγότερο στα φαινόμενα. Είχαμε και θα έχουμε ισχυρές βροχές και καταιγίδες, που προκαλούν πλημμύρες, ειδικά τους φθινοπωρινούς μήνες που διαχρονικά έχουμε διαπιστώσει πως έχουμε τα περισσότερα επεισόδια και τις μεγαλύτερες καταστροφές, τα τελευταία 50-60 χρόνια”.

Δεν μπορούμε λοιπόν, να τα ρίχνουμε όλα στην κλιματική αλλαγή. Το βέβαιο, κατά τον κύριο Λαγουβάρδο είναι πως “έχουμε ισχυρά φαινόμενα. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να έχουμε καλύτερες υποδομές και καλύτερη πρόβλεψη και παρατήρηση των φαινομένων, ώστε να μπορέσουμε -όσο μπορούμε-, να μετριάσουμε τα αποτελέσματα τους”.

Αμέσως, αμέσως, από την αρχική του τοποθέτηση προέκυψε η εξής ερώτηση: δεν έχει αλλάξει κάτι, τα τελευταία 50-60 χρόνια που παρατηρείται το ίδιο πρόβλημα, ούτως ώστε να αποφύγουμε τις καταστροφές; “Από πλευράς μετεωρολογίας, δεν μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι έχουμε σημαντικές αλλαγές, όσον αφορά τις βροχοπτώσεις. Τις είχαμε και θα τις έχουμε. Σε ό,τι αφορά το πόσο ο άνθρωπος έχει επηρεάσει τις καταστάσεις, με τις επεμβάσεις που κάνει, με την αστικοποίηση, το φράξιμο των ρεμάτων, με το μπάζωμα των ρεμάτων. Προφανώς έτσι δημιουργήθηκαν προβλήματα, εκεί που δεν θα είχαμε κάποιο. Κλείσαμε τις διόδους που περνούσε η φύση το νερό της, όταν είχαμε πλημμυρικά επεισόδια.

Βέβαια, σε μεγάλα πλημμυρικά επεισόδια, ό,τι και να γίνει θα έχουμε προβλήματα. Και από ό,τι βλέπουμε τις τελευταίες ημέρες, έχουμε ένα σύστημα που δίνει μεγάλα ύψη βροχής. Έτσι είχαμε προβλήματα και στη Σύμη, πριν λίγες ημέρες, στη Μάνδρα το δραματικό γεγονός της Τετάρτης. Δυστυχώς, τα φαινόμενα συνεχίζονται και την Πέμπτη (16/11) και την Παρασκευή (17/11)”.

Για να καταλάβουμε τι εννοούν οι μετεωρολόγοι, όταν μιλούν για “ύψη βροχής”, ζητήσαμε ένα παράδειγμα. Η απάντηση προκάλεσε έκπληξη: “Δυστυχώς, δεν είχαμε μέτρηση στη Μάνδρα” ενημέρωσε ο κ. Λαγουβάρδος. Για ποιο λόγο; “Δεν υπάρχει σταθμός. Έχουμε εμείς στο Αστεροσκοπείο 3 κοντινούς σταθμούς, αλλά δεν έγραψαν μεγάλα ύψη βροχής. Αυτό καταδεικνύει πως το φαινόμενο ήταν πολύ τοπικό και πιθανότατα προς το βουνό, που είναι βόρεια της περιοχής, με αποτέλεσμα να έχουμε την τραγωδία”.

Με αυτά τα δεδομένα, η εκτίμηση είναι πως “είχαμε βροχές πάνω από 100 χιλιοστά. Πράγμα που σημαίνει 100 τόνοι νερού, μέσα σε ένα στρέμμα. Όταν συμβαίνει αυτό, μέσα σε 2-3 ώρες, δημιουργούνται σχεδόν παντού προβλήματα. Είναι σχεδόν αδύνατον να αποφύγεις καταστροφές. Είναι κάτι το οποίο είχαμε στο παρελθόν. Σας θυμίζω τις μεγάλες πλημμύρες στην Αθήνα και το 1961 και το 1977 και το 1994 και το 2015, για να πάμε πιο πρόσφατα. Είναι κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε”.

Άρα δεν μιλάμε για “μετεωρολογική βόμβα” στη Δυτική Αττική, αλλά για “βόμβα υποδομών”; “Περισσότερο θα το έλεγα έτσι. Δεν μπορούμε αυτήν την στιγμή να απαντήσουμε, αν έχουμε περισσότερες ή πιο ραγδαίες βροχές. Δεν θα έλεγα πως διακρίνουμε κάτι τέτοιο. Ωστόσο, όσο βιάζουμε το περιβάλλον, θα 'χουμε περισσότερες συνέπειες από την ίδια βροχή που πιθανότατα πριν 40-50 χρόνια, θα δημιουργούσε λιγότερα προβλήματα.

Επομένως, πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στις υποδομές και φυσικά από τη δική μας πλευρά, πρέπει να εστιάσουμε στο πώς μπορούμε να προβλέπουμε και να προειδοποιούμε καλύτερα, για τέτοια φαινόμενα. Δεν είναι πάντα εύκολο. Έχουμε εκπλήξεις και δυστυχώς οι εκπλήξεις αυτές κάποιες φορές έχουν τραγικές συνέπειες”.

Ποια μπορεί να είναι μια πρακτική λύση; “Αυτό δεν είναι εύκολο να το απαντήσει κάποιος, ούτε κάτι που γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Σίγουρα οι καλύτερες υποδομές, καλύτερα δίκτυα ομβρίων, αλλά θα ξαναπώ ότι πολύ ισχυρά φαινόμενα είναι δύσκολο να τα αντιμετωπίσουμε. Ακόμα και τα έργα γίνονται με τη λογική του πώς να αντιμετωπίσουμε τα περισσότερα φαινόμενα. Όχι όλα. Υπάρχουν κάποιες εκδηλώσεις φαινομένων, πολύ ισχυρές καταιγίδες, μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν και με τα καλύτερα έργα”

Συνεχίζονται οι βροχές, έως και το Σάββατο 18/11

Τι δείχνουν οι μετεωρολογικές προβλέψεις, για τις προσεχείς ημέρες; “Και σήμερα έχουμε πολύ ισχυρές βροχές, στην Αττική, τη Βόρειο Ελλάδα και την Κεντρική Μακεδονία. Δείχνουν μεγάλα ύψη βροχής από το πρωί και θα συνεχιστούν τα φαινόμενα.

Από το πρωί, σταθμοί μας, στο Αστεροσκοπείο έχουν γράψει στην Κεντρική Μακεδονία ύψη βροχής πάνω από 150 χιλιοστά. Βέβαια, σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό της Δυτικής Αττικής και σε αγροτικές περιοχές, που σημαίνει πως δημιουργούνται λιγότερα προβλήματα. Υπάρχουν μεγάλα ύψη και σε άλλες περιοχές, όπως η Νάουσα με 90 χιλιοστά βροχής το πρωί. Πρόκειται για ύψη βροχής που αν συνεχίσουν, πιθανότατα θα οδηγήσουν σε προβλήματα.

Και αύριο θα έχουμε βροχές, σε μεγάλο μέρος της χώρας. Όλα δείχνουν πως θα πάμε προς εξασθένηση των φαινομένων, από την Κυριακή 19/11 και μετά. Θα έλεγα ότι μέχρι και το Σάββατο 18/11 θα έχουμε έντονα φαινόμενα στη χώρα μας και τα μεγάλα ύψη βροχής μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα”.