Ανησυχία και προβληματισμό προκαλούν τα νέα που έρχονται από το μέτωπο των «κόκκινων» δανείων, καθώς η αβεβαιότητα των πρώτων μηνών του 2017 απέτρεψε τις τράπεζες από το να πετύχουν τους στόχους για τη μείωση των ΝPL's. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείτο πριν από μερικές ημέρες η «Καθημερινή», τα δάνεια σε καθυστέρηση όχι μόνο δεν μειώθηκαν αλλά αυξήθηκαν και μάλιστα κατά 2 δισ. Ευρώ του τρεις πρώτους μήνες του 2017.

Την ίδια στιγμή, άλλες πληροφορίες που επικαλείται το euro2day, αναφέρουν ότι μόνο τον Απρίλιο δημιουργήθηκαν 500 εκατ. ευρώ νέα «κόκκινα» δάνεια (250 εκατ. δάνεια ιδιωτών και 250 εκατ. Επιχειρήσεων), ενώ η αυξητική τάση δείχνει να συνεχίζεται και τον Μάιο κατά 300 εκ. Ευρώ. Αν συνυπολογιστούν τα παραπάνω μιλάμε για αύξηση της τάξης των 2,8 δισ. μόνο μέσα στο 2017. Τα παραπάνω προκαλούν σοβαρή ανησυχία στους τραπεζίτες καθώς σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει τα μη-εξυπηρετούμενα δάνεια θα πρέπει να μειωθούν εντός του 2017 κατά 10 δισ. ευρώ, τουτέστιν από 75,9 δισ. σε 65,9 δισ. Ενδεικτικά των ανησυχιών είναι όσα δήλωναν πριν από μερικές ημέρες τραπεζικές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες εάν στο υπόλοιπο του χρόνου δεν αλλάξει η εικόνα των πραγμάτων, τότε δύσκολα θα επιτευχθούν οι στόχοι για το 2017. Σε μια τέτοια περίπτωση βεβαίως, οι τράπεζες μπορεί ενδεχομένως να μπουν σε νέες περιπέτειες ενόψει και των stress test που αναμένεται να πραγματοποιήσει η ΕΚΤ μέσα στο 2018.

Η ακτινογραφία των κόκκινων δανείων

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κατηγορία δανείων που δείχνει να «κόκκινίζει» σταθερά και με αυξητική τάση από τον Νοέμβριο του 2016 είναι τα στεγαστικά και ακολουθούν τα δάνεια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Σε σχέση με τα ήδη υπάρχοντα NPL's που είχαν καταγραφεί μέχρι το Δεκέμβριο του 2016 από τα 75,9 δισ. Τα 43,6 είναι επιχειρηματικά δάνεια, τα 11,6 δισ. καταναλωτικά και τα 20,7 δισ. στεγαστικά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τους κλάδους με τα υψηλότερα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPE's: Σε αυτά περιλαμβάνονται τα NPL's καθώς και δάνεια που εμφάνισαν προβλήματα στην εξυπηρέτησή τους και έχει γίνει αναδιάρθρωση): 52,5% στη Βιομηχανία-Μεταποίηση, 52,5% στις κατασκευές, 52,2% στις μεταφορές, 50,3% στο real estate, 48,8% στο εμπόριο ια 47,4% στον τουρισμό.

Το μαξιλάρι του 2016 και η καθυστερήσεις

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, δεδομένη πρέπει να θεωρηθεί η απώλεια του «μαξιλιαριού» που είχε σχηματιστεί από την πολύ καλή επίδοση στο τέταρτο τρίμηνο του 2016, όταν οι τράπεζες κατάφεραν να μειώσουν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα κατά 1 δισ. Περισσότερο από τον στόχο, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια κατά 400 εκ. Περισσότερο από τον στόχο.

Οι τράπεζες αναμένεται να επιχειρήσουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με αυξημένες διαγραφές για να παραμείνουν κοντά στους στόχους , κάτι που θεωρείται ωστόσο προσωρινό μέτρο, με την ελπίδα ότι η κατάσταση θα εξομαλυνθεί στο αμέσως επόμενο διάστημα.

Σε αυτό θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά και η ενεργοποίηση του συστήματος των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, ενώ σύμφωνα με ορισμένα δημοσιεύματα, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των κόκκινων δανείων, οι τράπεζες εξετάζουν το ενδεχόμενο ανταλλαγής χρέους με ακίνητα «φιλέτα» των οφειλετών, τα οποία στη συνέχεια θα πουλήσουν ή θα εκμεταλλευθούν, κατά το λεγόμενο «κυπριακό μοντέλο».

Καμπανάκι και από την ΤτΕ

Τον κώδωνα του κινδύνου για το θέμα των «κόκκινων» δανείων έκρουσε την προηγούμενη εβδομάδα και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας, εντάσσοντας το θέμα στις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να προχωρήσουν τάχιστα και χαρακτηρίζοντάς το ως τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμεπίζει όχι μόνο ο τραπεζικός τομέας αλλά συνολική η ελληνική οικονομία.

«Από τις μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στη συμφωνία με τους θεσμούς, είναι επείγον να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), το οποίο αποτελεί πολύ σημαντικό εμπόδιο στην ανάκαμψη της οικονομίας. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα όχι μόνο το τραπεζικό σύστημα αλλά και η ελληνική οικονομία» είχε σημειώσει ο κ. Στουρνάρας για να προσθέσει:

«Αναμφίβολα, μία από τις κύριες αιτίες της μεγάλης αύξησης των ΜΕΔ (Μη-εξυπηρετούμενα δάνεια) ήταν η βαθειά και παρατεταμένη οικονομική ύφεση και οι επιπτώσεις της στην οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Όμως, και άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με εμπόδια διαρθρωτικής φύσης διαδραμάτισαν ρόλο: η αναποτελεσματικότητα των δικαστικών διαδικασιών, η υπερβολική προστασία των δανειοληπτών, η προνομιακή κατάταξη του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων έναντι άλλων κατηγοριών πιστωτών στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, η δυσμενής φορολογική μεταχείριση των προβλέψεων για τον πιστωτικό κίνδυνο και των διαγραφών δανείων, η έλλειψη πλαισίου για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό και η ανυπαρξία δευτερογενούς αγοράς ΜΕΔ. Αυτό όμως θα αλλάξει στο άμεσο μέλλον, με μια σειρά πρωτοβουλιών που έχουν ήδη δρομολογηθεί για την αντιμετώπιση των αιτιών που προαναφέρθηκαν και που χρόνια τώρα εμποδίζουν τις προσπάθειες των τραπεζών να επιλύσουν το πρόβλημα».